Nienawistnym bełkotem ku jedności?

Drukuj PDF

Ryszard Sławiński
Felieton – Refleksje z prowincji

Podstawowym narzędziem w polityce jest język, ten mówiony i pisany. Najczęściej używany jest ten pierwszy. Z reguły bowiem jest tak, że zanim się coś napisze, to się wypowie. W przeszłości wytworzyły się różne języki m.in. literacki, ludowy/gwarowy, zawodowy/slangi, dyplomatyczny i parlamentarny. Nie zamierzam analizować poszczególnych „języków”, zasygnalizuję jedynie, że w ostatnich latach mamy do czynienia ze straszliwym zbrukaniem języka powszechnego, parlamentarnego i uproszczeniem, zubożeniem dyplomatycznego.
W latach 1997 – 2005 podczas moich dwóch kadencji Senatu Rzeczpospolitej, w tym nieco ponad roku członkostwa w Krajowej Radzie Radiofonii i Telewizji uczestniczyłem w językowym komunikowaniu się między politykami różnych opcji. Nie przypominam sobie abyśmy w publicznych wystąpieniach używali ciężkich, czy brzydkich słów przeciw sobie. W IV kadencji byliśmy w mniejszości, czyli opozycji, w piątej my lewica mieliśmy ogromną przewagę - na 100 senatorów było nas 75. W pierwszej mojej kadencji, mimo wyraźnych i bardzo istotnych różnic programowych, ideowych, ideologicznych między opozycją a dominującą AWS, nie kierowano w naszą stronę słów powszechnie uznawanych za nieparlamentarne lub wręcz brzydkie. W drugiej my, mający tak ogromną przewagę także posługiwaliśmy się językiem obowiązującym w kanonie kultury politycznej. W KRRiT nie miałem okazji, by obniżyć jakość wyrażania myśli i poglądów.
Zmiany zaczęły się w kadencji 2005 – 2007, kiedy nie doszło do koalicji PO-PiS. Na początku były uszczypliwości, choć nie brakowało grubszych „zarzutów” jak: „tutaj my, a oni tam gdzie stało ZOMO”. Rozpoczynał się sygnalizowany jedynie dziwny i moim zdaniem nieprawdziwy podział na PiS jako prawicę i PO jako lewicującą czy wręcz lewicową orientację polityczną. Potem w latach 2007 – 2015 było w pierwszych latach w miarę przyzwoicie, ale zaostrzenie języka w polityce nastąpiło po katastrofie smoleńskiej. Obu stronom można wiele zarzucić, ale dominującą rolę w chamieniu językowym zaczęła odgrywać opozycyjna wtedy prawica z Jarosławem Kaczyńskim na czele.
Wyborcze zwycięstwo Zjednoczonej Prawicy w 2015 roku jak się okazało, usytuowało tę formację na dłużej. Rozpoczęło się od „komunistów i złodziei”, oficjalnego przekazu o gorszym sorcie, hańbie i chamstwie (Jarosław Kaczyński w Sejmie), a potem jak lecące z góry kamienie pojawiały się kolejne złośliwości, nazwania, obraźliwe sformułowania. Rozpoczęła się epoka narastającej nienawiści. Decyzje PiS w dziedzinie praworządności wywoływały masowe protesty, podczas których pojawiła się cała gama zawołań z grupy określanych jako wulgarne. K…a, p….olony, j…ć PiS i inne. Szybko zadomowiły się w publicznym dyskursie. Owszem, to jest wulgarne – słyszałem – ale oddaje wagę problemu i staje się w pełni zrozumiałym i dosadnym przekazem dla wszystkich, przede wszystkim dla podstawowych grup społeczeństwa, mówiono. Hm…
W ostatnich kilku już miesiącach mamy prekampanię, a więc kampanię wyborczą przed ogłoszeniem terminu wyborów. W epitetach przodują bonzowie grupy rządzącej. Głównym celem ich ataków i pomówień stał się Donald Tusk. Całkiem niedawno Jarosław Kaczyński oświadczył, że Tusk nie może rządzić krajem, niech idzie do Niemiec, bo tam się czuje najlepiej, jest prawdziwym wrogiem narodu a jego/ich program to doprowadzenie nas do nędzy, a do tego Tusk jest ryży. Te zdania prezes wygłosił podczas jednego spotkania w Stawiskach. Premier bryluje na spotkaniach, stara się być lepszy od prezesa w obraźliwych sformułowaniach, kłamstwach i zmyśleniach. I co? Tusk i jego koledzy rewanżują się także coraz cięższymi określeniami, opisami zdarzeń przeszłych i współczesnych. Nie jestem w stanie ich przytaczać, zresztą nie oto chodzi. Sygnalizuję jedynie dramatyczne obniżenie publicznej debaty i całkowity brak możliwości rozmowy między prawicową Zjednoczoną Prawicą a „lewicująco/lewicową” KO/PO. Pewnym pocieszeniem jest, że ludzie Lewicy w tych brutalnych językowych atakach nie biorą udziału.  
Te haniebne ataki wzajemne i obecny sposób komunikowania a także polityczne i ustrojowe decyzje zyskały nazwę populizmu. No, nie wiem.
Jeśli piszę o tym fatalnym obniżeniu się poziomu publicznych wypowiedzi polityków różnych opcji, to trzeba wspomnieć o głębokich, coraz bardziej znaczących podziałach w społeczeństwie jako całości, w poszczególnych grupach a przede wszystkim w rodzinach. Tak nigdy nie było, podkreślam NIGDY, nawet w stanie wojennym.
Mam w swoim życiorysie 25 lat pracy dziennikarskiej w okresie Polski Ludowej. Pamiętam ataki na opozycję, wiem, że uczyniono jej wiele krzywdy, ale tak masowych, głębokich podziałów nie wywołano, takim językiem się nie posługiwano.
Słowa znaczą. Potrafią cieszyć, budzić optymizm, ale też potrafią obrażać, poniżać i ranić. Ten klimat ostatnich lat, te podziały, nie znikną po wyborach na przykład wygranych przez opozycję. Można szybko zburzyć fabrykę i wznieść nową. Słów obraźliwych, wulgarnych, poniżających zapomnieć nie sposób. Trudno też liczyć na zasypanie podziałów między wyznawcami PiS i wyborcami opozycji. Mam poczucie smutku z powodu stanu publicznej świadomości. Nie dożyję zapewne poprawy sytuacji. Czy uda się to naprawić naszym dzieciom i wnukom? Chciałbym.
I na koniec, Podczas uroczystości państwowych prezydent RP, czasem premier, od czasu do czasu prezes, wygłaszają strzeliste teksty, odwołują się do nas wszystkich, że to coś zrobimy razem, wspólnie, dla dobra naszej ukochanej Ojczyzny. Niestety brzmi to wszystko jak marny żart w słabym kabarecie.

Ryszard Sławiński

 

Wydanie bieżące

Recenzje

Są książki, które próbują objaśnić geopolitykę. „Odessanie” Anety Wybieralskiej i Janka Sanockiego robią coś trochę innego: zamiast zaczynać od map, sojuszy i interesów wielkich państw, pozwalają najpierw wejść do miasta i pobyć w nim przez chwilę.

Więcej …
 

Opracowanie „O racji stanu. Ignacy Daszyński 1866-1936” powstało w Roku Daszyńskiego ogłoszonym przez Sejm RP z okazji 90 rocznicy śmierci wybitnego socjalisty i jednego z twórców niepodległości Polski w 1918 roku.

Więcej …
 

W czerwcu, w warszawskim Klubie Księgarza na Rynku Starego Miasta miała miejsce promocja książki prof. Zdzisławy Janowskiej „Dobro wspólne a rzeczywistość polska. Patologia rządzenia”. Książka ta została napisana w oparciu o własne badania Uczonej, o dokumenty i obserwacje uczestniczące. Autorką jest uczoną i zarazem politykiem.

Więcej …
 

 

 
 
 
 
 

Gościmy

Naszą witrynę przegląda teraz 35 gości 

Statystyka

Odsłon : 8491754

Książka „Przegląd Socjalistyczny: Almanach 2004 – 2024” jest zbiorem wybranych artykułów, które ukazały się w okresie ostatnich 20 lat na łamach kwartalnika. Stanowią one niewielką, ale ważną cześć dorobku pisma. Jest to zbiór 60 artykułów: esejów, materiałów publicystycznych, felietonów napisanych przez 42 wybitnych autorów.

Więcej …
 

Więcej …
 

Więcej …

Temat dnia

Zróbmy coś!

Tak się zastanawiam, czy poza marszami ciszy, telewizyjnym zalewem informacji, który potrwa przez kilka dni, ktokolwiek w Polsce zrobi coś konkretnego aby poprawić nasze bezpieczeństwo i realnie zaradzić problemowi??? Bardzo wątpię.

Więcej …
 
Krakowska masakra pokłosiem haseł „kościół, szkoła, strzelnica”...?

W dniu 7 listopada br. po godzinie 15 ulicami wokół Rynku Głównego w Krakowie (m.in. ulicą Sławkowską) przejechał samochód, z którego kierowca zaczął strzelać z karabinu (typu wojskowego „AR-15”) do przypadkowych przechodniów. Wśród osób przechodzących w tamtej okolicy powstał popłoch i większość z nich ratowała/asekurowała się ucieczką do pobliskich punktów restauracyjnych i sklepowych.

Więcej …
 

Na lewicy

Tradycyjnie, w dniu 13 listopada 2026 roku, złożyliśmy kwiaty przy obelisku upamiętniającym słynną bitwę polskich socjalistów z Kozakami w roku 1904 na Placu Grzybowskim w Warszawie. Była to pierwsza taka wielka akcja PPS przeciw uciemiężeniu Polaków w zaborze rosyjskim, która historycznie stała się przysłowiowym chrztem bojowym Polskiej Partii Socjalistycznej.

Więcej …
 

W związku z tragicznymi wydarzeniami w Krakowie w dniu 7 listopada 2026 roku Polska Partia Socjalistyczna opublikowała Stanowisko, w którym potępia mord, do którego doszło na Krakowskim Rynku.

Więcej …
 

W dniu 7 listopada 2026 roku liczna grupa działaczy Polskiej Partii Socjalistycznej złożyła kwiaty pod pomnikiem Ignacego Daszyńskiego w Warszawie.
Rokrocznie, od momentu postawienia pomnika Daszyńskiego przy Trakcie Królewskim w Warszawie, w dniu powołania Rządu Ludowego Republiki Polskiej składane są kwiaty przez przedstawicieli PPS i innych ugrupowań lewicowych.

Więcej …
 

W dniu 6 listopada 2026 roku odbyła się w UMCS w Lublinie konferencja naukowa „U progu Niepodległej: Tymczasowy Rząd Ludowy Republiki Polskiej Ignacego Daszyńskiego i jego miejsce w procesie odbudowy Państwa Polskiego”.
Konferencja była kontynuacją corocznych przedsięwzięć organizacyjnych i politycznych mających na celu upamiętnienie powołania w dniu 6/7 listopada 1918 roku Rządu Ludowego pod przewodnictwem Ignacego Daszyńskiego.

Więcej …
 

W dniu 27 października 2026 roku w Sali kolumnowej Sejmu RP odbyła się konferencja naukowa zorganizowana z okazji 90 rocznicy śmierci Ignacego Daszyńskiego, premiera Rządu Ludowego w 1918 roku i Marszałka Sejmu w II RP. Konferencja odbywała się pod hasłem: „Ignacy Daszyński. Wokół dziedzictwa demokraty, socjalisty, Marszałka Sejmu”.

Więcej …
 

W dniu 1 października 2026 roku w Płocku odbyła się promocja monografii „O racji stanu. Ignacy Daszyński (1866-1936)”, której organizatorem było Towarzystwo Naukowe Płockie. Monografia powstała pod redakcją naukową dra Andrzeja Ziemskiego. Wyboru tekstów i opracowania dokonał redaktor Przemysław Prekiel.

Więcej …
 

W dniu 12 września 2026 roku w Warszawie odbyło się posiedzenie Rady Mazowieckiej PPS.
Podczas posiedzenia przedyskutowano aktualną sytuację polityczną w kraju. Zwrócono uwagę na potrzebę podjęcia dyskusji na temat przygotowań do mających się odbyć w roku przyszłym wyborów parlamentarnych.

Więcej …
 

W dniu 31 lipca 2026 roku, w przeddzień kolejnej, 82. rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego w Kwaterze powstańców na Cmentarzu Bródnowskim, w której pochowano bojowców PPS, odbyła się uroczystość złożenia kwiatów.

Więcej …
 

W dniu 23 czerwca 2026 roku w Warszawie z okazji 80-tych urodzin upamiętniono Józefa Oleksego, marszałka Sejmu ( II i IV kadencji w latach 1993–1995 i 2004–2005) i premiera (1995–1996). W godzinach rannych grupa przyjaciół złożyła wieńce na grobie na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach. Józef Oleksy zmarł 9 stycznia 2015 roku.

Więcej …
 

25 maja 2026 roku obchodziliśmy 100 rocznicę urodzin Jana Józefa Lipskiego, człowieka zasłużonego również dla ruchu socjalistycznego. W latach 1990-1991 pełnił funkcję przewodniczącego Rady Naczelnej PPS.

Więcej …
 

W dniu 12 maja 2026 roku w Akademii Piotrkowskiej odbyła się konferencja naukowa z okazji 100 rocznicy zamachu majowego pt. „Wojna Polsko – Polska”.

Więcej …
 

W dniu 9 maja 2026 roku w Warszawie w obrębie ulicy Śmiałej na Żoliborzu dokonano otwarcia skweru imienia prof. Krzysztofa Dunin-Wąsowicza, wybitnego historyka, działacza Polskiej Partii Socjalistycznej, uczestnika ruchu oporu podczas II wojny światowej.

Więcej …