Rachunek za wojnę, który przyjdzie pocztą

Drukuj PDF

Czesław Kulesza

Wyobraźmy sobie, że wojny nie ogłasza się w telewizji, tylko zawiadamia się, że jest, listem poleconym.

„Szanowny Obywatelu,
w związku z obroną demokracji i praw człowieka uprzejmie informujemy, że pański rachunek za gaz wzrośnie o 23%, ceny energii o 18%, a budżet państwa przesunie kolejne miliardy z ochrony zdrowia na wydatki obronne. Dziękujemy za zrozumienie.”

Brzmi absurdalnie? A jednak dokładnie tak działa współczesna polityka siły.
Zanim jeszcze padły pierwsze komunikaty o izraelsko-amerykańskim ataku na Iran, świat zdążył przywyknąć do obrazów z Gazy. Do zniszczonych dzielnic, do cywilów ginących pod gruzami, do dramatycznych raportów o głodzie i braku wody. Masowa śmierć Palestyńczyków stała się tłem. Tłem, które miało „wyjaśniać” kolejne działania militarne.
Teraz słyszymy, że chodzi o bezpieczeństwo regionu. O zapobieganie eskalacji. O obronę wartości. W tej narracji wojna jest środkiem zapobiegawczym. Rakiety mają przynieść pokój. To logika „pokojowych militarystów” — ludzi, którzy z całą powagą mówią o prawach człowieka, gdy ich sojusznicy bombardują całe dzielnice.
Czy Iran jest państwem, które można uznać za wzór postępowości? Oczywiście, że nie. To system opresyjny, represyjny wobec kobiet i opozycji. Ale od kiedy bombardowanie autorytarnego państwa przynosi jego demokratyzację? Jugosławia nie stała się bardziej stabilna po nalotach. Irak nie stał się wolny po „operacji wyzwolenia”. „Wojna z terroryzmem” nie zakończyła terroryzmu — za to stworzyła nowe pokolenia ludzi, którzy dorastali w ruinach.
Każda z tych wojen miała swój moralny komentarz. Każda była opisywana jako wyjątkowa. A wszystkie łączyło jedno: utrzymanie określonego układu sił. Status quo nie polega na braku przemocy. Polega na kontrolowaniu jej w taki sposób, by służyła dominującym.
Dziś świat znajduje się w fazie przeciągania liny. Administracja Trumpa gra twardo, bez złudzeń co do subtelności. Chiny i inni globalni gracze odpowiadają własną kalkulacją. Stary porządek międzynarodowy chwieje się, ale nowy nie powstał. W tym chaosie nie ma żadnej „normalności” — są tylko bardziej lub mniej przewidywalne kryzysy.
I właśnie ta rosnąca nieprzewidywalność jest wykorzystywana jako argument za dalszą militaryzacją. Skoro świat jest niebezpieczny — trzeba się zbroić. Skoro napięcia rosną — trzeba uderzać szybciej. Strach staje się paliwem politycznym.
Tymczasem my widzimy to inaczej. Widzimy rosnące rachunki. Widzimy przesuwanie środków z usług publicznych do przemysłu zbrojeniowego. Widzimy, że za globalne rozgrywki płacimy w sklepie, na stacji benzynowej, przy rozliczeniu rocznym.
Wojny nie przychodzą z hukiem. Najpierw przychodzą jako uzasadnienie. Potem jako budżet. Dopiero na końcu jako dramat.
Najbardziej ironiczne jest to, że każda próba powiedzenia „zatrzymajmy się” traktowana jest jak przejaw słabości. Apel o pokój bywa uznawany za brak realizmu. Jakby realizm oznaczał zgodę na niekończące się konflikty.
Może więc warto odwrócić pytanie. Nie: czy Iran zasługuje na krytykę. Zasługuje. Ale: czy kolejne uderzenie w region, który już płonie, jest drogą do czegokolwiek poza kolejną destabilizacją?
Jeśli historia ostatnich trzydziestu lat czegoś uczy, to właśnie tego: wojny rozpoczynane w imię stabilizacji destabilizują najbardziej.
A rachunek? On naprawdę przyjdzie. Tyle że nie będzie w nim ani słowa o demokracji. Tylko liczby.

Czesław Kulesza

 

Wydanie bieżące

Recenzje

Są książki, które próbują objaśnić geopolitykę. „Odessanie” Anety Wybieralskiej i Janka Sanockiego robią coś trochę innego: zamiast zaczynać od map, sojuszy i interesów wielkich państw, pozwalają najpierw wejść do miasta i pobyć w nim przez chwilę.

Więcej …
 

Opracowanie „O racji stanu. Ignacy Daszyński 1866-1936” powstało w Roku Daszyńskiego ogłoszonym przez Sejm RP z okazji 90 rocznicy śmierci wybitnego socjalisty i jednego z twórców niepodległości Polski w 1918 roku.

Więcej …
 

W czerwcu, w warszawskim Klubie Księgarza na Rynku Starego Miasta miała miejsce promocja książki prof. Zdzisławy Janowskiej „Dobro wspólne a rzeczywistość polska. Patologia rządzenia”. Książka ta została napisana w oparciu o własne badania Uczonej, o dokumenty i obserwacje uczestniczące. Autorką jest uczoną i zarazem politykiem.

Więcej …
 

 

 
 
 
 
 

Gościmy

Naszą witrynę przegląda teraz 28 gości 

Statystyka

Odsłon : 8491364

Książka „Przegląd Socjalistyczny: Almanach 2004 – 2024” jest zbiorem wybranych artykułów, które ukazały się w okresie ostatnich 20 lat na łamach kwartalnika. Stanowią one niewielką, ale ważną cześć dorobku pisma. Jest to zbiór 60 artykułów: esejów, materiałów publicystycznych, felietonów napisanych przez 42 wybitnych autorów.

Więcej …
 

Więcej …
 

Więcej …

Temat dnia

Zróbmy coś!

Tak się zastanawiam, czy poza marszami ciszy, telewizyjnym zalewem informacji, który potrwa przez kilka dni, ktokolwiek w Polsce zrobi coś konkretnego aby poprawić nasze bezpieczeństwo i realnie zaradzić problemowi??? Bardzo wątpię.

Więcej …
 
Krakowska masakra pokłosiem haseł „kościół, szkoła, strzelnica”...?

W dniu 7 listopada br. po godzinie 15 ulicami wokół Rynku Głównego w Krakowie (m.in. ulicą Sławkowską) przejechał samochód, z którego kierowca zaczął strzelać z karabinu (typu wojskowego „AR-15”) do przypadkowych przechodniów. Wśród osób przechodzących w tamtej okolicy powstał popłoch i większość z nich ratowała/asekurowała się ucieczką do pobliskich punktów restauracyjnych i sklepowych.

Więcej …
 

Na lewicy

Tradycyjnie, w dniu 13 listopada 2026 roku, złożyliśmy kwiaty przy obelisku upamiętniającym słynną bitwę polskich socjalistów z Kozakami w roku 1904 na Placu Grzybowskim w Warszawie. Była to pierwsza taka wielka akcja PPS przeciw uciemiężeniu Polaków w zaborze rosyjskim, która historycznie stała się przysłowiowym chrztem bojowym Polskiej Partii Socjalistycznej.

Więcej …
 

W związku z tragicznymi wydarzeniami w Krakowie w dniu 7 listopada 2026 roku Polska Partia Socjalistyczna opublikowała Stanowisko, w którym potępia mord, do którego doszło na Krakowskim Rynku.

Więcej …
 

W dniu 7 listopada 2026 roku liczna grupa działaczy Polskiej Partii Socjalistycznej złożyła kwiaty pod pomnikiem Ignacego Daszyńskiego w Warszawie.
Rokrocznie, od momentu postawienia pomnika Daszyńskiego przy Trakcie Królewskim w Warszawie, w dniu powołania Rządu Ludowego Republiki Polskiej składane są kwiaty przez przedstawicieli PPS i innych ugrupowań lewicowych.

Więcej …
 

W dniu 6 listopada 2026 roku odbyła się w UMCS w Lublinie konferencja naukowa „U progu Niepodległej: Tymczasowy Rząd Ludowy Republiki Polskiej Ignacego Daszyńskiego i jego miejsce w procesie odbudowy Państwa Polskiego”.
Konferencja była kontynuacją corocznych przedsięwzięć organizacyjnych i politycznych mających na celu upamiętnienie powołania w dniu 6/7 listopada 1918 roku Rządu Ludowego pod przewodnictwem Ignacego Daszyńskiego.

Więcej …
 

W dniu 27 października 2026 roku w Sali kolumnowej Sejmu RP odbyła się konferencja naukowa zorganizowana z okazji 90 rocznicy śmierci Ignacego Daszyńskiego, premiera Rządu Ludowego w 1918 roku i Marszałka Sejmu w II RP. Konferencja odbywała się pod hasłem: „Ignacy Daszyński. Wokół dziedzictwa demokraty, socjalisty, Marszałka Sejmu”.

Więcej …
 

W dniu 1 października 2026 roku w Płocku odbyła się promocja monografii „O racji stanu. Ignacy Daszyński (1866-1936)”, której organizatorem było Towarzystwo Naukowe Płockie. Monografia powstała pod redakcją naukową dra Andrzeja Ziemskiego. Wyboru tekstów i opracowania dokonał redaktor Przemysław Prekiel.

Więcej …
 

W dniu 12 września 2026 roku w Warszawie odbyło się posiedzenie Rady Mazowieckiej PPS.
Podczas posiedzenia przedyskutowano aktualną sytuację polityczną w kraju. Zwrócono uwagę na potrzebę podjęcia dyskusji na temat przygotowań do mających się odbyć w roku przyszłym wyborów parlamentarnych.

Więcej …
 

W dniu 31 lipca 2026 roku, w przeddzień kolejnej, 82. rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego w Kwaterze powstańców na Cmentarzu Bródnowskim, w której pochowano bojowców PPS, odbyła się uroczystość złożenia kwiatów.

Więcej …
 

W dniu 23 czerwca 2026 roku w Warszawie z okazji 80-tych urodzin upamiętniono Józefa Oleksego, marszałka Sejmu ( II i IV kadencji w latach 1993–1995 i 2004–2005) i premiera (1995–1996). W godzinach rannych grupa przyjaciół złożyła wieńce na grobie na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach. Józef Oleksy zmarł 9 stycznia 2015 roku.

Więcej …
 

25 maja 2026 roku obchodziliśmy 100 rocznicę urodzin Jana Józefa Lipskiego, człowieka zasłużonego również dla ruchu socjalistycznego. W latach 1990-1991 pełnił funkcję przewodniczącego Rady Naczelnej PPS.

Więcej …
 

W dniu 12 maja 2026 roku w Akademii Piotrkowskiej odbyła się konferencja naukowa z okazji 100 rocznicy zamachu majowego pt. „Wojna Polsko – Polska”.

Więcej …
 

W dniu 9 maja 2026 roku w Warszawie w obrębie ulicy Śmiałej na Żoliborzu dokonano otwarcia skweru imienia prof. Krzysztofa Dunin-Wąsowicza, wybitnego historyka, działacza Polskiej Partii Socjalistycznej, uczestnika ruchu oporu podczas II wojny światowej.

Więcej …