Empatia w polityce

Drukuj PDF
Felieton - Polityka bez masek
Maria Szyszkowska

Głoszenie tolerancji zobowiązuje postulujących tę postawę do przestrzegania jej. Piszę o tym, bo niepokojącym zjawiskiem jest pouczanie innych, nie będąc od nich lepszym. Dotyczy to zarówno spraw osobistych, jak i życia politycznego.
Nie tylko w życiu jednostkowym, ale także w polityce niezbędna jest empatia. Ocen obiektywnych nie ma, ale wartościując powinno się spoglądać na zjawiska nie tylko z perspektywy własnych oczekiwań oraz interesów.
 
Otóż znakomitym przykładem jest stosunek w Polsce do Białorusi. Krytyka Łukaszenki pochodzi głównie ze strony polityków reprezentujących interesy koncernów, których nie wpuszcza ten prezydent do swojego państwa. Także negatywna ocena rządów Putina funkcjonująca w Polsce, pomija fakt, że buduje on potęgę Rosji i z punktu widzenia własnego narodu jest ceniony.
Dla zwolenników liberalizmu ekonomicznego, którzy chcieliby zjednoczyć świat poprzez wpływy koncernów i banków – północna Korea jest państwem podlegającym druzgocącej krytyce. Powstaje jednak pytanie czy dominować mają w państwie wartości materialne, w tym dążenie do zaspokojenia własnych interesów – czy jakaś ideologia? Niedostatek wolności i łamanie praw człowieka, dochodzi także, chociaż w mniejszej skali i w innej formie, w państwach demokratycznych. Faktycznie funkcjonujący u nas system lecznictwa, czy przetrzymywanie oskarżonych w areszcie tymczasowym, to tylko przykłady łamania praw człowieka. Do nich należy również uprzywilejowanie osób wyznających światopogląd katolicki.
Wzmagają się u nas konflikty wewnętrzne. Niepokój budzi balansowanie między interesami Stanów Zjednoczonych a państwami zrzeszonymi w Unii Europejskiej. W tej sytuacji nabiera istotnego znaczenia nawiązanie więzi z potężnym państwem położonym w odległym zakątku świata. Na przykład powiązanie Polski z Chinami głębsze niż dotąd, stanowiłoby przejaw procesów globalizacji, które nie powinny zatrzymać się na utworzeniu Unii Europejskiej.
W stosunku do Chin nie funkcjonują u nas uprzedzenia historyczne. Podkreślę na wstępie, że nie mamy podstaw by krytykować Chiny, ponieważ nie rozwiązaliśmy u siebie problemów ekonomicznych, społecznych i kulturowych.  Dodam, że pisząc o Chinach zdaję sobie sprawę, że brak mi ku temu stosownych uprawnień, które reprezentuje swoją wiedzą ambasador Sylwester Szafarz.
W naszej telewizji wolność słowa jest ograniczona. Nie ma w niej miejsca dla zwolenników innych form własności niż prywatna. Mimo, że jesteśmy społeczeństwem katolickim, brakuje odwołań do poglądów papieża Jana XXIII, bo nie pozostają w duchu lansowanych procesów prywatyzacji i reprywatyzacji. Jest też oczywiste, że poszczególne grupy mniejszościowe nie mają w Polsce należytych uprawnień. Przykładowo wymienię: bezrobotni pozbawieni zasiłków, emeryci, renciści, więźniowie, osoby zatrudnione tymczasowo.
W okresie dwudziestolecia międzywojennego propagowano oparcie Polski w krajach Dalekiego Wschodu. Proces ten zespolony byłby z aprobatą dla różnorodności kulturowej, a więc dla idei globalizacji. Byłaby to praktyczna lekcja życzliwości dla wartości kulturowo odmiennych. Zarazem ulegałaby wzmocnieniu sytuacja Polski w Europie.  Ponadto pogłębione rozumienie tego, że świat nie jest jednowymiarowy kulturowo mogłoby zmienić korzystnie świadomość wielu Polaków.
Brakuje nam oddziaływania na świadomość społeczeństwa ideologii, która by zespoliła Polaków i podniosła wymiar przeciętnego życia na wyższy poziom niż troska o dobra materialne. Niepokojące jest budowanie własnego życia w relacji do przedmiotów oraz związane z tym znajdowanie radości w spędzaniu wolnych godzin w sklepach nazywanych błędnie galeriami.
Pazerność oraz egoizm osób kształtujących świadomość milionów Polaków jest odpowiedzialna za wadliwe ukierunkowanie dążeń obecnego pokolenia. Odpowiedzialni za edukację doprowadzili do sytuacji, w której nie funkcjonuje patriotyzm, a wartość polskiej kultury nie jest uwyraźniana w programach nauczania. Według urzędowych zaleceń mają być przystosowane do wymagań rynku.
Jeżeli państwo ma ograniczać swoją działalność do utrzymywania sił zbrojnych i policyjnych oraz do pobierania podatków, to wzorem anarchistów należy dojść do wniosku, że jest ono niepotrzebne tym bardziej, że wysokie są koszty jego utrzymania. Nawet przedstawiciele liberalizmu w XIX wieku wskazywali, że obowiązkiem państwa jest troska o tych, którzy żyją w niedostatku. Przyjmowano wówczas także za oczywiste, że rządy sprawują jednostki bardziej oświecone niż ogół społeczeństwa i składano na nie troskę o należyty poziom edukowania oraz wychowywania obywateli. Dziś często brakuje politykom mądrości, zaś rządy specjalistów też pozostają pod znakiem zapytania, skoro psychiatra może dowodzić siłami zbrojnymi, fryzjer decydować o  sporcie, a osoba pozbawiona wykształcenia prawniczego stoi na czele resortu sprawiedliwości.
W XXI wieku podlegamy rozmaitym uprzedzeniom. Przykładem niech będzie islam. Religia ta, która głosi wartość pokoju jest przedstawiana jako niebezpieczna i wymagająca krytyki. Postrach u nas wzniecany jest inwazją islamu, który rzekomo ma doprowadzić do kresu kultury europejskiej. Warto w tej sytuacji zastanowić się nad nieszczęściami, które wynikły z inwazji Europejczyków. Ostatnio żyjący papieże przepraszali za zbrodnie popełniane w ubiegłych wiekach przez chrześcijan na prawowitych mieszkańcach innych kontynentów. Religia chrześcijańska wielkich liczebnie Kościołów nie jest nasycona miłością lecz upoważnia do prowadzenia wojen. Mniejszościowe Kościoły chrześcijańskie głoszą pacyfizm, ale nie miały one nigdy należytego wpływu na działalność poszczególnych państw.
Obowiązująca chrześcijan zasada prawa naturalnego, które ma źródło w Bogu, brzmi: dobro należy czynić, zła należy unikać. Ale ta niezmienna zasada o charakterze moralnym nie stanowi zapory dla działań wojennych nawet takich, które są powodowane chęcią dominacji politycznej oraz spotęgowania zasobów materialnych.   
Deklaracje o społecznych instynktach człowieka, zaszczepiany lęk przed boską karą oraz deklaracje o miłości bliźniego, nie powstrzymały Europejczyków przed czynami, które uczyniły z nas postrach dla innych kultur. Wystarczy wziąć pod uwagę ujawnione częściowo zbrodnie popełniane w czasie prowadzonych dzisiejszych wojen w Iraku i w Afganistanie. Nie wywołuje to zastanowienia nad błędami edukacji, która wciąż, i to w epoce globalizacji, wytwarza różnorodne uprzedzenia, a nie wywołuje krytycznego osądu tych, którzy powodują biedę i niedouczenie społeczeństwa oraz godzą się na eliminację wychowawczego charakteru edukacji.

prof. zw. dr hab. Maria Szyszkowska, filozof prawa, Wydział Prawa i Administracji UW

 

Wydanie bieżące

Recenzje

Są książki, które próbują objaśnić geopolitykę. „Odessanie” Anety Wybieralskiej i Janka Sanockiego robią coś trochę innego: zamiast zaczynać od map, sojuszy i interesów wielkich państw, pozwalają najpierw wejść do miasta i pobyć w nim przez chwilę.

Więcej …
 

Opracowanie „O racji stanu. Ignacy Daszyński 1866-1936” powstało w Roku Daszyńskiego ogłoszonym przez Sejm RP z okazji 90 rocznicy śmierci wybitnego socjalisty i jednego z twórców niepodległości Polski w 1918 roku.

Więcej …
 

W czerwcu, w warszawskim Klubie Księgarza na Rynku Starego Miasta miała miejsce promocja książki prof. Zdzisławy Janowskiej „Dobro wspólne a rzeczywistość polska. Patologia rządzenia”. Książka ta została napisana w oparciu o własne badania Uczonej, o dokumenty i obserwacje uczestniczące. Autorką jest uczoną i zarazem politykiem.

Więcej …
 

 

 
 
 
 
 

Gościmy

Naszą witrynę przegląda teraz 33 gości 

Statystyka

Odsłon : 8493094

Książka „Przegląd Socjalistyczny: Almanach 2004 – 2024” jest zbiorem wybranych artykułów, które ukazały się w okresie ostatnich 20 lat na łamach kwartalnika. Stanowią one niewielką, ale ważną cześć dorobku pisma. Jest to zbiór 60 artykułów: esejów, materiałów publicystycznych, felietonów napisanych przez 42 wybitnych autorów.

Więcej …
 

Więcej …
 

Więcej …

Temat dnia

Zróbmy coś!

Tak się zastanawiam, czy poza marszami ciszy, telewizyjnym zalewem informacji, który potrwa przez kilka dni, ktokolwiek w Polsce zrobi coś konkretnego aby poprawić nasze bezpieczeństwo i realnie zaradzić problemowi??? Bardzo wątpię.

Więcej …
 
Krakowska masakra pokłosiem haseł „kościół, szkoła, strzelnica”...?

W dniu 7 listopada br. po godzinie 15 ulicami wokół Rynku Głównego w Krakowie (m.in. ulicą Sławkowską) przejechał samochód, z którego kierowca zaczął strzelać z karabinu (typu wojskowego „AR-15”) do przypadkowych przechodniów. Wśród osób przechodzących w tamtej okolicy powstał popłoch i większość z nich ratowała/asekurowała się ucieczką do pobliskich punktów restauracyjnych i sklepowych.

Więcej …
 

Na lewicy

Tradycyjnie, w dniu 13 listopada 2026 roku, złożyliśmy kwiaty przy obelisku upamiętniającym słynną bitwę polskich socjalistów z Kozakami w roku 1904 na Placu Grzybowskim w Warszawie. Była to pierwsza taka wielka akcja PPS przeciw uciemiężeniu Polaków w zaborze rosyjskim, która historycznie stała się przysłowiowym chrztem bojowym Polskiej Partii Socjalistycznej.

Więcej …
 

W związku z tragicznymi wydarzeniami w Krakowie w dniu 7 listopada 2026 roku Polska Partia Socjalistyczna opublikowała Stanowisko, w którym potępia mord, do którego doszło na Krakowskim Rynku.

Więcej …
 

W dniu 7 listopada 2026 roku liczna grupa działaczy Polskiej Partii Socjalistycznej złożyła kwiaty pod pomnikiem Ignacego Daszyńskiego w Warszawie.
Rokrocznie, od momentu postawienia pomnika Daszyńskiego przy Trakcie Królewskim w Warszawie, w dniu powołania Rządu Ludowego Republiki Polskiej składane są kwiaty przez przedstawicieli PPS i innych ugrupowań lewicowych.

Więcej …
 

W dniu 6 listopada 2026 roku odbyła się w UMCS w Lublinie konferencja naukowa „U progu Niepodległej: Tymczasowy Rząd Ludowy Republiki Polskiej Ignacego Daszyńskiego i jego miejsce w procesie odbudowy Państwa Polskiego”.
Konferencja była kontynuacją corocznych przedsięwzięć organizacyjnych i politycznych mających na celu upamiętnienie powołania w dniu 6/7 listopada 1918 roku Rządu Ludowego pod przewodnictwem Ignacego Daszyńskiego.

Więcej …
 

W dniu 27 października 2026 roku w Sali kolumnowej Sejmu RP odbyła się konferencja naukowa zorganizowana z okazji 90 rocznicy śmierci Ignacego Daszyńskiego, premiera Rządu Ludowego w 1918 roku i Marszałka Sejmu w II RP. Konferencja odbywała się pod hasłem: „Ignacy Daszyński. Wokół dziedzictwa demokraty, socjalisty, Marszałka Sejmu”.

Więcej …
 

W dniu 1 października 2026 roku w Płocku odbyła się promocja monografii „O racji stanu. Ignacy Daszyński (1866-1936)”, której organizatorem było Towarzystwo Naukowe Płockie. Monografia powstała pod redakcją naukową dra Andrzeja Ziemskiego. Wyboru tekstów i opracowania dokonał redaktor Przemysław Prekiel.

Więcej …
 

W dniu 12 września 2026 roku w Warszawie odbyło się posiedzenie Rady Mazowieckiej PPS.
Podczas posiedzenia przedyskutowano aktualną sytuację polityczną w kraju. Zwrócono uwagę na potrzebę podjęcia dyskusji na temat przygotowań do mających się odbyć w roku przyszłym wyborów parlamentarnych.

Więcej …
 

W dniu 31 lipca 2026 roku, w przeddzień kolejnej, 82. rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego w Kwaterze powstańców na Cmentarzu Bródnowskim, w której pochowano bojowców PPS, odbyła się uroczystość złożenia kwiatów.

Więcej …
 

W dniu 23 czerwca 2026 roku w Warszawie z okazji 80-tych urodzin upamiętniono Józefa Oleksego, marszałka Sejmu ( II i IV kadencji w latach 1993–1995 i 2004–2005) i premiera (1995–1996). W godzinach rannych grupa przyjaciół złożyła wieńce na grobie na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach. Józef Oleksy zmarł 9 stycznia 2015 roku.

Więcej …
 

25 maja 2026 roku obchodziliśmy 100 rocznicę urodzin Jana Józefa Lipskiego, człowieka zasłużonego również dla ruchu socjalistycznego. W latach 1990-1991 pełnił funkcję przewodniczącego Rady Naczelnej PPS.

Więcej …
 

W dniu 12 maja 2026 roku w Akademii Piotrkowskiej odbyła się konferencja naukowa z okazji 100 rocznicy zamachu majowego pt. „Wojna Polsko – Polska”.

Więcej …
 

W dniu 9 maja 2026 roku w Warszawie w obrębie ulicy Śmiałej na Żoliborzu dokonano otwarcia skweru imienia prof. Krzysztofa Dunin-Wąsowicza, wybitnego historyka, działacza Polskiej Partii Socjalistycznej, uczestnika ruchu oporu podczas II wojny światowej.

Więcej …