Krzyż - narzędzie walki czy symbol wiary?

Drukuj PDF
Felieton
Władysław Loranc

Kościół katolicki, instytucja bez której nie dzieje się nic ważnego nie tylko w polskim rządzie i Sejmie, ale nawet w wiejskich przedszkolach i na uniwersytetach, ogłosił krucjatę przeciwko wszystkim, co jego zdaniem, ośmielili się na wojnę z krzyżem. Dokonana przez Międzynarodowy Trybunał interpretacja jednej z norm Deklaracji Praw Człowieka, wywołała próbę wzniecenia emocji podobnych tym, które znamy z przekazów historycznych, opisujących krucjaty wszczęte w wieku XI dla umocnienia uniwersalistycznych dążeń papiestwa, wówczas pod ujmującym pretekstem wyzwolenia Grobu Chrystusa. Także dzisiaj wznieca się atmosferę zagrożenia wiary i wzywa, by w imię wolności sumienia bezwarunkowo wesprzeć Kościół, broniąc wiary i krzyża jako jej świętego symbolu.
Skarżącej państwo włoskie obywatelce chodziło jednak nie o krzyż tylko o jej prawo do przestrzeni publicznej w tej części, by jako matka miała realny wpływ na wychowanie swoich dzieci, w czasie i miejscu, w którym realizują obowiązek kształcenia w szkole. Ten postulat w najmniejszym nawet stopniu nie ograniczał praw ludzi wierzących. A mówienie o zagrożeniu wolności sumienia w Polsce, cuchnie już faryzejstwem. O co wiec chodzi w tym wzywaniu nie tylko katolików, ale każdego Polaka do aktywnej obecności w krucjacie? Dla ujawnienia prawdziwych motywów apelu o udział w „dziwnej wojnie” potrzebna jest polityczna dygresja.
Minęły dwie dekady ustrojowej transformacji Polski. Polityka porozumienia narodowego trwała u nas tylko trzy miesiące, od kwietnia do lipca 1989 roku. Złamano ją odrzucając najpierw polityczny program Okrągłego Stołu. Zastąpiono go podziałem na „my i wy”: w „wasz prezydent – nasz premier". Już w lipcu kościół zaaprobował odwrót od polityki porozu¬mienia. Jesienią rząd odrzucił plan reform gospodarczych opracowanych w trójkącie: Solidarność - Partia - Kościół, narzucając program szokowej terapii Sachsa - Balcerowicza. Gdy w praktyce transformacji obóz Solidarności utracił pozycję większości w społeczeństwie, sięgnięto po „nową polityką historyczną” wykreowaną w tym celu, by sprawująca władzę mniejszość mogła kontrolować postawę całego społeczeństwa. Narzędziem tej polityki stał się IPN, instytucja powołana do permanentnego terroryzowania opozycji. Ponieważ celem prawicy stała się rekonstrukcja III RP, czyli odbudowa wielkiej własności i modelu rządów autorytarnych, musiano ten cel zakonspirować udając, że buduje się „demokratyczną IV RP”.
Gołym okiem widać, że jest to taka demokracja, która wykluczyła z podmiotowej roli robotników i chłopów. Istnieje tylko Naród Polski bez obywateli i bez praw innych niż wyborcze. Robotników zepchnięto do sytuacji „roboli”, a chłopów do roli „buraków”. Przywraca się socjalne i polityczne realia Polski międzywojennej. Rekonstruuje się stosunki oparte na sojuszu dworów i rezydencji z plebanią, pozorowane starcia między „kościołem łagiewnickim a kościołem toruńskim” to jasełka odgrywane tak, by Kościół (ten bez przymiotników) nie utracił wpływu na realizację politycznego programu prawicy, by sytuacja nie wymknęła się spod jego kontroli. Obie, że tak rzeknę, frakcje polityczne w kościele, potrzebują atmosfery zagrożenia, gotowego do akcji pospolitego ruszenia, do masowego udziału w świętej wojnie. Polska stała się skansenem antykomunizmu bez komunistów i antysemityzmu bez Żydów, bo prawica w tym kraju jest programowo bezpłodna. Pogrobowcy endecji i sanacji są zdolni tylko do powtarzania nielogicznego frazesu: „przeszłość jest przyszłością”.
Takim celom służy nie tylko nowa polityka historyczna. Służy jej także wzniecanie nowych krucjat w obronie rzekomo zagrożonego krzyża. Tyle dygresji, wróćmy do głównego tematu.
Spór o krzyż ma znaczenie nie tylko dla polityki. W jej obszarze bronimy fundamentalnego znaczenia reguły „demokratyczne państwo prawa”, a więc takie, w którym wyborcza większość nie może traktować praw mniejszości jako frazesu. Prawa mniejszości mają zachować status praw, tak samo niezbywalnych, jak prawa większości. Jednakże spór o krzyż jest nadal wielkim, ponadmoralnym, historiozoficznym sporem o istotą kultury Zachodu. Jest to spór o treść i styl filozoficznej orientacji jednoczącej się Europy. Podejmując go odpowiadamy na pytanie: Czy chcemy być postrzegani przez ludzi innych kultur, zwłaszcza chińskiej i arabskiej, jako zwolennicy średniowiecznych wojen religijnych oraz dziewiętnastowiecznych podbojów kolonizatorskich, a więc tak czy inaczej jako konkwistadorzy, czy też chcemy być postrze¬gani jako zwolennicy współistnienia kultur, ich wzajemnego przenikania się, a więc jako przeciwnicy „zderzenia cywilizacji”?
Spór o krzyż dotyczy samej istoty słowa humanizm, oczywiście jego sensu współczesnego, uwzględniającego tragiczne doświadczenia XX wieku.
W tym kontekście zwolennicy protezowania autorytetu krzyża siłą państwa powinni odpowiedzieć na pytanie czy mają w sobie tyle głębokiej wiary, by deklarowaną misję ewangelizacji świata (Europy też) prowadzić bez użycia przymusu i siły. Z tego punktu widzenia spór o krzyż by był traktowany przez ludzi jako spór o wartości chrześcijańskie powinien być uwolniony od obłudy i faryzejstwa. Amatorzy świętej wojny powinni uświadomić sobie jedno: gdy wyborcza większość decyduje się na anschlus, to świadkowie gwałtu nie uwierzą, że władza zrezygnowała z wojny. Po zawłaszczeniu praw obywatelskich mniejszość wie, doświadczając skutków, że znalazła się w realiach kształtowanych przez niepisaną regułę: „Jeśli nie jesteś wierzącym, to nic nie znaczysz”. Pora postawić logiczną kropkę.
Zgodnie z zasadniczymi regulacjami prawnymi, czyli z Konstytucją RP i Konkordatem stosunki państwo - kościół oparte są na poszanowaniu autonomii stron oraz wzajemnej niezależności, każdej w swoim zakresie. Jeśli obie strony szanują język, którym mówią obywatelom o swych intencjach, to powyższa zasada znaczy, że w kościele nie powinno wisieć godło państwowe, a w obiektach publicznych, czyli w przestrzeni komponowanej jako wspólna, dla wszystkich razem i każdego z osobna, nie powinien wisieć krzyż, bo jest to przestrzeń wspólna a nie partykularna, Żadna inna droga nie doprowadzi nas do zbudowania demokratycznej Polski jako integralnej części demokratycznej Europy. Żadna wojna z „niewier¬nymi” nie jest święta. Jest po prostu zwykłą odrażającą wojną. Jej zwolennicy zuchwale nadużywają symboli wiary traktując je jako najwygodniejsze z narzędzi.

Władysław Loranc, dr, filozof, historyk, etyk


 

Wydanie bieżące

Recenzje

Są książki, które próbują objaśnić geopolitykę. „Odessanie” Anety Wybieralskiej i Janka Sanockiego robią coś trochę innego: zamiast zaczynać od map, sojuszy i interesów wielkich państw, pozwalają najpierw wejść do miasta i pobyć w nim przez chwilę.

Więcej …
 

Opracowanie „O racji stanu. Ignacy Daszyński 1866-1936” powstało w Roku Daszyńskiego ogłoszonym przez Sejm RP z okazji 90 rocznicy śmierci wybitnego socjalisty i jednego z twórców niepodległości Polski w 1918 roku.

Więcej …
 

W czerwcu, w warszawskim Klubie Księgarza na Rynku Starego Miasta miała miejsce promocja książki prof. Zdzisławy Janowskiej „Dobro wspólne a rzeczywistość polska. Patologia rządzenia”. Książka ta została napisana w oparciu o własne badania Uczonej, o dokumenty i obserwacje uczestniczące. Autorką jest uczoną i zarazem politykiem.

Więcej …
 

 

 
 
 
 
 

Gościmy

Naszą witrynę przegląda teraz 23 gości 

Statystyka

Odsłon : 8492289

Książka „Przegląd Socjalistyczny: Almanach 2004 – 2024” jest zbiorem wybranych artykułów, które ukazały się w okresie ostatnich 20 lat na łamach kwartalnika. Stanowią one niewielką, ale ważną cześć dorobku pisma. Jest to zbiór 60 artykułów: esejów, materiałów publicystycznych, felietonów napisanych przez 42 wybitnych autorów.

Więcej …
 

Więcej …
 

Więcej …

Temat dnia

Zróbmy coś!

Tak się zastanawiam, czy poza marszami ciszy, telewizyjnym zalewem informacji, który potrwa przez kilka dni, ktokolwiek w Polsce zrobi coś konkretnego aby poprawić nasze bezpieczeństwo i realnie zaradzić problemowi??? Bardzo wątpię.

Więcej …
 
Krakowska masakra pokłosiem haseł „kościół, szkoła, strzelnica”...?

W dniu 7 listopada br. po godzinie 15 ulicami wokół Rynku Głównego w Krakowie (m.in. ulicą Sławkowską) przejechał samochód, z którego kierowca zaczął strzelać z karabinu (typu wojskowego „AR-15”) do przypadkowych przechodniów. Wśród osób przechodzących w tamtej okolicy powstał popłoch i większość z nich ratowała/asekurowała się ucieczką do pobliskich punktów restauracyjnych i sklepowych.

Więcej …
 

Na lewicy

Tradycyjnie, w dniu 13 listopada 2026 roku, złożyliśmy kwiaty przy obelisku upamiętniającym słynną bitwę polskich socjalistów z Kozakami w roku 1904 na Placu Grzybowskim w Warszawie. Była to pierwsza taka wielka akcja PPS przeciw uciemiężeniu Polaków w zaborze rosyjskim, która historycznie stała się przysłowiowym chrztem bojowym Polskiej Partii Socjalistycznej.

Więcej …
 

W związku z tragicznymi wydarzeniami w Krakowie w dniu 7 listopada 2026 roku Polska Partia Socjalistyczna opublikowała Stanowisko, w którym potępia mord, do którego doszło na Krakowskim Rynku.

Więcej …
 

W dniu 7 listopada 2026 roku liczna grupa działaczy Polskiej Partii Socjalistycznej złożyła kwiaty pod pomnikiem Ignacego Daszyńskiego w Warszawie.
Rokrocznie, od momentu postawienia pomnika Daszyńskiego przy Trakcie Królewskim w Warszawie, w dniu powołania Rządu Ludowego Republiki Polskiej składane są kwiaty przez przedstawicieli PPS i innych ugrupowań lewicowych.

Więcej …
 

W dniu 6 listopada 2026 roku odbyła się w UMCS w Lublinie konferencja naukowa „U progu Niepodległej: Tymczasowy Rząd Ludowy Republiki Polskiej Ignacego Daszyńskiego i jego miejsce w procesie odbudowy Państwa Polskiego”.
Konferencja była kontynuacją corocznych przedsięwzięć organizacyjnych i politycznych mających na celu upamiętnienie powołania w dniu 6/7 listopada 1918 roku Rządu Ludowego pod przewodnictwem Ignacego Daszyńskiego.

Więcej …
 

W dniu 27 października 2026 roku w Sali kolumnowej Sejmu RP odbyła się konferencja naukowa zorganizowana z okazji 90 rocznicy śmierci Ignacego Daszyńskiego, premiera Rządu Ludowego w 1918 roku i Marszałka Sejmu w II RP. Konferencja odbywała się pod hasłem: „Ignacy Daszyński. Wokół dziedzictwa demokraty, socjalisty, Marszałka Sejmu”.

Więcej …
 

W dniu 1 października 2026 roku w Płocku odbyła się promocja monografii „O racji stanu. Ignacy Daszyński (1866-1936)”, której organizatorem było Towarzystwo Naukowe Płockie. Monografia powstała pod redakcją naukową dra Andrzeja Ziemskiego. Wyboru tekstów i opracowania dokonał redaktor Przemysław Prekiel.

Więcej …
 

W dniu 12 września 2026 roku w Warszawie odbyło się posiedzenie Rady Mazowieckiej PPS.
Podczas posiedzenia przedyskutowano aktualną sytuację polityczną w kraju. Zwrócono uwagę na potrzebę podjęcia dyskusji na temat przygotowań do mających się odbyć w roku przyszłym wyborów parlamentarnych.

Więcej …
 

W dniu 31 lipca 2026 roku, w przeddzień kolejnej, 82. rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego w Kwaterze powstańców na Cmentarzu Bródnowskim, w której pochowano bojowców PPS, odbyła się uroczystość złożenia kwiatów.

Więcej …
 

W dniu 23 czerwca 2026 roku w Warszawie z okazji 80-tych urodzin upamiętniono Józefa Oleksego, marszałka Sejmu ( II i IV kadencji w latach 1993–1995 i 2004–2005) i premiera (1995–1996). W godzinach rannych grupa przyjaciół złożyła wieńce na grobie na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach. Józef Oleksy zmarł 9 stycznia 2015 roku.

Więcej …
 

25 maja 2026 roku obchodziliśmy 100 rocznicę urodzin Jana Józefa Lipskiego, człowieka zasłużonego również dla ruchu socjalistycznego. W latach 1990-1991 pełnił funkcję przewodniczącego Rady Naczelnej PPS.

Więcej …
 

W dniu 12 maja 2026 roku w Akademii Piotrkowskiej odbyła się konferencja naukowa z okazji 100 rocznicy zamachu majowego pt. „Wojna Polsko – Polska”.

Więcej …
 

W dniu 9 maja 2026 roku w Warszawie w obrębie ulicy Śmiałej na Żoliborzu dokonano otwarcia skweru imienia prof. Krzysztofa Dunin-Wąsowicza, wybitnego historyka, działacza Polskiej Partii Socjalistycznej, uczestnika ruchu oporu podczas II wojny światowej.

Więcej …