Inflacja, mediana, dominanta. Trudne słowa, proste wnioski

Drukuj PDF

Felieton - Świat przeciwieństw
Cezary Żurawski

Jednym z wiodących tematów debaty politycznej jest inflacja. Co ją powoduje? Jak jej zapobiegać? A przede wszystkim – jakie ma skutki dla Polek i Polaków? Kryzysy inflacyjne są powszechne w gospodarce rynkowej w której żyjemy. Najczęściej są skutkiem wzrostu popytu w relacji do podaży. Innymi słowy – nadmiaru gotówki bez pokrycia w gospodarce. Na obecną inflację nałożyły się epidemia Covidu, wojna w Ukrainie, kryzys paliwowy i błędy polityki gospodarczej naszego kraju w okresie transformacji ustrojowej. Przykładowo, znaczna redukcja wydobycia węgla kamiennego. PRL lata siedemdziesiąte to ok. 120 mln ton, obecnie to zaledwie ok. 70 mln ton. W miksie energetycznym węgiel kamienny to ok. 48% więc niegdysiejsze mocarstwo węglowe musi importować. A rosnąca cena paliw to rosnąca inflacja.
Wzorem niektórych środowisk prawicowych można to zwalić na proekologiczną politykę UE proponującą “zieloną transformację”. Ale nie zapominajmy że transformacja oznacza dosłownie zastąpienie jednego elementu innym. Tego polski rząd nie robi. Nasze działania na rzecz tworzenia alternatywnych bardziej ekologicznych źródeł energii są nikłe, mimo dedykowanych na ten cel środków unijnych. Jeżeli chcemy redukować emisję CO2, a ze względu na kryzys klimatyczny jest to wskazane, zamykanie kopalń nie wystarczy. Musimy zastąpić brudne źródła energii czystymi, a stare miejsca pracy – nowymi. Rząd i związana z nim KNF próbują walczyć z inflacją metodami liberalnymi, takimi jak podnoszenie stóp procentowych czy emisja obligacji. Celem jest zamrożenie części naszych oszczędności.
Wdrażane przez rząd są także jawne lub ukryte podatki w celu zmniejszenia ilości gotówki na rynku i ograniczenia konsumpcji. Jednocześnie kierowane na rynek są środki finansowe które mają łatać dziury w naszych wydatkach, ostatnio dodatek węglowy, dodatki emerytalne, 500+ i inne. To z punktu widzenia ekonomii działania sprzeczne, zwłaszcza że nie służą one wyrównaniu ogromnych w naszym kraju nierówności społecznych. Gdyby tak było, więcej dostawaliby biedniejsi, a mniej – bogatsi.
Mój socjalistyczny punkt widzenia każe mi przyjrzeć się sytuacji finansowej naszego społeczeństwa. Czy skuteczna pomoc finansowa w równym stopniu ma docierać do wszystkich niezależnie od dochodów? Czy powinniśmy oczekiwać wzrostu obciążeń pomijając sytuację finansową? Kto ma wystarczające środki na inwestowanie w obligacja a kto żyje od pierwszego do pierwszego? Strukturę naszych dochodów opisuje GUS w raportach przedstawiających nasze dochody. Warto przyjrzeć się medianie, dominancie i średniej płacy. GUS publikuje dane o medianie tylko co dwa lata, bo jest to badanie bardzo drogie. Chociaż trzeba zaznaczyć, że to mediana mówi nam najwięcej o dochodach naszych rodaków. Przedstawione dane mają charakter szacunkowy i dotyczą 2021 roku. Trzeba przy tym pamiętać, że dane GUS obejmują tylko osoby, które pracują w firmach (instytucjach i urzędach) zatrudniających powyżej 10 osób. Nie obejmują więc najmniejszych firm, w których zarabia się często mniej. Z przyczyn oczywistych nie obejmują także Polaków, którzy pracują w szarej strefie.
Dominanta: brutto 2524 zł; netto 1830 zł.
Mediana: brutto 4260 zł; netto 3089 zł.
Średnia płaca: brutto 5259 zł; netto 3813 zł.
Znaczy to, że najczęściej występującą płacą w Polsce w 2021 roku było około 1830 złotych “do ręki”. Kwota opisana dominantą, 1830 zł, to niewiele. A jednak tyle zarabia najwięcej obywateli objętych tym wskaźnikiem. Nie stać ich na obligacje, nie stać ich na konsumpcjonizm. Wręcz przeciwnie – potrzebują pomocy państwa żeby przetrwać kryzys inflacyjny. Połowa pracujących ludzi zarobiła mniej niż 3089 złotych netto, natomiast druga połowa więcej niż 3089 zł netto. To mediana, która mówi nam, że kilkadziesiąt procent osób pobierających wynagrodzenia dobrze sobie radzi i w ich przypadku pomoc niekoniecznie jest niezbędna. Natomiast średnia płaca dobrze wygląda na papierze ale w niewielkim stopniu opisuje rzeczywistość.
Co z tego wynika? Organizacja pomocy potrzebującym z jednoczesnym działaniem antyinflacyjnym na pewno nie jest łatwa, ale rządzenie państwem nie może polegać na: obwinianiu wyłącznie Tuska i UE – tak jak robi to prawica; obwinianiu wyłącznie PiS – jak robi to strona liberalna; ani obwinianiu wyłącznie Putina i złego losu – jak robi zarówno prawica jak i liberałowie.
Zamiast obwiniania, rozwiązujmy sprawy merytorycznie. Spójrzmy na dominantę oraz medianę i wyciągnijmy najprostszy wniosek: biedniejsi potrzebują więcej pomocy, a bogatsi mniej.

Cezary Żurawski

 

Wydanie bieżące

Recenzje

Są książki, które próbują objaśnić geopolitykę. „Odessanie” Anety Wybieralskiej i Janka Sanockiego robią coś trochę innego: zamiast zaczynać od map, sojuszy i interesów wielkich państw, pozwalają najpierw wejść do miasta i pobyć w nim przez chwilę.

Więcej …
 

Opracowanie „O racji stanu. Ignacy Daszyński 1866-1936” powstało w Roku Daszyńskiego ogłoszonym przez Sejm RP z okazji 90 rocznicy śmierci wybitnego socjalisty i jednego z twórców niepodległości Polski w 1918 roku.

Więcej …
 

W czerwcu, w warszawskim Klubie Księgarza na Rynku Starego Miasta miała miejsce promocja książki prof. Zdzisławy Janowskiej „Dobro wspólne a rzeczywistość polska. Patologia rządzenia”. Książka ta została napisana w oparciu o własne badania Uczonej, o dokumenty i obserwacje uczestniczące. Autorką jest uczoną i zarazem politykiem.

Więcej …
 

 

 
 
 
 
 

Gościmy

Naszą witrynę przegląda teraz 31 gości 

Statystyka

Odsłon : 8491828

Książka „Przegląd Socjalistyczny: Almanach 2004 – 2024” jest zbiorem wybranych artykułów, które ukazały się w okresie ostatnich 20 lat na łamach kwartalnika. Stanowią one niewielką, ale ważną cześć dorobku pisma. Jest to zbiór 60 artykułów: esejów, materiałów publicystycznych, felietonów napisanych przez 42 wybitnych autorów.

Więcej …
 

Więcej …
 

Więcej …

Temat dnia

Zróbmy coś!

Tak się zastanawiam, czy poza marszami ciszy, telewizyjnym zalewem informacji, który potrwa przez kilka dni, ktokolwiek w Polsce zrobi coś konkretnego aby poprawić nasze bezpieczeństwo i realnie zaradzić problemowi??? Bardzo wątpię.

Więcej …
 
Krakowska masakra pokłosiem haseł „kościół, szkoła, strzelnica”...?

W dniu 7 listopada br. po godzinie 15 ulicami wokół Rynku Głównego w Krakowie (m.in. ulicą Sławkowską) przejechał samochód, z którego kierowca zaczął strzelać z karabinu (typu wojskowego „AR-15”) do przypadkowych przechodniów. Wśród osób przechodzących w tamtej okolicy powstał popłoch i większość z nich ratowała/asekurowała się ucieczką do pobliskich punktów restauracyjnych i sklepowych.

Więcej …
 

Na lewicy

Tradycyjnie, w dniu 13 listopada 2026 roku, złożyliśmy kwiaty przy obelisku upamiętniającym słynną bitwę polskich socjalistów z Kozakami w roku 1904 na Placu Grzybowskim w Warszawie. Była to pierwsza taka wielka akcja PPS przeciw uciemiężeniu Polaków w zaborze rosyjskim, która historycznie stała się przysłowiowym chrztem bojowym Polskiej Partii Socjalistycznej.

Więcej …
 

W związku z tragicznymi wydarzeniami w Krakowie w dniu 7 listopada 2026 roku Polska Partia Socjalistyczna opublikowała Stanowisko, w którym potępia mord, do którego doszło na Krakowskim Rynku.

Więcej …
 

W dniu 7 listopada 2026 roku liczna grupa działaczy Polskiej Partii Socjalistycznej złożyła kwiaty pod pomnikiem Ignacego Daszyńskiego w Warszawie.
Rokrocznie, od momentu postawienia pomnika Daszyńskiego przy Trakcie Królewskim w Warszawie, w dniu powołania Rządu Ludowego Republiki Polskiej składane są kwiaty przez przedstawicieli PPS i innych ugrupowań lewicowych.

Więcej …
 

W dniu 6 listopada 2026 roku odbyła się w UMCS w Lublinie konferencja naukowa „U progu Niepodległej: Tymczasowy Rząd Ludowy Republiki Polskiej Ignacego Daszyńskiego i jego miejsce w procesie odbudowy Państwa Polskiego”.
Konferencja była kontynuacją corocznych przedsięwzięć organizacyjnych i politycznych mających na celu upamiętnienie powołania w dniu 6/7 listopada 1918 roku Rządu Ludowego pod przewodnictwem Ignacego Daszyńskiego.

Więcej …
 

W dniu 27 października 2026 roku w Sali kolumnowej Sejmu RP odbyła się konferencja naukowa zorganizowana z okazji 90 rocznicy śmierci Ignacego Daszyńskiego, premiera Rządu Ludowego w 1918 roku i Marszałka Sejmu w II RP. Konferencja odbywała się pod hasłem: „Ignacy Daszyński. Wokół dziedzictwa demokraty, socjalisty, Marszałka Sejmu”.

Więcej …
 

W dniu 1 października 2026 roku w Płocku odbyła się promocja monografii „O racji stanu. Ignacy Daszyński (1866-1936)”, której organizatorem było Towarzystwo Naukowe Płockie. Monografia powstała pod redakcją naukową dra Andrzeja Ziemskiego. Wyboru tekstów i opracowania dokonał redaktor Przemysław Prekiel.

Więcej …
 

W dniu 12 września 2026 roku w Warszawie odbyło się posiedzenie Rady Mazowieckiej PPS.
Podczas posiedzenia przedyskutowano aktualną sytuację polityczną w kraju. Zwrócono uwagę na potrzebę podjęcia dyskusji na temat przygotowań do mających się odbyć w roku przyszłym wyborów parlamentarnych.

Więcej …
 

W dniu 31 lipca 2026 roku, w przeddzień kolejnej, 82. rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego w Kwaterze powstańców na Cmentarzu Bródnowskim, w której pochowano bojowców PPS, odbyła się uroczystość złożenia kwiatów.

Więcej …
 

W dniu 23 czerwca 2026 roku w Warszawie z okazji 80-tych urodzin upamiętniono Józefa Oleksego, marszałka Sejmu ( II i IV kadencji w latach 1993–1995 i 2004–2005) i premiera (1995–1996). W godzinach rannych grupa przyjaciół złożyła wieńce na grobie na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach. Józef Oleksy zmarł 9 stycznia 2015 roku.

Więcej …
 

25 maja 2026 roku obchodziliśmy 100 rocznicę urodzin Jana Józefa Lipskiego, człowieka zasłużonego również dla ruchu socjalistycznego. W latach 1990-1991 pełnił funkcję przewodniczącego Rady Naczelnej PPS.

Więcej …
 

W dniu 12 maja 2026 roku w Akademii Piotrkowskiej odbyła się konferencja naukowa z okazji 100 rocznicy zamachu majowego pt. „Wojna Polsko – Polska”.

Więcej …
 

W dniu 9 maja 2026 roku w Warszawie w obrębie ulicy Śmiałej na Żoliborzu dokonano otwarcia skweru imienia prof. Krzysztofa Dunin-Wąsowicza, wybitnego historyka, działacza Polskiej Partii Socjalistycznej, uczestnika ruchu oporu podczas II wojny światowej.

Więcej …