PPS a „Widzew" Łódź

Drukuj PDF

Robert Plebaniak

Gdyby wzorem towarzyszącej nam od lat „Familiady”, zadać pytanie: „Z czym kojarzy się miasto Łódź?”, zapewne padałyby różne odpowiedzi. Każdemu z pewnością z czymś innym. Jednak sądzę, że robiąc ranking wskazań, w pierwszej piątce moglibyśmy znaleźć: „z Ziemią Obiecaną”, „z Łódzką Szkołą Filmową” i … „z Widzewem Łódź”. Dziś, poświęćmy chwilę uwagi tej trzeciej odpowiedzi – Widzew Łódź. W latach 80-tych poprzedniego stulecia, z niewielkiego klubu z robotniczej dzielnicy Łodzi, potrafiono stworzyć drużynę, która była w stanie „odprawiać z kwitkiem” najbardziej uznane europejskie marki piłkarskie. Wspomnę chociażby o Juventusie FC, Manchesterach City i United czy Liverpoolu.

 

Aby zrozumieć skalę sensacji powiem, iż była ona porównywalna z tą, jaką ogłoszono by dziś, gdyby Piast Gliwice wyeliminował Real, Barcelonę a następnie rozprawił się z PSG. Klub z dzielnicy Widzew, znała cała Polska i kibicowała mu cała Polska. Drużyna zaś rozsławiała miasto Łódź na ówczesnych salonach europejskiego futbolu. Ktoś pomyśli – no dobrze, ale co to ma wszystko wspólnego z polityką? Otóż ma i dość szybko postaram się to wyjaśnić.
Zacznijmy od pytania: ile dziś jest w Polsce partii politycznych, które mogą się pochwalić dużymi związkami z futbolem? Zadając to pytanie przedstawicielom poszczególnych ugrupowań, na pewno usłyszymy o orlikach, pomocy klubom (np. w budowie stadionów), o decyzjach radnych wspierających finansowo kluby, czy inwestycji w sportowy rozwój młodzieży. Wymienione tu elementy są bardzo ważne i dobrze, że są. Jednak elementy te są podważalne. Wystarczy polityk opozycyjny, który wszystkie te odpowiedzi podważy. W pytaniu o związek partii ze sportem, chodziło raczej o pewien niepodważalny, wręcz aksjomatyczny mariaż. Jeśli tak zinterpretujemy postawione pytanie, to okaże się, że tylko jedno ugrupowanie spełnia takie kryteria.
Widzew Łódź powstał w 1910 roku. Wówczas jeszcze w będącej pod rosyjską jurysdykcją Łodzi, narodziło się Towarzystwo Miłośników Rozwoju Fizycznego. Te chlubne tradycje, dzisiejszy klub z alei Piłsudskiego kultywuje. Jak możemy przeczytać na oficjalnej stronie klubu: „Towarzystwo Miłośników Rozwoju Fizycznego na Widzewie, zostało wpisane do rejestru stowarzyszeń pod numerem 395. Kontynuatorem tradycji TMRF zostało powołane dwanaście lat później Robotnicze Towarzystwo Sportowe”.
Odnieść do tego, co wydarzyło się w Łodzi właśnie 12 lat później. Wówczas to ukształtował się Widzew jaki znamy dziś. W tym właśnie momencie klub otrzymał nazwę Robotnicze Towarzystwo Sportowe Widzew. Dlaczego Robotnicze? Czy decydował o tym jedynie fakt, że dzielnica Widzew była dzielnicą robotnicza? Zapewne także i ten argument jest prawdziwy. Jednak prawda jest głębszą. Swa nazwę, Widzew zawdzięcza także Polskiej Partii Socjalistycznej. To właśnie PPS, a mówiąc precyzyjniej widzewska komórka PPS odegrała ogromną rolę w formowaniu Widzewa, takim jakiego znamy go dziś.
Po odzyskaniu przez Polskę Niepodległości, w różnych miejscach w kraju, wiele organizacji i stowarzyszeń próbowało krzewić kulturę fizyczną wśród młodych ludzi. Czasem owe społeczne krzewienie idei sportowych formalizowało się w postaci drużyn sportowych, czasem próbowano nawet tworzyć pewne organizacyjne zręby wielosekcyjnych klubów sportowych (choć pojęcie wielosekcyjnych jest tu może trochę na wyrost). W Łodzi taka próbę podjęła między innymi właśnie Polska Partia Socjalistyczna.
Dokładnie 9 stycznia 1922 roku, członkowie widzewskiej komórki organizacyjnej PPS, spotkali się na pierwszym noworocznym zebraniu. Dyskutowano o konieczności powołania do życia typowo sportowego towarzystwa (stowarzyszenia), które mogłoby zając się „szerzeniem wśród mas pracujących idei kultury fizycznej i ćwiczeń cielesnych…„. Z grona aktywistów PPS, wybrano komitet organizacyjny stowarzyszenia. Znaleźli się w nim (dziś niestety zupełnie już zapomniani): Antoni Sawicki (biuralista); Ludwik Rekowski (biuralista); Józef Wojtczak (majster tkacki); Jan Augustyniak (bibliotekarz); Wacław Gapiński (biuralista), Wincenty Suski (robotnik).
Piętnaście dni później przyszła pora na konkrety. Na ulicy Rokicińskiej 54, w ówczesnej siedzibie PPS (w historycznej dziś „Herbaciarni”), odbyło się walne zgromadzenie założycielskie Robotniczego Towarzystwa Sportowego WIDZEW. Wybrano wówczas pierwszy zarząd RTS: Bolesław Świerożewicz – prezes; Antoni Staniecki – zastępca prezesa; Antoni Grzelak – sekretarz; Józef Wojtczak – sekretarz; Ludwik Rękowski – skarbnik; Karol Rękowski – gospodarz; Zygmunt Bujanowicz – członek zarządu; Stanisław Walter – członek zarządu; Wincenty Suski – członek zarządu.
29 marca 1922 roku, mocą postanowienia Urzędu Wojewódzkiego w Łodzi (sygnatura L.Pr.1588/1/III/22) został zatwierdzony opracowany przez zarząd Statut RTS. Następnie Towarzystwo zostało wciągnięte do rejestru stowarzyszeń i związków pod numerem 520[1].
Wydarzenie to odbiło się echem w ówczesnym futbolowym światku. Na łamach lwowskiego „Sportu” (31.03.1922), Orest Dżułyński, w felietonie „List z Łodzi” zapisał: „W ostatnich czasach do tutejszego związku piłki nożnej przystąpiły dwa nowo powstałe kluby sportowe, a mianowicie ŻKS Hakoah i RTS Widzew”[1].
Tak oto narodził się Widzew jaki znamy po dziś dzień – Robotnicze Towarzystwo Sportowe. Czy grupa działaczy PPS mogła przewidzieć, w jakim doniosłym wydarzeniu bierze udział? Zapewne nie. Co więcej, przez pierwsze pół wieku, nikt tego nie mógł przewidzieć. W tym czasie klub, poza incydentalnym występem w I lidze nie odnosił zbyt wielu sukcesów. Dopiero w latach 70-tych, gdy klub przejął we władanie nieodżałowany, legendarny Ludwik Sobolewski, rozpoczęła się budowa wielkiego super-klubu.
Phil Ball w swej książce „Real Madryt królewska historia najbardziej utytułowanego klubu świata”, jeden z rozdziałów zatytułował: „Wielkie dęby wyrastają z małych żołędzi”. Myślę, iż w tym przypadku, również tak było. Warto pamiętać jednak, że łódzcy działacze Polskiej Partii Socjalistycznej, mieli swój niepowtarzalny wkład w pielęgnację owego żołędzia, który później wyrósł, stając się pięknym i wielkim dębem zwanym Robotnicze Towarzystwo Sportowe Widzew Łódź.

Robert Plebaniak

Bibliografia:

[1] „Andrzej Gowarzewski i inni, „Kolekcja Klubów tom 5 – WIDZEW”, GiA 1998 r.

 

Wydanie bieżące

Recenzje

Są książki, które próbują objaśnić geopolitykę. „Odessanie” Anety Wybieralskiej i Janka Sanockiego robią coś trochę innego: zamiast zaczynać od map, sojuszy i interesów wielkich państw, pozwalają najpierw wejść do miasta i pobyć w nim przez chwilę.

Więcej …
 

Opracowanie „O racji stanu. Ignacy Daszyński 1866-1936” powstało w Roku Daszyńskiego ogłoszonym przez Sejm RP z okazji 90 rocznicy śmierci wybitnego socjalisty i jednego z twórców niepodległości Polski w 1918 roku.

Więcej …
 

W czerwcu, w warszawskim Klubie Księgarza na Rynku Starego Miasta miała miejsce promocja książki prof. Zdzisławy Janowskiej „Dobro wspólne a rzeczywistość polska. Patologia rządzenia”. Książka ta została napisana w oparciu o własne badania Uczonej, o dokumenty i obserwacje uczestniczące. Autorką jest uczoną i zarazem politykiem.

Więcej …
 

 

 
 
 
 
 

Gościmy

Naszą witrynę przegląda teraz 28 gości 

Statystyka

Odsłon : 8491843

Książka „Przegląd Socjalistyczny: Almanach 2004 – 2024” jest zbiorem wybranych artykułów, które ukazały się w okresie ostatnich 20 lat na łamach kwartalnika. Stanowią one niewielką, ale ważną cześć dorobku pisma. Jest to zbiór 60 artykułów: esejów, materiałów publicystycznych, felietonów napisanych przez 42 wybitnych autorów.

Więcej …
 

Więcej …
 

Więcej …

Temat dnia

Zróbmy coś!

Tak się zastanawiam, czy poza marszami ciszy, telewizyjnym zalewem informacji, który potrwa przez kilka dni, ktokolwiek w Polsce zrobi coś konkretnego aby poprawić nasze bezpieczeństwo i realnie zaradzić problemowi??? Bardzo wątpię.

Więcej …
 
Krakowska masakra pokłosiem haseł „kościół, szkoła, strzelnica”...?

W dniu 7 listopada br. po godzinie 15 ulicami wokół Rynku Głównego w Krakowie (m.in. ulicą Sławkowską) przejechał samochód, z którego kierowca zaczął strzelać z karabinu (typu wojskowego „AR-15”) do przypadkowych przechodniów. Wśród osób przechodzących w tamtej okolicy powstał popłoch i większość z nich ratowała/asekurowała się ucieczką do pobliskich punktów restauracyjnych i sklepowych.

Więcej …
 

Na lewicy

Tradycyjnie, w dniu 13 listopada 2026 roku, złożyliśmy kwiaty przy obelisku upamiętniającym słynną bitwę polskich socjalistów z Kozakami w roku 1904 na Placu Grzybowskim w Warszawie. Była to pierwsza taka wielka akcja PPS przeciw uciemiężeniu Polaków w zaborze rosyjskim, która historycznie stała się przysłowiowym chrztem bojowym Polskiej Partii Socjalistycznej.

Więcej …
 

W związku z tragicznymi wydarzeniami w Krakowie w dniu 7 listopada 2026 roku Polska Partia Socjalistyczna opublikowała Stanowisko, w którym potępia mord, do którego doszło na Krakowskim Rynku.

Więcej …
 

W dniu 7 listopada 2026 roku liczna grupa działaczy Polskiej Partii Socjalistycznej złożyła kwiaty pod pomnikiem Ignacego Daszyńskiego w Warszawie.
Rokrocznie, od momentu postawienia pomnika Daszyńskiego przy Trakcie Królewskim w Warszawie, w dniu powołania Rządu Ludowego Republiki Polskiej składane są kwiaty przez przedstawicieli PPS i innych ugrupowań lewicowych.

Więcej …
 

W dniu 6 listopada 2026 roku odbyła się w UMCS w Lublinie konferencja naukowa „U progu Niepodległej: Tymczasowy Rząd Ludowy Republiki Polskiej Ignacego Daszyńskiego i jego miejsce w procesie odbudowy Państwa Polskiego”.
Konferencja była kontynuacją corocznych przedsięwzięć organizacyjnych i politycznych mających na celu upamiętnienie powołania w dniu 6/7 listopada 1918 roku Rządu Ludowego pod przewodnictwem Ignacego Daszyńskiego.

Więcej …
 

W dniu 27 października 2026 roku w Sali kolumnowej Sejmu RP odbyła się konferencja naukowa zorganizowana z okazji 90 rocznicy śmierci Ignacego Daszyńskiego, premiera Rządu Ludowego w 1918 roku i Marszałka Sejmu w II RP. Konferencja odbywała się pod hasłem: „Ignacy Daszyński. Wokół dziedzictwa demokraty, socjalisty, Marszałka Sejmu”.

Więcej …
 

W dniu 1 października 2026 roku w Płocku odbyła się promocja monografii „O racji stanu. Ignacy Daszyński (1866-1936)”, której organizatorem było Towarzystwo Naukowe Płockie. Monografia powstała pod redakcją naukową dra Andrzeja Ziemskiego. Wyboru tekstów i opracowania dokonał redaktor Przemysław Prekiel.

Więcej …
 

W dniu 12 września 2026 roku w Warszawie odbyło się posiedzenie Rady Mazowieckiej PPS.
Podczas posiedzenia przedyskutowano aktualną sytuację polityczną w kraju. Zwrócono uwagę na potrzebę podjęcia dyskusji na temat przygotowań do mających się odbyć w roku przyszłym wyborów parlamentarnych.

Więcej …
 

W dniu 31 lipca 2026 roku, w przeddzień kolejnej, 82. rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego w Kwaterze powstańców na Cmentarzu Bródnowskim, w której pochowano bojowców PPS, odbyła się uroczystość złożenia kwiatów.

Więcej …
 

W dniu 23 czerwca 2026 roku w Warszawie z okazji 80-tych urodzin upamiętniono Józefa Oleksego, marszałka Sejmu ( II i IV kadencji w latach 1993–1995 i 2004–2005) i premiera (1995–1996). W godzinach rannych grupa przyjaciół złożyła wieńce na grobie na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach. Józef Oleksy zmarł 9 stycznia 2015 roku.

Więcej …
 

25 maja 2026 roku obchodziliśmy 100 rocznicę urodzin Jana Józefa Lipskiego, człowieka zasłużonego również dla ruchu socjalistycznego. W latach 1990-1991 pełnił funkcję przewodniczącego Rady Naczelnej PPS.

Więcej …
 

W dniu 12 maja 2026 roku w Akademii Piotrkowskiej odbyła się konferencja naukowa z okazji 100 rocznicy zamachu majowego pt. „Wojna Polsko – Polska”.

Więcej …
 

W dniu 9 maja 2026 roku w Warszawie w obrębie ulicy Śmiałej na Żoliborzu dokonano otwarcia skweru imienia prof. Krzysztofa Dunin-Wąsowicza, wybitnego historyka, działacza Polskiej Partii Socjalistycznej, uczestnika ruchu oporu podczas II wojny światowej.

Więcej …