Kto wyznacza cele (w) Europie Środkowej?

Drukuj PDF

Jan Herman

Napiszmy po imieniu: Albania, Austria, Białoruś, Bułgaria, Bośnia i Hercegowina, Chorwacja, Czechy, Estonia, Litwa, Łotwa, Macedonia, Mołdawia, Polska, Rumunia, Serbia, Słowacja, Słowenia, Ukraina, Węgry, do tego enklawy takie jak Obwód Kaliningradzki, Naddniestrze, Kosowo. Dwukrotnie obszar ten był zarządzany autonomicznie (z politycznie suwerennym ośrodkiem decyzyjnym na tym terenie), choć nie w całości: było to za czasów Rzeczpospolitej Obojga Narodów oraz Austro-Węgier. Nigdy nie miała miejsca całkowita integracja tego terenu, bo nawet w czasach globalizacji dwubiegunowej Jugosławia i Rumunia (a może i Albania) miały swoje „ale, ale” wobec ZSRR.



Kulturowo obszar ten od wieków pozostaje pod wpływem trzech żywiołów: Orientu (Tatarzy-Mongołowie, Turcy, prawosławie, pra-Węgrzy, pra-Bułgarzy, Romowie), Rosji (począwszy od przepychanek o Kozaczyznę – Dzikie Pola, z apogeum w postaci tzw. obozu państw socjalistycznych), Europy (Imperium Romanum, Święte Cesarstwo Rzymskie, Francja, apogeum w postaci Unii Europejskiej). Gospodarczo mamy tu do czynienia z „jednogłośnym” oswojeniem formuł technicznych Zachodu: pełna gotowość wyprzedaży „swojego” za bezcen, byle pozyskać – przepłacając – gadgety i rozwiązania europejskie (potem, echem, amerykański czy japońskie). Dziś Orient postrzegany tu jest jako egzotyczna ciekawostka, Rosja jako pogardzany barbarzyńca, Europa (i jej przerośnięta amerykańska córka) jako wzorzec postępu cywilizacyjnego.

Na obszarze tym występują historyczne i współczesne przesłanki sprzyjające zredagowaniu własnej myśli pan-narodowej: przede wszystkim liczne uniwersytety z tradycjami (Wilno, Kraków, Praga, Budapeszt, Lwów, Wiedeń), ale też silne odwołania do kultury Celtów, Traków, Daków, Bałtów, Słowian, charakterystyczny typ osiedleń, samorządności, spółdzielczości, obywatelstwa (swojszczyzny), silne doświadczenie Kozaczyzny (która zaowocowała Konstytucją Pyłypa Orłyka). Międzynarodowy tygiel tego regionu obejmuje kilkadziesiąt etnosów, zarówno państwowotwórczych (np. Polacy), jak też śladowych (na terenie Polski: Łemkowie, Łużyczanie, Kaszubi).

Najnowsza inicjatywa integracyjna – rozpostarta między formuły Grupy Wyszehradzkiej i CEFTA – odchodzi do lamusa, zanim została na dobre zaaplikowana (nie bez znaczenia jest silne oswojenie Europą).

Podstawową wewnątrz-obszarową przeszkodą dla integracji regionu jest Polska, niezdolna do wykreowania podmiotowej gospodarki, za to wyposażona w przerośnięte ambicje polityczno-regionalne (ostatnio podsycane przez Amerykę, całkowicie instrumentalnie) i narcystycznie pojmująca swoją rolę „przywódcy regionu”.

I co?

Europa Środkowa nigdy nie wyszła owocnie poza etap „integracji przez spór”: traktaty i rozejmy nigdy nie spotkały się z „następnym krokiem” w postaci wytyczenia wspólnych strategii, a przyczyny tego należy szukać w swoistym „wycofaniu politycznym”, polegającym na szukaniu „arbitra zewnętrznego”, na odmowie samym sobie wzięcia ciężaru odpowiedzialności za regionalną podmiotowość. Arbitra poszukiwano – niekiedy za wszelką cenę – u imperatorów z Niemiec, Francji, Rosji, Watykanu, chwilowo nawet Turcji.

Dziś Europa Środkowa ma „dwóch Panów”: suwerenem gospodarczym jest Budżet Brukselski (który nie tylko szafuje dotacjami, ale też definiuje sposoby rozwoju poprzez alokacje w takie a nie inne „wynalazki”, gdzie spektakularnym, przemijającym już dowodem są osławione Euroregiony), a suwerenem politycznym są równolegle Unia Europejska (ustanawiająca nowe ramy cywilizacyjne suwerenności państw) i Ameryka (pilnująca tu swoich interesów jako wiodąca siła NATO).

Niektórym politykom środkowo-europejskim wypsnie się regionalizm postawiony sztorcem wobec Europy czy Rosji: Kaczyński, Orban, Klaus. Nie ma w tym jednak środkowo-europejskiej pan-myśli (na przykład koncept jagielloński jest kotletem po raz kolejny odgrzewanym). Poza tym większe znaczenie polityczne (choć nie tak spektakularne) mają w krajach środkowo-europejskich rzecznicy interesów rosyjskich, europejskich czy amerykańskich. Najbardziej jaskrawym przykładem polskim jest Radosław Sikorski, mający wciąż kłopoty z tożsamością obywatelską, rozpostarty między Waszyngton, Londyn i Berlin (w tej kolejności), dominujący nad Tuskiem i Komorowskim „stanowczością wyboru”, czemu sprzyja jego formalna pozycja w polskim państwie. Obecność takich postaci jak Sikorski, Lewandowski, Hibner w „polskim obrocie dyplomatycznym” – niezależnie od oceny ich kompetencji i zasług (nikt poza nierychliwą Historią nie garnie się do oceny tych zasług) – niewątpliwie zamyka Polsce drogę do poważnego działania środkowo-europejskiego.

Przypadek ukraiński pokazał lepiej niż wszelkie doktoraty, na czym polega omawiany tu problem niemocy środkowo-europejskiej: zawierucha od początku stymulowana była (umownie) z Brukseli (Majdan w reakcji na wileńską odmowę Janukowycza) i z Moskwy (przedwileńska sekretna rozmowa Janukowycza z Putinem), przy czym – jak zwykle – w krytycznym momencie w tyglu zamieszała Ameryka i dziś pośród ruin dyplomatycznych dokonuje „zbawczej militaryzacji” regionu, jak zwykle na rachunek państewek skrzykniętych w Warszawie na komendę Wielkiego BO, zresztą już po raz drugi. A Polska, która poszła w tę sprawę jak w dym, swoje chciejstwo ogłaszając jak fakt bezspornie dokonany – wyszła jak zwykle na durnia, sponsorując całość przynajmniej kolejnym gwoździem do trumny swojego dobrego imienia.

Wszystko wskazuje na to, że Europa Środkowa – wobec impotencji Polski i Ukrainy, wobec „moja chata z kraja” Czech, Węgier, Rumunii, Serbii, Litwy – zmierza dziarsko ku kolonizacji nowego typu, której osnową będzie formuła komisyjnego zarządu nad tzw. rynkami i tzw. inwestycjami kierunkowymi: do komisyjnego zarządu wysyłać będą swoich plenipotentów Ameryka, Rosja i Europa, pilnując tam się wzajemnie, aby ich własne bankructwa były buforowane „ofiarnością i zapałem” oraz entuzjazmem środkowo-europejczyków, powoli przeistaczającą się w „masę futrowaną”, bo przecież nie konsumencką.


Jan Herman, niezależny publicysta


Tekst pierwotnie ukazał się na witrynie webnode.com .Tekst publikujemy za zgodą autora.
Więcej: http://publications.webnode.com/news/kto-wyznacza-cele-w-europie-%c5%9brodkowej-/#.U5KY6YYbUCs.facebook

 

Wydanie bieżące

Recenzje

Są książki, które próbują objaśnić geopolitykę. „Odessanie” Anety Wybieralskiej i Janka Sanockiego robią coś trochę innego: zamiast zaczynać od map, sojuszy i interesów wielkich państw, pozwalają najpierw wejść do miasta i pobyć w nim przez chwilę.

Więcej …
 

Opracowanie „O racji stanu. Ignacy Daszyński 1866-1936” powstało w Roku Daszyńskiego ogłoszonym przez Sejm RP z okazji 90 rocznicy śmierci wybitnego socjalisty i jednego z twórców niepodległości Polski w 1918 roku.

Więcej …
 

W czerwcu, w warszawskim Klubie Księgarza na Rynku Starego Miasta miała miejsce promocja książki prof. Zdzisławy Janowskiej „Dobro wspólne a rzeczywistość polska. Patologia rządzenia”. Książka ta została napisana w oparciu o własne badania Uczonej, o dokumenty i obserwacje uczestniczące. Autorką jest uczoną i zarazem politykiem.

Więcej …
 

 

 
 
 
 
 

Gościmy

Naszą witrynę przegląda teraz 42 gości 

Statystyka

Odsłon : 8493378

Książka „Przegląd Socjalistyczny: Almanach 2004 – 2024” jest zbiorem wybranych artykułów, które ukazały się w okresie ostatnich 20 lat na łamach kwartalnika. Stanowią one niewielką, ale ważną cześć dorobku pisma. Jest to zbiór 60 artykułów: esejów, materiałów publicystycznych, felietonów napisanych przez 42 wybitnych autorów.

Więcej …
 

Więcej …
 

Więcej …

Temat dnia

Zróbmy coś!

Tak się zastanawiam, czy poza marszami ciszy, telewizyjnym zalewem informacji, który potrwa przez kilka dni, ktokolwiek w Polsce zrobi coś konkretnego aby poprawić nasze bezpieczeństwo i realnie zaradzić problemowi??? Bardzo wątpię.

Więcej …
 
Krakowska masakra pokłosiem haseł „kościół, szkoła, strzelnica”...?

W dniu 7 listopada br. po godzinie 15 ulicami wokół Rynku Głównego w Krakowie (m.in. ulicą Sławkowską) przejechał samochód, z którego kierowca zaczął strzelać z karabinu (typu wojskowego „AR-15”) do przypadkowych przechodniów. Wśród osób przechodzących w tamtej okolicy powstał popłoch i większość z nich ratowała/asekurowała się ucieczką do pobliskich punktów restauracyjnych i sklepowych.

Więcej …
 

Na lewicy

Tradycyjnie, w dniu 13 listopada 2026 roku, złożyliśmy kwiaty przy obelisku upamiętniającym słynną bitwę polskich socjalistów z Kozakami w roku 1904 na Placu Grzybowskim w Warszawie. Była to pierwsza taka wielka akcja PPS przeciw uciemiężeniu Polaków w zaborze rosyjskim, która historycznie stała się przysłowiowym chrztem bojowym Polskiej Partii Socjalistycznej.

Więcej …
 

W związku z tragicznymi wydarzeniami w Krakowie w dniu 7 listopada 2026 roku Polska Partia Socjalistyczna opublikowała Stanowisko, w którym potępia mord, do którego doszło na Krakowskim Rynku.

Więcej …
 

W dniu 7 listopada 2026 roku liczna grupa działaczy Polskiej Partii Socjalistycznej złożyła kwiaty pod pomnikiem Ignacego Daszyńskiego w Warszawie.
Rokrocznie, od momentu postawienia pomnika Daszyńskiego przy Trakcie Królewskim w Warszawie, w dniu powołania Rządu Ludowego Republiki Polskiej składane są kwiaty przez przedstawicieli PPS i innych ugrupowań lewicowych.

Więcej …
 

W dniu 6 listopada 2026 roku odbyła się w UMCS w Lublinie konferencja naukowa „U progu Niepodległej: Tymczasowy Rząd Ludowy Republiki Polskiej Ignacego Daszyńskiego i jego miejsce w procesie odbudowy Państwa Polskiego”.
Konferencja była kontynuacją corocznych przedsięwzięć organizacyjnych i politycznych mających na celu upamiętnienie powołania w dniu 6/7 listopada 1918 roku Rządu Ludowego pod przewodnictwem Ignacego Daszyńskiego.

Więcej …
 

W dniu 27 października 2026 roku w Sali kolumnowej Sejmu RP odbyła się konferencja naukowa zorganizowana z okazji 90 rocznicy śmierci Ignacego Daszyńskiego, premiera Rządu Ludowego w 1918 roku i Marszałka Sejmu w II RP. Konferencja odbywała się pod hasłem: „Ignacy Daszyński. Wokół dziedzictwa demokraty, socjalisty, Marszałka Sejmu”.

Więcej …
 

W dniu 1 października 2026 roku w Płocku odbyła się promocja monografii „O racji stanu. Ignacy Daszyński (1866-1936)”, której organizatorem było Towarzystwo Naukowe Płockie. Monografia powstała pod redakcją naukową dra Andrzeja Ziemskiego. Wyboru tekstów i opracowania dokonał redaktor Przemysław Prekiel.

Więcej …
 

W dniu 12 września 2026 roku w Warszawie odbyło się posiedzenie Rady Mazowieckiej PPS.
Podczas posiedzenia przedyskutowano aktualną sytuację polityczną w kraju. Zwrócono uwagę na potrzebę podjęcia dyskusji na temat przygotowań do mających się odbyć w roku przyszłym wyborów parlamentarnych.

Więcej …
 

W dniu 31 lipca 2026 roku, w przeddzień kolejnej, 82. rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego w Kwaterze powstańców na Cmentarzu Bródnowskim, w której pochowano bojowców PPS, odbyła się uroczystość złożenia kwiatów.

Więcej …
 

W dniu 23 czerwca 2026 roku w Warszawie z okazji 80-tych urodzin upamiętniono Józefa Oleksego, marszałka Sejmu ( II i IV kadencji w latach 1993–1995 i 2004–2005) i premiera (1995–1996). W godzinach rannych grupa przyjaciół złożyła wieńce na grobie na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach. Józef Oleksy zmarł 9 stycznia 2015 roku.

Więcej …
 

25 maja 2026 roku obchodziliśmy 100 rocznicę urodzin Jana Józefa Lipskiego, człowieka zasłużonego również dla ruchu socjalistycznego. W latach 1990-1991 pełnił funkcję przewodniczącego Rady Naczelnej PPS.

Więcej …
 

W dniu 12 maja 2026 roku w Akademii Piotrkowskiej odbyła się konferencja naukowa z okazji 100 rocznicy zamachu majowego pt. „Wojna Polsko – Polska”.

Więcej …
 

W dniu 9 maja 2026 roku w Warszawie w obrębie ulicy Śmiałej na Żoliborzu dokonano otwarcia skweru imienia prof. Krzysztofa Dunin-Wąsowicza, wybitnego historyka, działacza Polskiej Partii Socjalistycznej, uczestnika ruchu oporu podczas II wojny światowej.

Więcej …