Cześć pamięci poległym bohaterom PPS

W ramach rocznicy wyzwolenia KL Auschwitz zapomniano o walce socjalistów z PPS. Trzeba o tym przypominać, bowiem pamięć jest ulotna, a także są ludzie, którzy chcieliby o tym zapomnieć.
W czasie reaktywacji struktur Polskiej Partii Socjalistycznej po 1990 roku, gdy żyli jeszcze więźniowie obozu koncentracyjnego znanego wtedy przez moje powojenne pokolenie też jako Oświęcim i jego podobóz Brzezinka. Dla nas – mieszkańców Warszawskiej Spółdzielni Mieszkaniowej wprost niewyobrażalne była zmiana nazwy w tej dzielnicy szkół im. „Kostka” Konstantego Jagiełły – uciekiniera z KL Auschwitz i poległego w walce obok obozu w dn. 27 października 1944 r. oraz dowódcy plutonu RPPS Ryszarda Suskiego poległego w Powstaniu Warszawskim.
Ataki nuworyszów szerokiego frontu prokapitalistycznego miały pretekst do zatupania słowa SOCJALIZM w postaci walki o zmianę nazwy ulicy Stołecznej na ulicę ks. Popiełuszki i zarazem ukrycia głównych fruktów przeznaczonych dla nich, które wynikły z prywatyzacji Huty „Warszawa”.  Chaos gospodarczy spowolnił trochę te prokapitalistyczne zapędy w sprawie szkoły im. Stanisława Dubois na Powiślu – zamordowanego 21 sierpnia 1942 roku w KL Auschwitz.
Żyjący w latach 50. towarzysze z Warszawy, którzy przeszli przez te oświęcimskie „piekło na ziemi” i mieli pewne poparcie rządowe w osobie Józefa Cyrankiewicza, głównie kojarzonego z toczoną tam walką obozowych struktur PPS i grup więźniów socjalistycznych Europy, wykorzystali „krótkie ocieplenie socjalistyczne” 1956 roku. Dzięki ich determinacji odsłonięto w Warszawie w tym czasie kilka tablic związanych z naszymi towarzyszami zamordowanymi w KL Auschwitz. Wyjątkowo poeta Edward Szymański doczekał się też parku na Woli, jako symbolu też okrutnej zbrodni dokonanej w tej dzielnicy już w czasie Powstania.
W Kole PPS Żoliborz i Kole kombatantów PAL – RPPS takimi wiodącymi o wspomnieniach u tych zamordowanymi były rodziny towarzyszy Jagiełłów i Fotków. Późniejszy przewodniczący Koła połączonego – już jako Koło PPS Żoliborz tow. Bogumił Bakus – aresztowany razem z ojcem i więziony w KL Auschwitz – był jedynym, który cudem przeżył to piekło na ziemi. Czasem wspominał niektórym towarzyszom też dramatyczny moment wyzwolenia tego obozu zagłady.
Należy wspomnieć, że członkowie grupy kombatantów z Żoliborza byli głównymi autorami notatek do „Listy strat polskiego ruchu socjalistycznego: wrzesień 1939 – maj 1945”, książki stworzonej i wydanej w 1995 r. pod kierownictwem tow. senatora Jana Mulak,a obejmującej ok. 450 nazwisk z Okręgu PPS Warszawa. Inne podane tam straty wojenne to: Zagłębie Śląsko-Dąbrowskie – ok. 330 osób, Krakowskie – 210 osób, Kielecko-Radomskie – ok. 200 osób, Łódzkie – ok. 180 osób, Śląskie – ok. 80 osób, pozostałe okręgi – około 110 osób.
Oceniono, że podane liczby dotyczą ok. 15 % strat wśród PPS-owców. Jednak pamiętam dyskusję między moim ojcem, jako kombatantem 18 Dywizji i więźniem kilku stalagów a dr Genowefą Wojewoda- Żwinogrodzką, że nie sposób ocenić na podstawie rejestrów wojskowych, strat wojennych wśród PPS-owców i OM TUR-owców. Stanęło na znanych przypadkach – ok. 10 %.
Z okręgu Śląskiego zmarła w październiku 2014 r. niezwykle zasłużona łączniczka i osoba świadcząca pomoc dla ruchu oporu w KL Auschwtz – Helena Datoń-Szpak ps. „Lech”, o której pamięć upomnieliśmy się na łamach Biuletynu PPS Okręgu Warszawa.
Inne główne obozy zagłady to KL : Ravensbrük, KL Mauthausen, Sachsenhausen, Flossenburg,
Neuengamme, Dora, Dachau, Gross-Rosen, ale też Getto, Pawiak, Zamek Lubelski, Majdanek, Palmiry, siedziby gestapo w Warszawie, Krakowie, Radomiu, Katowicach.

Cześć ich pamięci !

Ryszard Dzieniszewski

 

Wydanie bieżące

Recenzje

Są książki, które próbują objaśnić geopolitykę. „Odessanie” Anety Wybieralskiej i Janka Sanockiego robią coś trochę innego: zamiast zaczynać od map, sojuszy i interesów wielkich państw, pozwalają najpierw wejść do miasta i pobyć w nim przez chwilę.

Więcej …
 

Opracowanie „O racji stanu. Ignacy Daszyński 1866-1936” powstało w Roku Daszyńskiego ogłoszonym przez Sejm RP z okazji 90 rocznicy śmierci wybitnego socjalisty i jednego z twórców niepodległości Polski w 1918 roku.

Więcej …
 

W czerwcu, w warszawskim Klubie Księgarza na Rynku Starego Miasta miała miejsce promocja książki prof. Zdzisławy Janowskiej „Dobro wspólne a rzeczywistość polska. Patologia rządzenia”. Książka ta została napisana w oparciu o własne badania Uczonej, o dokumenty i obserwacje uczestniczące. Autorką jest uczoną i zarazem politykiem.

Więcej …
 

 

 
 
 
 
 

Gościmy

Naszą witrynę przegląda teraz 16 gości 

Statystyka

Odsłon : 8492030

Książka „Przegląd Socjalistyczny: Almanach 2004 – 2024” jest zbiorem wybranych artykułów, które ukazały się w okresie ostatnich 20 lat na łamach kwartalnika. Stanowią one niewielką, ale ważną cześć dorobku pisma. Jest to zbiór 60 artykułów: esejów, materiałów publicystycznych, felietonów napisanych przez 42 wybitnych autorów.

Więcej …
 

Więcej …
 

Więcej …

Temat dnia

Zróbmy coś!

Tak się zastanawiam, czy poza marszami ciszy, telewizyjnym zalewem informacji, który potrwa przez kilka dni, ktokolwiek w Polsce zrobi coś konkretnego aby poprawić nasze bezpieczeństwo i realnie zaradzić problemowi??? Bardzo wątpię.

Więcej …
 
Krakowska masakra pokłosiem haseł „kościół, szkoła, strzelnica”...?

W dniu 7 listopada br. po godzinie 15 ulicami wokół Rynku Głównego w Krakowie (m.in. ulicą Sławkowską) przejechał samochód, z którego kierowca zaczął strzelać z karabinu (typu wojskowego „AR-15”) do przypadkowych przechodniów. Wśród osób przechodzących w tamtej okolicy powstał popłoch i większość z nich ratowała/asekurowała się ucieczką do pobliskich punktów restauracyjnych i sklepowych.

Więcej …
 

Na lewicy

Tradycyjnie, w dniu 13 listopada 2026 roku, złożyliśmy kwiaty przy obelisku upamiętniającym słynną bitwę polskich socjalistów z Kozakami w roku 1904 na Placu Grzybowskim w Warszawie. Była to pierwsza taka wielka akcja PPS przeciw uciemiężeniu Polaków w zaborze rosyjskim, która historycznie stała się przysłowiowym chrztem bojowym Polskiej Partii Socjalistycznej.

Więcej …
 

W związku z tragicznymi wydarzeniami w Krakowie w dniu 7 listopada 2026 roku Polska Partia Socjalistyczna opublikowała Stanowisko, w którym potępia mord, do którego doszło na Krakowskim Rynku.

Więcej …
 

W dniu 7 listopada 2026 roku liczna grupa działaczy Polskiej Partii Socjalistycznej złożyła kwiaty pod pomnikiem Ignacego Daszyńskiego w Warszawie.
Rokrocznie, od momentu postawienia pomnika Daszyńskiego przy Trakcie Królewskim w Warszawie, w dniu powołania Rządu Ludowego Republiki Polskiej składane są kwiaty przez przedstawicieli PPS i innych ugrupowań lewicowych.

Więcej …
 

W dniu 6 listopada 2026 roku odbyła się w UMCS w Lublinie konferencja naukowa „U progu Niepodległej: Tymczasowy Rząd Ludowy Republiki Polskiej Ignacego Daszyńskiego i jego miejsce w procesie odbudowy Państwa Polskiego”.
Konferencja była kontynuacją corocznych przedsięwzięć organizacyjnych i politycznych mających na celu upamiętnienie powołania w dniu 6/7 listopada 1918 roku Rządu Ludowego pod przewodnictwem Ignacego Daszyńskiego.

Więcej …
 

W dniu 27 października 2026 roku w Sali kolumnowej Sejmu RP odbyła się konferencja naukowa zorganizowana z okazji 90 rocznicy śmierci Ignacego Daszyńskiego, premiera Rządu Ludowego w 1918 roku i Marszałka Sejmu w II RP. Konferencja odbywała się pod hasłem: „Ignacy Daszyński. Wokół dziedzictwa demokraty, socjalisty, Marszałka Sejmu”.

Więcej …
 

W dniu 1 października 2026 roku w Płocku odbyła się promocja monografii „O racji stanu. Ignacy Daszyński (1866-1936)”, której organizatorem było Towarzystwo Naukowe Płockie. Monografia powstała pod redakcją naukową dra Andrzeja Ziemskiego. Wyboru tekstów i opracowania dokonał redaktor Przemysław Prekiel.

Więcej …
 

W dniu 12 września 2026 roku w Warszawie odbyło się posiedzenie Rady Mazowieckiej PPS.
Podczas posiedzenia przedyskutowano aktualną sytuację polityczną w kraju. Zwrócono uwagę na potrzebę podjęcia dyskusji na temat przygotowań do mających się odbyć w roku przyszłym wyborów parlamentarnych.

Więcej …
 

W dniu 31 lipca 2026 roku, w przeddzień kolejnej, 82. rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego w Kwaterze powstańców na Cmentarzu Bródnowskim, w której pochowano bojowców PPS, odbyła się uroczystość złożenia kwiatów.

Więcej …
 

W dniu 23 czerwca 2026 roku w Warszawie z okazji 80-tych urodzin upamiętniono Józefa Oleksego, marszałka Sejmu ( II i IV kadencji w latach 1993–1995 i 2004–2005) i premiera (1995–1996). W godzinach rannych grupa przyjaciół złożyła wieńce na grobie na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach. Józef Oleksy zmarł 9 stycznia 2015 roku.

Więcej …
 

25 maja 2026 roku obchodziliśmy 100 rocznicę urodzin Jana Józefa Lipskiego, człowieka zasłużonego również dla ruchu socjalistycznego. W latach 1990-1991 pełnił funkcję przewodniczącego Rady Naczelnej PPS.

Więcej …
 

W dniu 12 maja 2026 roku w Akademii Piotrkowskiej odbyła się konferencja naukowa z okazji 100 rocznicy zamachu majowego pt. „Wojna Polsko – Polska”.

Więcej …
 

W dniu 9 maja 2026 roku w Warszawie w obrębie ulicy Śmiałej na Żoliborzu dokonano otwarcia skweru imienia prof. Krzysztofa Dunin-Wąsowicza, wybitnego historyka, działacza Polskiej Partii Socjalistycznej, uczestnika ruchu oporu podczas II wojny światowej.

Więcej …