Wszechobecność filozofii

Niniejsza książka powstała jako rezultat głębokiego niepokoju wywołanego rugowaniem filozofii z nauczania na poszczególnych Wydziałach wyższych uczelni. W rezultacie potęguje się warstwa inteligencji o wąskich horyzontach myślowych. Ta negatywna zmiana w nauczaniu jest rezultatem systemu bolońskiego, a także decyzji kolejnych ministrów edukacji. Niepokój budzi niedouczone społeczeństwo. Łatwiej jest manipulować świadomością takich jednostek  i zyskiwać ich uległość. Służą temu rozmaite media.
Wiedza naukowa, bogato rozgałęziona w naszych czasach, wywodzi się  z filozofii. Jej geneza spowodowana była zdziwieniem zjawiskami przyrody, które niepokoiły i chęcią wyjaśnienia ich przy pomocy rozumu. Początkowe objaśnianie świata przez odwoływanie się do bóstw, stało się w jakimś momencie niewystarczające.
W starożytności nie było innej nauki niż filozofia. Obejmowała ona całość wiedzy o świecie. W średniowieczu pod wpływem chrześcijaństwa uznano filozofię za naukę podległą teologii. Przez piętnaście wieków – aż do epoki odrodzenia – panowało niepodzielnie w Europie chrześcijaństwo i zarazem filozofia chrześcijańska. Tomasz z Akwinu, jeden z najwybitniejszych przedstawicieli czasów średniowiecza, dokonał syntezy filozofii Arystotelesa i chrześcijaństwa. 1879 roku Watykan uznał jego filozofię za naukę Kościoła Rzymskokatolickiego. Wszystkie nurty filozoficzne czasów średniowiecza też były eklektyczne, to znaczy powstały w rezultacie syntezy filozofii mędrca lub mędrców starożytności oraz chrześcijaństwa.
W kolejnych wiekach rozwijały się nauki przyrodnicze, a znacznie później wiedza humanistyczna została uznana za naukę. Stopniowo, począwszy od epoki odrodzenia, zaczęły się wyłaniać z filozofii poszczególne nauki. Ten proces trwa nadal. Przykładem wyrazistym może być wyodrębnienie się psychologii z filozofii, które ostatecznie instytucjonalnie nastąpiło w połowie XX wieku
Wszystkie nauki dzielimy obecnie na filozofię oraz nauki szczegółowe. Każda bowiem dziedzina wiedzy dotyczy fragmentu rzeczywistości. Jedynie filozofia w myśl poglądów przedstawicieli wielu nurtów docieka istoty bytu, a więc nie poprzestaje na zgłębianiu jej fragmentu, co czyni na przykład fizyk, astronom, czy mineralog.
Ponadto wiedza filozoficzna przyczynia się do osiągania mądrości. Niepokojąca jest narastająca w XXI wieku specjalizacja, bowiem zawęża horyzont widzenia i nie sprzyja tworzeniu się warstwy inteligencji, a więc osób wszechstronnie wykształconych. Zważywszy, że wartość życia człowieka, czyli istoty narodzonej, uznaje się za wartość fundamentalną – szczególny niepokój budzi wyrugowanie filozofii z obowiązkowego nauczania przyszłych lekarzy. Więź medycyny z filozofią podkreślali i uzasadniali wybitni profesorowie medycyny XX wieku, by wymienić Juliana Aleksandrowicza, Kazimierza Dąbrowskiego, Zbigniewa Garnuszewskiego.

* * *

Wybitni filozofowie Wiktor Wąsik i Bolesław Gawecki podkreślali, że w przeciwieństwie do spekulacyjnych systemów filozoficznych niemieckich – polska filozofia ma zastosowanie praktyczne. Obydwaj uczeni byli moimi profesorami, słuchałam ich wykładów w czasie moich studiów filozoficznych. Ten pogląd stał się źródłem inspiracji dla powołania przeze mnie filozofii codzienności. Drugim impulsem była współpraca w rozwijaniu nauki higieny psychicznej. Jest to nauka teoretyczna i zarazem stosowana, której geneza w Polsce zespolona jest z Kazimierzem Dąbrowskim, filozofem i zarazem profesorem medycyny. Trzecim impulsem stał się pogląd Pascala, który podziwiając wiedzę naukową zauważył zarazem, że nie przynosi ona odpowiedzi na pytanie jak żyć, zagubionemu, poszukującemu człowiekowi.
W rezultacie zaczęłam pisać książki powołując nimi do istnienia filozofię codzienności. Wyrażam w nich m.in. pogląd, że podstawowe znaczenie ma kształtowanie własnego poglądu na świat do czego przyczynia się filozofia. Od stanu świadomości zależy indywidualny sposób istnienia, a także rozwiązania gospodarcze, społeczne, polityczne.
Wartość człowieka wyraża się w zgodności działań i słownych deklaracji z własnym światopoglądem. Konformizm degraduje człowieczeństwo. Istotne znaczenie ma autentyzm, prawda wewnętrzna.
Filozofia codzienności biorąc pod uwagę, że poglądy moralne dzielą ludzkość, kreśli immoralne – co nie znaczy niemoralne – drogowskazy. Sięga do mądrości wyrażanej przez wielkich pisarzy w ich dziełach literackich. Zgodnie z filozofią Kanta przyjmuje, że sens ludzkiego życia zawiera się w dążeniu do ideałów.
Filozofia codzienności nie jest zbiorem wskazań w konkretnych sytuacjach życiowych. Może się wydawać, że filozofia i codzienność, to pojęcia nie przylegające do siebie, bo utarło się błędne rozumienie filozofii jako wiedzy odległej od rzeczywistości. Przyczynia się ona do budowania w sobie odwagi, ażeby – odwołując się do terminu Kazimierza Dąbrowskiego – być pozytywnie nieprzystosowanym do świata, który budzi krytyczne oceny, natomiast być przystosowanym się do świata jakim on być powinien.
Filozofia codzienności nie jest zbiorem ostatecznych rozstrzygnięć, lecz pobudza do własnych refleksji. Pomaga zrozumieć, iż należy kształtować w sobie nie tylko sferę intelektualną, ale także wyobraźnię i uczucia na wyższym poziomie  oraz chronić wrażliwość. Wyjaśnia też, że ocen moralnych nie należy rozciągać na wszelkie przejawy życia lecz odwoływać się  do kryterium piękna, sprawiedliwości, lojalności, wdzięczności etc. Wyjaśnia także, iż rodzimy się jako zadatek siebie samych i mamy przede wszystkim obowiązki wobec siebie, a w tym rozwój wewnętrzny wolny od nacisków tego, co powszechne stereotypowe. Na tej drodze kształtuje się postawę społecznego indywidualizmu, wzbogacając  niezbędne każdemu oraz inspirujące relacje człowiek-człowiek. Budują się wspólnoty i tworzą więzi przyjaźni.

Maria Szyszkowska

---
Wszechobecność filozofii pod redakcją Marii Szyszkowskiej. Wydawnictwo "Kto jest Kim" Warszawa 2022, stron 186.

 

Wydanie bieżące

Recenzje

„Przemoc, pokój, prawa człowieka” to książka Jerzego Oniszczuka wydana co prawda w roku 2016, niemniej jej aktualność w ostatnich latach okazała się niezwykle ważna, dotyczy bowiem filozofii konfliktu i dopuszczalności przemocy, co autor wyraźnie podkreśla we wstępie.

Więcej …
 

Książka „Chiny w nowej erze” jest kwintesencją działań naukowych i publicystycznych dra Sylwestra Szafarza. Powstawała ona kilka lat. Jest chronologicznym zbiorem materiałów związanych z przemianami, jakie zainspirowane zostały przygotowaniami i skutkami 20. Zjazdu Krajowego KPCh.

Więcej …
 

Monografia  „Prawne i etyczne fundamenty demokracji medialnej” jest studium z zakresu ewolucji współczesnych demokracji i wskazuje na postępujący proces przenikania polityki i mediów, co znacząco wpływa na kształtowanie się nowych relacji człowiek – polityka w obliczu wolnego rynku i rewolucji technologicznej opartej o systemy cyfrowe. W pracy zostały poddane eksploracji i usystematyzowane zagadnienia, wartości i normy istotne dla zjawiska opisanej w literaturze kategorii społecznej – demokracja medialna.

Więcej …
 

 

 
 
 
 
 

Gościmy

Naszą witrynę przegląda teraz 16 gości 

Statystyka

Odsłon : 7339307

Temat dnia

Dwa światy

Dwa światy, ten sam dzień. Dwie strony tej samej politycznej monety. Kilka, kilkanaście tysięcy ludzi w Warszawie wczoraj na placu Zamkowym to na pewno nie był milion z roku 2023, ale i moment organizacji tego wydarzenia był inny.

Więcej …

Na lewicy

W dniu 25 maja 2024 roku minęła 10 rocznica śmierci Generała Wojciech Jaruzelskiego. Z tej okazji odbyły się uroczystości złożenia kwiatów przed grobem Generała na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach. W wydarzeniu tym uczestniczyła grupa kilkudziesięciu najbliższych współpracowników i przyjaciół Generała oraz rodzina.

Więcej …
 

17 maja 2024 r. Rada Mazowiecka PPS zorganizowała Konferencję Programową pt. Założenia ideowe PPS a postęp cywilizacyjny. W konferencji uczestniczyli aktywiści PPS i OM PPS oraz liczna grupa bezpartyjnych socjalistów.

Więcej …
 

Tradycyjnie, jak co roku, w dniu 1 maja 2024 roku, odbyły się na Placu Grzybowskim w Warszawie centralne uroczystości Święta Pracy zorganizowane przez Polską Partię Socjalistyczną. W uroczystości wzięli udział przedstawiciele ugrupowań lewicowych: PPS, Nowej Lewicy, Unii Pracy oraz OPZZ, a także Młodych Socjalistów, Porozumienia Socjalistów i Stowarzyszenia im. I. Daszyńskiego. Uczestniczyli przedstawiciele branżowych związków zawodowych i licznie mieszkańcy Warszawy.

Więcej …
 

W Nałęczowie w dniach 24-26 kwietnia 2024 roku odbyła się pod patronatem naukowym  Profesor Marii Szyszkowskiej interdyscyplinarna i międzyśrodowiskowa konferencja naukowa „Odmiany wspólnot oraz ich znaczenie z punktu widzenia jednostki i państwa”.  Patronat nad konferencją objęły: Wszechnica Polska w Warszawie, Polski Oddział Stowarzyszenia Kultury Europejskiej, Wyższa Szkoła Biznesu w Nowym Sączu oraz Stowarzyszenie Filozofów Krajów Słowiańskich.

Więcej …
 

W dniu 11 kwietnia 2024 roku w Warszawie odbyło się posiedzenie Rady Wojewódzkiej PPS – Mazowsze. Omówiono wyniki wyborów samorządowych, które odbyły się w dniu 7 kwietnia. Jak wynika z przygotowanego sprawozdania, PPSowcy na Mazowszu startowali z list Koalicyjnego Komitetu Wyborczego Lewicy.

Więcej …
 

W dniu 3 kwietnia 2024 roku w Płocku odbyło się zebranie Organizacji Okręgowej PPS z udziałem kandydatów na radnych w najbliższych wyborach samorządowych. W zebraniu uczestniczył przewodniczący Rady Naczelnej PPS, senator Wojciech Konieczny.

Więcej …
 

W dniu 23 marca 2024 roku w Warszawie odbyła się Konwencja Polskiego Ruchu Lewicowego. Przyjęto uchwały programowe. Zostały wybrane nowe władze.

Więcej …
 

W dniu 13 marca 2024 roku w Warszawie odbyła się debata "Media publiczne z lewicowej perspektywy". Organizatorami była Polska Partia Socjalistyczna i Centrum Imienia Daszyńskiego.W panelu dyskusyjnym wystąpili: posłanka Paulina Matysiak, dr Andrzej Ziemski i Jakub Pietrzak.

Więcej …
 

W dniach 11 -13 marca, 2024 roku w Tarnowie, obradował III Kongres Pokoju zorganizowany przez prof. Marię Szyszkowską z udziałem środowisk naukowych z całej Polski. Otwarcia Kongresu dokonali: Prof. zw. dr hab. Maria Szyszkowska, Członek Komitetu Prognoz <Polska 2000 Plus> przy Prezydium Polskiej Akademii Nauk oraz  Prof. dr hab. Tadeuszu Mędzelowski Dr H. C. Wyższa Szkoła Biznesu w Nowym Sączu Wiceprezes Pacyfistycznego Stowarzyszenia.

Więcej …
 

W Warszawie w dniu 3 lutego 2024 roku zebrała się Rada Naczelna Polskiej Partii Socjalistycznej.
Dyskutowano na temat aktualnej sytuacji politycznej, zbliżających się wyborów samorządowych. Przedmiotem obrad i decyzji były sprawy organizacyjne.

Więcej …
 

W dniu 12 stycznia 2024 roku odbyło się w Warszawie posiedzenie Rady Mazowieckiej PPS. Poświęcone ono było analizie aktualnej sytuacji politycznej w kraju. Oceniono jej wpływ na zadania i politykę Polskiej Partii Socjalistycznej.

Więcej …
 

W dniu 9 grudnia 2023 roku w Warszawie odbyło się zebranie założycielskie Organizacji Młodzieżowej PPS „Młodzi Socjaliści”, która zawiązała się ponownie w wyniku otwartej inicjatywy władz centralnych PPS.

Więcej …