2014

Wszystkie życzenia i te składane, i te przyjmowane na przełomie roku wyrażają nadzieje i marzenia. Na ogół nie mają wiele wspólnego z rzeczywistością. Gorzej, są z rzeczywistością w jaskrawej sprzeczności. Rzeczywistość bowiem na każdej szerokości geograficznej razi dziś pragmatyzmem i przytłacza. Tylko niewielkiej części ludzkości udaje się przeżywać życie z sensem i mieć wpływ na własny los. Większość przyjmuje, lub będąc świadoma, musi przyjąć do wiadomości swoją niepodmiotową rolę, jaką wskazuje jej praktyka życia.

W ubiegłym roku, studiując wydaną po raz pierwszy w Polsce, po dwudziestu latach od jej napisania, świetną rozprawę prof. Adama Schaffa „Humanizm ekumeniczny”, utwierdziłem się w przekonaniu, że świat szczególnie w ostatnim ćwierćwieczu nie poszedł w tym kierunku, jaki wskazywali wybitni moraliści i filozofowie, a mianowicie w stronę realizacji ludzkich marzeń i utopii zawartych w określeniu: dobro człowieka. Raczej gwałtownie z tej drogo zawrócił, aby poddać się neoliberalnej presji konkurencji i chciwości, która wyeliminowała z aktywnego życia jednostki słabsze, nienastawione na walkę i zwycięstwo kosztem innych.

Dziś po ćwierćwieczu neoliberalizmu, na przełomie kolejnych dekad i lat poszukujemy alternatyw rozwojowych. Nie tak dawno pytałem na łamach „Przeglądu Socjalistycznego” w eseju „Dokąd od neoliberalizmu” o nowe drogi rozwoju, o nowe wizje i alternatywy. Rodzą się one, jak widać i na lewicy, nad wyraz wolno. Świat ma problemy z konstrukcją krytycznej analizy rozwoju i praktyki społeczno-gospodarczej, jaka dominowała w ostatnich latach. Trudno bowiem twórcom „świata bez ograniczeń rozwoju” przyjmować nagle, że istnieją bariery, które wskazują, że idziemy drogą ku globalnej katastrofie. To bariery ekologiczne, surowcowe, energetyczne, to zachwiany bilans czystej wody, to wreszcie bariery cywilizacyjne wynikające z nierównomiernego rozwoju. Przybywa w świecie coraz więcej wykluczonych, ostatnio lawinowo rośnie ich liczba w świecie cyfrowym.

Można rozumieć, że istotą kapitalizmu jest konkurencja i maksymalizacja zysku bez względu na dobro człowieka. Stąd wywindowany do rangi dogmatu pragmatyzm i sukces.

Można się jednak dziwić, że swoich wartości opartych na sprawiedliwości społecznej, równości i egalitaryzmie nie głosi lewica. Tak, jakby zachłysnęła się chwilowymi sukcesami rynków finansowych, w których była co najwyżej niechcianym klientem.

Społeczeństwa po doświadczeniach i skutkach trwającego kryzysu globalnego oczekują nowych idei, oczekują poszukiwań intelektualnych, które odpowiedzą na pytania związane z nowymi wartościami i koncepcjami rozwoju na nowe stulecie. Oczekują także i praktycznych rozwiązań. Uważam, że po ostatnich kilku dekadach neoliberalizmu przed polską, europejską ale i światową lewicą stoi ogromna szansa przejęcia inicjatywy w obszarze wielkich projektów rozwojowych. Trudno oczekiwać, że narodzi się nagle nowy Karol Marks, ale nie można wątpić, że zbiorowe doświadczenia nie są w stanie zaowocować nowymi ideami.

Lewica zawsze umiała marzyć. Jest taki czas, że świat trzeba dziś zaprojektować od nowa, biorąc pod uwagę dobre i złe doświadczenia, ale również wartości powszechnie akceptowane.

Pod rozwagę przedkładam przy okazji rozpoczynającego się Nowego Roku, który jak zawsze rodzi nowe nadzieje, idee wynikające z przemyśleń wielu lewicowych intelektualistów, uogólnioną we wspomnianej rozprawie „Humanizm ekumeniczny” jako dobro człowieka.

Andrzej Ziemski

 

Wydanie bieżące

Recenzje

Są książki, które próbują objaśnić geopolitykę. „Odessanie” Anety Wybieralskiej i Janka Sanockiego robią coś trochę innego: zamiast zaczynać od map, sojuszy i interesów wielkich państw, pozwalają najpierw wejść do miasta i pobyć w nim przez chwilę.

Więcej …
 

Opracowanie „O racji stanu. Ignacy Daszyński 1866-1936” powstało w Roku Daszyńskiego ogłoszonym przez Sejm RP z okazji 90 rocznicy śmierci wybitnego socjalisty i jednego z twórców niepodległości Polski w 1918 roku.

Więcej …
 

W czerwcu, w warszawskim Klubie Księgarza na Rynku Starego Miasta miała miejsce promocja książki prof. Zdzisławy Janowskiej „Dobro wspólne a rzeczywistość polska. Patologia rządzenia”. Książka ta została napisana w oparciu o własne badania Uczonej, o dokumenty i obserwacje uczestniczące. Autorką jest uczoną i zarazem politykiem.

Więcej …
 

 

 
 
 
 
 

Gościmy

Naszą witrynę przegląda teraz 28 gości 

Statystyka

Odsłon : 8491502

Książka „Przegląd Socjalistyczny: Almanach 2004 – 2024” jest zbiorem wybranych artykułów, które ukazały się w okresie ostatnich 20 lat na łamach kwartalnika. Stanowią one niewielką, ale ważną cześć dorobku pisma. Jest to zbiór 60 artykułów: esejów, materiałów publicystycznych, felietonów napisanych przez 42 wybitnych autorów.

Więcej …
 

Więcej …
 

Więcej …

Temat dnia

Zróbmy coś!

Tak się zastanawiam, czy poza marszami ciszy, telewizyjnym zalewem informacji, który potrwa przez kilka dni, ktokolwiek w Polsce zrobi coś konkretnego aby poprawić nasze bezpieczeństwo i realnie zaradzić problemowi??? Bardzo wątpię.

Więcej …
 
Krakowska masakra pokłosiem haseł „kościół, szkoła, strzelnica”...?

W dniu 7 listopada br. po godzinie 15 ulicami wokół Rynku Głównego w Krakowie (m.in. ulicą Sławkowską) przejechał samochód, z którego kierowca zaczął strzelać z karabinu (typu wojskowego „AR-15”) do przypadkowych przechodniów. Wśród osób przechodzących w tamtej okolicy powstał popłoch i większość z nich ratowała/asekurowała się ucieczką do pobliskich punktów restauracyjnych i sklepowych.

Więcej …
 

Na lewicy

Tradycyjnie, w dniu 13 listopada 2026 roku, złożyliśmy kwiaty przy obelisku upamiętniającym słynną bitwę polskich socjalistów z Kozakami w roku 1904 na Placu Grzybowskim w Warszawie. Była to pierwsza taka wielka akcja PPS przeciw uciemiężeniu Polaków w zaborze rosyjskim, która historycznie stała się przysłowiowym chrztem bojowym Polskiej Partii Socjalistycznej.

Więcej …
 

W związku z tragicznymi wydarzeniami w Krakowie w dniu 7 listopada 2026 roku Polska Partia Socjalistyczna opublikowała Stanowisko, w którym potępia mord, do którego doszło na Krakowskim Rynku.

Więcej …
 

W dniu 7 listopada 2026 roku liczna grupa działaczy Polskiej Partii Socjalistycznej złożyła kwiaty pod pomnikiem Ignacego Daszyńskiego w Warszawie.
Rokrocznie, od momentu postawienia pomnika Daszyńskiego przy Trakcie Królewskim w Warszawie, w dniu powołania Rządu Ludowego Republiki Polskiej składane są kwiaty przez przedstawicieli PPS i innych ugrupowań lewicowych.

Więcej …
 

W dniu 6 listopada 2026 roku odbyła się w UMCS w Lublinie konferencja naukowa „U progu Niepodległej: Tymczasowy Rząd Ludowy Republiki Polskiej Ignacego Daszyńskiego i jego miejsce w procesie odbudowy Państwa Polskiego”.
Konferencja była kontynuacją corocznych przedsięwzięć organizacyjnych i politycznych mających na celu upamiętnienie powołania w dniu 6/7 listopada 1918 roku Rządu Ludowego pod przewodnictwem Ignacego Daszyńskiego.

Więcej …
 

W dniu 27 października 2026 roku w Sali kolumnowej Sejmu RP odbyła się konferencja naukowa zorganizowana z okazji 90 rocznicy śmierci Ignacego Daszyńskiego, premiera Rządu Ludowego w 1918 roku i Marszałka Sejmu w II RP. Konferencja odbywała się pod hasłem: „Ignacy Daszyński. Wokół dziedzictwa demokraty, socjalisty, Marszałka Sejmu”.

Więcej …
 

W dniu 1 października 2026 roku w Płocku odbyła się promocja monografii „O racji stanu. Ignacy Daszyński (1866-1936)”, której organizatorem było Towarzystwo Naukowe Płockie. Monografia powstała pod redakcją naukową dra Andrzeja Ziemskiego. Wyboru tekstów i opracowania dokonał redaktor Przemysław Prekiel.

Więcej …
 

W dniu 12 września 2026 roku w Warszawie odbyło się posiedzenie Rady Mazowieckiej PPS.
Podczas posiedzenia przedyskutowano aktualną sytuację polityczną w kraju. Zwrócono uwagę na potrzebę podjęcia dyskusji na temat przygotowań do mających się odbyć w roku przyszłym wyborów parlamentarnych.

Więcej …
 

W dniu 31 lipca 2026 roku, w przeddzień kolejnej, 82. rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego w Kwaterze powstańców na Cmentarzu Bródnowskim, w której pochowano bojowców PPS, odbyła się uroczystość złożenia kwiatów.

Więcej …
 

W dniu 23 czerwca 2026 roku w Warszawie z okazji 80-tych urodzin upamiętniono Józefa Oleksego, marszałka Sejmu ( II i IV kadencji w latach 1993–1995 i 2004–2005) i premiera (1995–1996). W godzinach rannych grupa przyjaciół złożyła wieńce na grobie na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach. Józef Oleksy zmarł 9 stycznia 2015 roku.

Więcej …
 

25 maja 2026 roku obchodziliśmy 100 rocznicę urodzin Jana Józefa Lipskiego, człowieka zasłużonego również dla ruchu socjalistycznego. W latach 1990-1991 pełnił funkcję przewodniczącego Rady Naczelnej PPS.

Więcej …
 

W dniu 12 maja 2026 roku w Akademii Piotrkowskiej odbyła się konferencja naukowa z okazji 100 rocznicy zamachu majowego pt. „Wojna Polsko – Polska”.

Więcej …
 

W dniu 9 maja 2026 roku w Warszawie w obrębie ulicy Śmiałej na Żoliborzu dokonano otwarcia skweru imienia prof. Krzysztofa Dunin-Wąsowicza, wybitnego historyka, działacza Polskiej Partii Socjalistycznej, uczestnika ruchu oporu podczas II wojny światowej.

Więcej …