Czy to była przełomowa wizyta?

Przez kilka ostatnich dni przebywał w Polsce patriarcha Moskwy i Rosji – Cyryl I. Podpisane zostało przez przywódców obydwu kościołów, katolickiego w Polsce i prawosławnego w Rosji ważne przesłanie, którego celem jest unormowanie wzajemnych relacji pomiędzy narodem polskim i rosyjskim, obydwoma kościołami, a w perspektywie, jak można się domyślać – państwami.
Wizyta ta miała kilka warstw wzajemnie się nakładających, z których, jak można sądzić ważną była religijna, wychodząca z założeń ekumenizmu bliskich m.in. Janowi Pawłowi II, ale także jego następcy. Druga to polityczna wynikająca z pozycji patriarchy w Rosji, gdzie prawosławie jest faktycznie religią państwową oraz reakcji strony polskiej, gdzie polskim gospodarzem wizyty był prezydent Bronisław Komorowski.
Na pokłosie wizyty religijnej składa się kilka elementów. Najważniejsze to zaprezentowanie zbliżonej oceny stanu i pozycji chrześcijaństwa w Europie i w świecie, gdzie wyraźnie zauważono postępującą laicyzację życia oraz podkreślenie upadku wartości moralnych, które przez wieki pod patronatem kościołów służyły utrwalaniu państw narodowych w Europie i strzegły cywilizację przed degradacją. Na gruncie tych ocen można domniemywać, że poprzez Polskę i polski kościół toczy się dialog Moskwy z Watykanem, który ma na celu po ponad pięciu wiekach rozłąki i wrogości zbliżenie obydwu wyznań chrześcijańskich. Można przypuszczać, że następnym ważnym krokiem w tym zbliżeniu może być wizyta papieża, Benedykta XVI w Rosji, która jest zapewne planowana, a Polska była miejscem rozmów na ten temat.
Istotny jest jednak i chyba równie ważny wymiar polityczny tej wizyty – treść wspólnej deklaracji, wypowiedzi przedstawicieli obydwu kościołów, deklaracje a także komentarze polityków i mediów. Ważne są reakcje polityków w obydwu krajach a także w świecie.
Media w większości krajów europejskich, ale i w Rosji, bardzo wyraźnie podkreśliły znaczenie tej wizyty dla relacji polsko-rosyjskich i możliwości zbudowania nowego rodzaju stosunków pomiędzy państwami. Generalnie Europie zależy na dobrych stosunkach z Rosją, nie wynika to tylko z daleko posuniętych więzi na płaszczyźnie energetycznej. Rosja to wielki rynek i mocarstwo jądrowe, które po latach kryzysu i przebudowy wyznacza sobie przyszłość w realiach światowych. Lepiej być z Rosją, niż przeciw niej. Taką filozofię wyznają Amerykanie, Chińczycy, także Niemcy czy Francuzi.
Z punktu widzenia interesów europejskich nie wszystkim jednak ta wizyta i deklaracja będzie się podobać. Chodzi o to, że wielu naszych partnerów w Unii ma poukładane dwustronne stosunki z Rosją, skutkują one ożywioną wymianą handlową, dobrymi relacjami  politycznymi. Znalezienie się Polski w tej samej sytuacji, co inni, wobec rozwijającej się szybko Rosji oznacza potrzebę nowego spojrzenia na nasze miejsce w tych relacjach. Tym bardziej, że w XX wieku bywały okresy, kiedy Zachód załatwiał interesy z Moskwą poprzez Warszawę.
Zimna wojna polsko-rosyjska, która trwa od lat z wydatnym udziałem części polskiej prawicy pod dyktando konserwatystów amerykańskich może ulec zakończeniu. Polska w ten sposób może wyjść, jako państwo w regionie, z pozycji przedmiotowej na podmiotową i w interesie zarówno własnym jak i europejskim, odgrywać istotną rolę strategiczną.
Ważne jest przewartościowanie optyki kościoła w Polsce na relacje z naszym wschodnim sąsiadem. Zaprezentowana jawi się jako wybiegająca do przodu, wielopłaszczyznowa, zbliżona do tej, którą ujawniono w przededniu słynnego listu biskupów polskich do niemieckich z roku 1965. Jej filozofia sprowadza się do sentencji: nie zapominamy przeszłości, ale ważna jest przyszłość.
Kościół w Polsce, jak twierdzi publicysta Gazety Wyborczej, wychodzi z „mgły smoleńskiej”, świadczy o tym wypowiedź przewodniczącego Konferencji Episkopatu Polski. Sytuacja ta powoduje nową jakość na polskiej scenie politycznej. Przede wszystkim antyrosyjskość przestaje być miarą patriotyzmu, co z wielką konsekwencją lansowała znaczna część prawicy. W pułapce znalazł się PiS, stąd milczenie z jego strony i ostrożne wypowiedzi podrzędnych liderów.
Wbrew niektórym opiniom, wizyta patriarchy Moskwy i Rosji w Polsce oraz jej dorobek jest wydarzeniem na miarę naszych czasów. Jego konsekwencje odczujemy w bliskiej, ale także w dalekiej przyszłości. Być może, tak jak dziś, po 50 latach jeździmy bez oporów do Berlina, tak i za kilka lat podobny stosunek będzie do podróży na wschód.
Nie ulega dla mnie wątpliwości, że pod wpływem opinii kościoła polska prawica musi dokonać głębokiego rozliczenia z przeszłością i z własną tożsamością. Dotyczy to nie tylko katastrofy smoleńskiej, ale również roli i funkcji polityki historycznej, która od wielu lat odgrywa dla niej rolę spoiwa i oręża politycznego.
Odnoszę wrażenie, że coraz bardziej, jako kraj demokratyczny, dochodzimy do sytuacji, w której pojawia się na scenie politycznej miejsce dla cywilizowanego ugrupowania o charakterze światłej chadecji.

Andrzej Ziemski
 

Wydanie bieżące

Recenzje

Są książki, które próbują objaśnić geopolitykę. „Odessanie” Anety Wybieralskiej i Janka Sanockiego robią coś trochę innego: zamiast zaczynać od map, sojuszy i interesów wielkich państw, pozwalają najpierw wejść do miasta i pobyć w nim przez chwilę.

Więcej …
 

Opracowanie „O racji stanu. Ignacy Daszyński 1866-1936” powstało w Roku Daszyńskiego ogłoszonym przez Sejm RP z okazji 90 rocznicy śmierci wybitnego socjalisty i jednego z twórców niepodległości Polski w 1918 roku.

Więcej …
 

W czerwcu, w warszawskim Klubie Księgarza na Rynku Starego Miasta miała miejsce promocja książki prof. Zdzisławy Janowskiej „Dobro wspólne a rzeczywistość polska. Patologia rządzenia”. Książka ta została napisana w oparciu o własne badania Uczonej, o dokumenty i obserwacje uczestniczące. Autorką jest uczoną i zarazem politykiem.

Więcej …
 

 

 
 
 
 
 

Gościmy

Naszą witrynę przegląda teraz 31 gości 

Statystyka

Odsłon : 8491812

Książka „Przegląd Socjalistyczny: Almanach 2004 – 2024” jest zbiorem wybranych artykułów, które ukazały się w okresie ostatnich 20 lat na łamach kwartalnika. Stanowią one niewielką, ale ważną cześć dorobku pisma. Jest to zbiór 60 artykułów: esejów, materiałów publicystycznych, felietonów napisanych przez 42 wybitnych autorów.

Więcej …
 

Więcej …
 

Więcej …

Temat dnia

Zróbmy coś!

Tak się zastanawiam, czy poza marszami ciszy, telewizyjnym zalewem informacji, który potrwa przez kilka dni, ktokolwiek w Polsce zrobi coś konkretnego aby poprawić nasze bezpieczeństwo i realnie zaradzić problemowi??? Bardzo wątpię.

Więcej …
 
Krakowska masakra pokłosiem haseł „kościół, szkoła, strzelnica”...?

W dniu 7 listopada br. po godzinie 15 ulicami wokół Rynku Głównego w Krakowie (m.in. ulicą Sławkowską) przejechał samochód, z którego kierowca zaczął strzelać z karabinu (typu wojskowego „AR-15”) do przypadkowych przechodniów. Wśród osób przechodzących w tamtej okolicy powstał popłoch i większość z nich ratowała/asekurowała się ucieczką do pobliskich punktów restauracyjnych i sklepowych.

Więcej …
 

Na lewicy

Tradycyjnie, w dniu 13 listopada 2026 roku, złożyliśmy kwiaty przy obelisku upamiętniającym słynną bitwę polskich socjalistów z Kozakami w roku 1904 na Placu Grzybowskim w Warszawie. Była to pierwsza taka wielka akcja PPS przeciw uciemiężeniu Polaków w zaborze rosyjskim, która historycznie stała się przysłowiowym chrztem bojowym Polskiej Partii Socjalistycznej.

Więcej …
 

W związku z tragicznymi wydarzeniami w Krakowie w dniu 7 listopada 2026 roku Polska Partia Socjalistyczna opublikowała Stanowisko, w którym potępia mord, do którego doszło na Krakowskim Rynku.

Więcej …
 

W dniu 7 listopada 2026 roku liczna grupa działaczy Polskiej Partii Socjalistycznej złożyła kwiaty pod pomnikiem Ignacego Daszyńskiego w Warszawie.
Rokrocznie, od momentu postawienia pomnika Daszyńskiego przy Trakcie Królewskim w Warszawie, w dniu powołania Rządu Ludowego Republiki Polskiej składane są kwiaty przez przedstawicieli PPS i innych ugrupowań lewicowych.

Więcej …
 

W dniu 6 listopada 2026 roku odbyła się w UMCS w Lublinie konferencja naukowa „U progu Niepodległej: Tymczasowy Rząd Ludowy Republiki Polskiej Ignacego Daszyńskiego i jego miejsce w procesie odbudowy Państwa Polskiego”.
Konferencja była kontynuacją corocznych przedsięwzięć organizacyjnych i politycznych mających na celu upamiętnienie powołania w dniu 6/7 listopada 1918 roku Rządu Ludowego pod przewodnictwem Ignacego Daszyńskiego.

Więcej …
 

W dniu 27 października 2026 roku w Sali kolumnowej Sejmu RP odbyła się konferencja naukowa zorganizowana z okazji 90 rocznicy śmierci Ignacego Daszyńskiego, premiera Rządu Ludowego w 1918 roku i Marszałka Sejmu w II RP. Konferencja odbywała się pod hasłem: „Ignacy Daszyński. Wokół dziedzictwa demokraty, socjalisty, Marszałka Sejmu”.

Więcej …
 

W dniu 1 października 2026 roku w Płocku odbyła się promocja monografii „O racji stanu. Ignacy Daszyński (1866-1936)”, której organizatorem było Towarzystwo Naukowe Płockie. Monografia powstała pod redakcją naukową dra Andrzeja Ziemskiego. Wyboru tekstów i opracowania dokonał redaktor Przemysław Prekiel.

Więcej …
 

W dniu 12 września 2026 roku w Warszawie odbyło się posiedzenie Rady Mazowieckiej PPS.
Podczas posiedzenia przedyskutowano aktualną sytuację polityczną w kraju. Zwrócono uwagę na potrzebę podjęcia dyskusji na temat przygotowań do mających się odbyć w roku przyszłym wyborów parlamentarnych.

Więcej …
 

W dniu 31 lipca 2026 roku, w przeddzień kolejnej, 82. rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego w Kwaterze powstańców na Cmentarzu Bródnowskim, w której pochowano bojowców PPS, odbyła się uroczystość złożenia kwiatów.

Więcej …
 

W dniu 23 czerwca 2026 roku w Warszawie z okazji 80-tych urodzin upamiętniono Józefa Oleksego, marszałka Sejmu ( II i IV kadencji w latach 1993–1995 i 2004–2005) i premiera (1995–1996). W godzinach rannych grupa przyjaciół złożyła wieńce na grobie na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach. Józef Oleksy zmarł 9 stycznia 2015 roku.

Więcej …
 

25 maja 2026 roku obchodziliśmy 100 rocznicę urodzin Jana Józefa Lipskiego, człowieka zasłużonego również dla ruchu socjalistycznego. W latach 1990-1991 pełnił funkcję przewodniczącego Rady Naczelnej PPS.

Więcej …
 

W dniu 12 maja 2026 roku w Akademii Piotrkowskiej odbyła się konferencja naukowa z okazji 100 rocznicy zamachu majowego pt. „Wojna Polsko – Polska”.

Więcej …
 

W dniu 9 maja 2026 roku w Warszawie w obrębie ulicy Śmiałej na Żoliborzu dokonano otwarcia skweru imienia prof. Krzysztofa Dunin-Wąsowicza, wybitnego historyka, działacza Polskiej Partii Socjalistycznej, uczestnika ruchu oporu podczas II wojny światowej.

Więcej …