Mielizny demokracji

Leszek Miller przestrzegał ostatnio premiera Donalda Tuska, aby ten nie był, nie grał roli „adwokata diabła Orbana”. Ta krótka wymiana uprzejmości poza swą lapidarnością zawiera duży ładunek współczesnych nam emocji. Bliskie Polsce Węgry dokonały ostatnio zwrotu, który wskazuje, że w demokratycznej Unii Europejskiej mogą istnieć i egzystować niezależne wyspy autorytaryzmu, który zrodził się z sytuacji, gdy zdeterminowana większość postanowiła pozbawić praw mniejszości.
Źle to wróży stabilności naszych europejskich, demokratycznych porządków. Tym bardziej, że o ile udało się bez większych zawirowań ograniczyć antydemokratyczne tendencje Le Pena we Francji czy Haidera w Austrii, ponieważ stanowili oni ograniczoną część establishmentu o tyle trudniej jest ograniczyć zmieniające kurs, suwerenne państwo.
Logika wskazuje, że Węgry, tak jak i każde inne państwo, mają prawo urządzać swój dom według własnych pomysłów. Zwycięstwo pawicy (Węgierska Partia Obywatelska – FIDESZ) w ubiegłorocznych wyborach parlamentarnych będące wynikiem utraty zaufania społecznego przez węgierską socjaldemokrację (Węgierską Partię Socjalistyczną – MSZP) doprowadziło do utworzenia prawicowego, większościowego rządu, który rozpoczął porządki. Dotyczą one zmiany konstytucji, w ramach których osłabiono usytuowanie banku centralnego oraz przyjęciu dwóch ustaw: jednej dotyczącej mediów oraz drugiej uznającej MSZP za organizację przestępczą, odpowiedzialną za zbrodnie komunizmu.
Patrząc z zewnątrz na zaistniałą sytuację widać wyraźnie pewne analogie do programu IV RP, którą głosił jeszcze niedawno PiS. W Polsce koncepcja odwetu mającego na celu odwrócenie społecznej uwagi od poważnych problemów państwa nie udała się – PiS nie uzyskał konstytucyjnej przewagi. Na Węgrzech to się udało i nie ulega wątpliwości, że przy wydatnej pomocy rządzących wcześniej socjalistów, którzy postawili kraj na krawędzi poważnego kryzysu.
Dodatkowo, a zapewne jest to podstawowa przyczyna, gospodarka węgierska nie obroniła się przed skutkami kryzysu globalnego i konsekwencjami globalizacji. Dziś kraj ten przeżywa poważne perturbacje, które skłaniają analityków do wróżenia, że Węgrom grozi upadłość.
Taki stan dał pożywkę do przeniesienia sympatii elektoratu węgierskiego wyraźnie na prawo, ale pytanie czy dał prawo zwycięskiej większości do odebrania faktycznego praw przegranej mniejszości. Tak się układa bowiem w europejskiej demokracji, że również mniejszości mają w niej swoje prawa.
Wyjęcie poza nawias węgierskich socjalistów, którzy bez wątpienia ze stalinowską przeszłością tego kraju mają niewiele wspólnego wskazuje na niebezpieczny precedens, który w warunkach kryzysu mógłby chcieć się upowszechnić równiej w innych krajach.
Trzeba przypomnieć, że Unia Europejska powstała w wyniku krytycznej oceny historii Europy, która doświadczyła najstraszliwszych zbrodni przeciw ludzkości i dwóch wojen światowych w wyniku zaprzepaszczenia idei demokracji i odebrania praw mniejszościom.  Dotyczyło to zarówno mniejszości narodowych jak i mniejszości wyznających inne idee polityczne. Unia Europejska powstała na gruncie poszanowania praw wszystkich w ramach jasnych i zrozumiałych procesów demokracji. Dziś zapewne na tym tle rodzi się pytanie, czy członkami Unii mogą być państwa niedemokratyczne?
Ważne jest zapewne wyciągnięcie wniosków, w jakim kierunku pod przywództwem większościowego rządu Orbana zmierzają Węgry, bowiem nie zawsze demokratycznie wybrana władza chce realizować demokratyczne programy.
Jawi się także pytanie do Donalda Tuska, czy sympatie wyrażone wobec braci Węgrów w konkretnej sytuacji złamania procedur europejskich są ruchem o charakterze politycznym na tle złożonej sytuacji w Unii w dobie kryzysu w sferze euro, czy też może wyrazem jakiegoś głębszego powinowactwa, może bowiem idee konserwatywnego PO-PiSu jeszcze nie umarły.

Andrzej Ziemski
 

Wydanie bieżące

Recenzje

Są książki, które próbują objaśnić geopolitykę. „Odessanie” Anety Wybieralskiej i Janka Sanockiego robią coś trochę innego: zamiast zaczynać od map, sojuszy i interesów wielkich państw, pozwalają najpierw wejść do miasta i pobyć w nim przez chwilę.

Więcej …
 

Opracowanie „O racji stanu. Ignacy Daszyński 1866-1936” powstało w Roku Daszyńskiego ogłoszonym przez Sejm RP z okazji 90 rocznicy śmierci wybitnego socjalisty i jednego z twórców niepodległości Polski w 1918 roku.

Więcej …
 

W czerwcu, w warszawskim Klubie Księgarza na Rynku Starego Miasta miała miejsce promocja książki prof. Zdzisławy Janowskiej „Dobro wspólne a rzeczywistość polska. Patologia rządzenia”. Książka ta została napisana w oparciu o własne badania Uczonej, o dokumenty i obserwacje uczestniczące. Autorką jest uczoną i zarazem politykiem.

Więcej …
 

 

 
 
 
 
 

Gościmy

Naszą witrynę przegląda teraz 28 gości 

Statystyka

Odsłon : 8491533

Książka „Przegląd Socjalistyczny: Almanach 2004 – 2024” jest zbiorem wybranych artykułów, które ukazały się w okresie ostatnich 20 lat na łamach kwartalnika. Stanowią one niewielką, ale ważną cześć dorobku pisma. Jest to zbiór 60 artykułów: esejów, materiałów publicystycznych, felietonów napisanych przez 42 wybitnych autorów.

Więcej …
 

Więcej …
 

Więcej …

Temat dnia

Zróbmy coś!

Tak się zastanawiam, czy poza marszami ciszy, telewizyjnym zalewem informacji, który potrwa przez kilka dni, ktokolwiek w Polsce zrobi coś konkretnego aby poprawić nasze bezpieczeństwo i realnie zaradzić problemowi??? Bardzo wątpię.

Więcej …
 
Krakowska masakra pokłosiem haseł „kościół, szkoła, strzelnica”...?

W dniu 7 listopada br. po godzinie 15 ulicami wokół Rynku Głównego w Krakowie (m.in. ulicą Sławkowską) przejechał samochód, z którego kierowca zaczął strzelać z karabinu (typu wojskowego „AR-15”) do przypadkowych przechodniów. Wśród osób przechodzących w tamtej okolicy powstał popłoch i większość z nich ratowała/asekurowała się ucieczką do pobliskich punktów restauracyjnych i sklepowych.

Więcej …
 

Na lewicy

Tradycyjnie, w dniu 13 listopada 2026 roku, złożyliśmy kwiaty przy obelisku upamiętniającym słynną bitwę polskich socjalistów z Kozakami w roku 1904 na Placu Grzybowskim w Warszawie. Była to pierwsza taka wielka akcja PPS przeciw uciemiężeniu Polaków w zaborze rosyjskim, która historycznie stała się przysłowiowym chrztem bojowym Polskiej Partii Socjalistycznej.

Więcej …
 

W związku z tragicznymi wydarzeniami w Krakowie w dniu 7 listopada 2026 roku Polska Partia Socjalistyczna opublikowała Stanowisko, w którym potępia mord, do którego doszło na Krakowskim Rynku.

Więcej …
 

W dniu 7 listopada 2026 roku liczna grupa działaczy Polskiej Partii Socjalistycznej złożyła kwiaty pod pomnikiem Ignacego Daszyńskiego w Warszawie.
Rokrocznie, od momentu postawienia pomnika Daszyńskiego przy Trakcie Królewskim w Warszawie, w dniu powołania Rządu Ludowego Republiki Polskiej składane są kwiaty przez przedstawicieli PPS i innych ugrupowań lewicowych.

Więcej …
 

W dniu 6 listopada 2026 roku odbyła się w UMCS w Lublinie konferencja naukowa „U progu Niepodległej: Tymczasowy Rząd Ludowy Republiki Polskiej Ignacego Daszyńskiego i jego miejsce w procesie odbudowy Państwa Polskiego”.
Konferencja była kontynuacją corocznych przedsięwzięć organizacyjnych i politycznych mających na celu upamiętnienie powołania w dniu 6/7 listopada 1918 roku Rządu Ludowego pod przewodnictwem Ignacego Daszyńskiego.

Więcej …
 

W dniu 27 października 2026 roku w Sali kolumnowej Sejmu RP odbyła się konferencja naukowa zorganizowana z okazji 90 rocznicy śmierci Ignacego Daszyńskiego, premiera Rządu Ludowego w 1918 roku i Marszałka Sejmu w II RP. Konferencja odbywała się pod hasłem: „Ignacy Daszyński. Wokół dziedzictwa demokraty, socjalisty, Marszałka Sejmu”.

Więcej …
 

W dniu 1 października 2026 roku w Płocku odbyła się promocja monografii „O racji stanu. Ignacy Daszyński (1866-1936)”, której organizatorem było Towarzystwo Naukowe Płockie. Monografia powstała pod redakcją naukową dra Andrzeja Ziemskiego. Wyboru tekstów i opracowania dokonał redaktor Przemysław Prekiel.

Więcej …
 

W dniu 12 września 2026 roku w Warszawie odbyło się posiedzenie Rady Mazowieckiej PPS.
Podczas posiedzenia przedyskutowano aktualną sytuację polityczną w kraju. Zwrócono uwagę na potrzebę podjęcia dyskusji na temat przygotowań do mających się odbyć w roku przyszłym wyborów parlamentarnych.

Więcej …
 

W dniu 31 lipca 2026 roku, w przeddzień kolejnej, 82. rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego w Kwaterze powstańców na Cmentarzu Bródnowskim, w której pochowano bojowców PPS, odbyła się uroczystość złożenia kwiatów.

Więcej …
 

W dniu 23 czerwca 2026 roku w Warszawie z okazji 80-tych urodzin upamiętniono Józefa Oleksego, marszałka Sejmu ( II i IV kadencji w latach 1993–1995 i 2004–2005) i premiera (1995–1996). W godzinach rannych grupa przyjaciół złożyła wieńce na grobie na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach. Józef Oleksy zmarł 9 stycznia 2015 roku.

Więcej …
 

25 maja 2026 roku obchodziliśmy 100 rocznicę urodzin Jana Józefa Lipskiego, człowieka zasłużonego również dla ruchu socjalistycznego. W latach 1990-1991 pełnił funkcję przewodniczącego Rady Naczelnej PPS.

Więcej …
 

W dniu 12 maja 2026 roku w Akademii Piotrkowskiej odbyła się konferencja naukowa z okazji 100 rocznicy zamachu majowego pt. „Wojna Polsko – Polska”.

Więcej …
 

W dniu 9 maja 2026 roku w Warszawie w obrębie ulicy Śmiałej na Żoliborzu dokonano otwarcia skweru imienia prof. Krzysztofa Dunin-Wąsowicza, wybitnego historyka, działacza Polskiej Partii Socjalistycznej, uczestnika ruchu oporu podczas II wojny światowej.

Więcej …