Wojna domowa a może „II Okrągły Stół”

Odnosi się wrażenie, że w Polsce od jakiegoś czasu toczy się wojna domowa. Do niedawna miała charakter zimny, we wtorek, 19 października, po napadzie na biuro PiS w Łodzi, nabrała charakteru gorącego. Trudno dziwić się premierowi, że nawołuje do spokoju. Znamy z najnowszej historii dynamikę takich wydarzeń. Trzeba zastanowić się w tej sytuacji, czy idea „II Okrągłego Stołu” nie jest godna rozważenia. Z dalszej, narastającej konfrontacji wyjdziemy okaleczeni, i jako naród, i jako państwo.

Najprościej byłoby wskazać, że to wojna pomiędzy PiS i PO, personalnie pomiędzy Jarosławem Kaczyńskim a Donaldem Tuskiem. Byłoby to jednak zbyt daleko idące uproszczenie. Linie frontu i sporu nie przebiegają bowiem prosto i łagodnie, są one pogmatwane; wielu Polaków (znaczna większość) nie jest po żadnej stronie, nie identyfikuje się w żadnym miejscu z nikim, ponieważ sporu po prostu nie rozumie.
A spór – moim zdaniem – ma fundamentalny charakter. Dotyczy wizji Polski w XXI wieku i naszej dalszej przyszłości w Europie i w świecie. To spór o pryncypia, nigdy do końca nie nazwane, bo nie było czasu w mijającym 20leciu na poważną debatę narodową o polskiej racji stanu, przyszłości narodu i państwa w zmieniającym się świecie. To spór pomiędzy przedstawicielami XIX wiecznego rozumienia logiki świata a nowoczesną wizją społeczeństwa obywatelskiego w warunkach globalizacji i rewolucji informacyjnej. Jest to więc spór zarówno międzypokoleniowy jak i ideowy.
Świat w drugiej połowie ub. wieku uległ gwałtownemu przyspieszeniu w sensie rozwoju technologicznego i społecznego. Rewolucja w tej dziedzinie zmieniła relacje międzyludzkie, także relacje między narodami i państwami. W Europie nowoczesna wizja integracji ukształtowała się w oparciu o ograniczenie roli państwa narodowego na rzecz wspólnoty, co wprost wynikało z tragicznych skutków obydwu wojen światowych. To samo stało się w relacjach między ludźmi poprzez realizację wizji demokracji obywatelskiej i idei społeczeństwa informacyjnego.
Polacy w znaczącej części uwikłani w konflikty i trudności życia wynikające z niewydolności realnego socjalizmu i upadku pojałtańskiego porządku do końca lat 80., zdominowani w ciągu ostatnich 20 lat poprzez neoliberalną praktykę państwa, nie zauważyli, że świat zaczął gwałtownie uciekać do przodu.
Widać dziś, że nasze przystąpienie do Unii Europejskiej odbyło się pospiesznie i bez szerokiego zrozumienia mechanizmu, w który wchodzimy. Akt przystąpienia nie uruchomił odpowiedniej edukacji i widać dziś, że społeczne i polityczne kontrowersje są jednym z widocznych tego skutków. Nie da się pogodzić XIX wiecznych wyobrażeń z wizjami przyszłości na XXI wiek, których nośnikiem i propagatorem jest właśnie Unia. Polacy tego w znacznej części nie wiedzą i nie rozumieją.
Układ sił reprezentowany przez głównych graczy na polskiej scenie politycznej jest dość złożony, ma swoje uwarunkowania historyczne, społeczne i międzynarodowe. Drąży go spór ideowy, którego źródeł upatrywać można w takich wartościach, jak narodowe idee prawicy, idee egalitaryzmu i sprawiedliwości społecznej lewicy, neoliberalne idee nowych elit posierpniowych, idee chrystianizacji Wschodu przyświecające Kościołowi, który czerpie swą inspirację z Watykanu a także nowoczesne laickie idee demokracji i aktywnego udziału w globalizacji, co przyświeca szczególnie przedstawicielom młodego pokolenia.
Polska w świetle ostatnich wydarzeń stoi przed poważnym konfliktem wewnętrznym, który nie rozwiązywany przez lata, narasta. Widać wyraźnie, że prawica zmierza do uruchomienia przysłowiowej „ulicy”. Przy konflikcie, konfrontacji, walce, krwi, widzi szanse na powrót do władzy i realizację groźnych i utopijnych programów IV RP. Widać w tym wyraźną inspirację wartości głoszonych przez Carla Schmidta, głównego ideologa III Rzeszy. Teoria wroga, którą posługuje się perfekcyjnie przywódca PiS, wyszła właśnie od niego.
Ważną rolę do odegrania ma w tym konflikcie polski Kościół. Na Zachodzie widać zaniepokojenie dotyczące jego miejsca. Włoski dziennik „La Repubblica” napisał ostatnio nawiązując do sprawy in vitro:
„W coraz bardziej nowoczesnym społeczeństwie, ogarniętym przez gwałtowny rozwój ekonomiczny, Kościół stracił grunt po zimnej wojnie i śmierci papieża Wojtyły i reaguje niekiedy na dyskomfort swojego osłabienia zajmując radykalne stanowisko”.
Wydaje się, że Kościół powinien wyciągnąć właściwe wnioski z zaistniałej sytuacji, nie może, jak to się już stało, być dalej stroną sporu, postawa taka sprzyja podziałom i konfrontacji.
Z zaniepokojeniem patrzę na idee artykułowane przez lewicę. Zajęła się ona niestety detalami. Widać, że rządzącym brak strategicznej wizji i społeczeństwo oczekuje głosu lewicy. W lewicy dziś jest wielka szansa i nadzieja.

Apeluję do Prezydenta Bronisława Komorowskiego, premiera Donalda Tuska, do przywódców wszystkich ugrupowań politycznych – zastanówmy się czy Polsce nie jest dziś potrzebny „II Okrągły Stół”, który dałby szansę na partnerski, pokojowy dialog wszystkich sił politycznych i społecznych. Jego skutkiem powinna być strategia dynamicznego, ale zrównoważonego rozwoju kraju, akceptowanego przez przeważającą część społeczeństwa, która będzie się z tym identyfikować.
Sprawa rozwoju kraju, już w ramach Unii, nie jest sprawą jednego ugrupowania, jednego układu ideowego, czy politycznego. Jest to sprawa nas wszystkich.

Andrzej Ziemski
 

Wydanie bieżące

Recenzje

Są książki, które próbują objaśnić geopolitykę. „Odessanie” Anety Wybieralskiej i Janka Sanockiego robią coś trochę innego: zamiast zaczynać od map, sojuszy i interesów wielkich państw, pozwalają najpierw wejść do miasta i pobyć w nim przez chwilę.

Więcej …
 

Opracowanie „O racji stanu. Ignacy Daszyński 1866-1936” powstało w Roku Daszyńskiego ogłoszonym przez Sejm RP z okazji 90 rocznicy śmierci wybitnego socjalisty i jednego z twórców niepodległości Polski w 1918 roku.

Więcej …
 

W czerwcu, w warszawskim Klubie Księgarza na Rynku Starego Miasta miała miejsce promocja książki prof. Zdzisławy Janowskiej „Dobro wspólne a rzeczywistość polska. Patologia rządzenia”. Książka ta została napisana w oparciu o własne badania Uczonej, o dokumenty i obserwacje uczestniczące. Autorką jest uczoną i zarazem politykiem.

Więcej …
 

 

 
 
 
 
 

Gościmy

Naszą witrynę przegląda teraz 26 gości 

Statystyka

Odsłon : 8492436

Książka „Przegląd Socjalistyczny: Almanach 2004 – 2024” jest zbiorem wybranych artykułów, które ukazały się w okresie ostatnich 20 lat na łamach kwartalnika. Stanowią one niewielką, ale ważną cześć dorobku pisma. Jest to zbiór 60 artykułów: esejów, materiałów publicystycznych, felietonów napisanych przez 42 wybitnych autorów.

Więcej …
 

Więcej …
 

Więcej …

Temat dnia

Zróbmy coś!

Tak się zastanawiam, czy poza marszami ciszy, telewizyjnym zalewem informacji, który potrwa przez kilka dni, ktokolwiek w Polsce zrobi coś konkretnego aby poprawić nasze bezpieczeństwo i realnie zaradzić problemowi??? Bardzo wątpię.

Więcej …
 
Krakowska masakra pokłosiem haseł „kościół, szkoła, strzelnica”...?

W dniu 7 listopada br. po godzinie 15 ulicami wokół Rynku Głównego w Krakowie (m.in. ulicą Sławkowską) przejechał samochód, z którego kierowca zaczął strzelać z karabinu (typu wojskowego „AR-15”) do przypadkowych przechodniów. Wśród osób przechodzących w tamtej okolicy powstał popłoch i większość z nich ratowała/asekurowała się ucieczką do pobliskich punktów restauracyjnych i sklepowych.

Więcej …
 

Na lewicy

Tradycyjnie, w dniu 13 listopada 2026 roku, złożyliśmy kwiaty przy obelisku upamiętniającym słynną bitwę polskich socjalistów z Kozakami w roku 1904 na Placu Grzybowskim w Warszawie. Była to pierwsza taka wielka akcja PPS przeciw uciemiężeniu Polaków w zaborze rosyjskim, która historycznie stała się przysłowiowym chrztem bojowym Polskiej Partii Socjalistycznej.

Więcej …
 

W związku z tragicznymi wydarzeniami w Krakowie w dniu 7 listopada 2026 roku Polska Partia Socjalistyczna opublikowała Stanowisko, w którym potępia mord, do którego doszło na Krakowskim Rynku.

Więcej …
 

W dniu 7 listopada 2026 roku liczna grupa działaczy Polskiej Partii Socjalistycznej złożyła kwiaty pod pomnikiem Ignacego Daszyńskiego w Warszawie.
Rokrocznie, od momentu postawienia pomnika Daszyńskiego przy Trakcie Królewskim w Warszawie, w dniu powołania Rządu Ludowego Republiki Polskiej składane są kwiaty przez przedstawicieli PPS i innych ugrupowań lewicowych.

Więcej …
 

W dniu 6 listopada 2026 roku odbyła się w UMCS w Lublinie konferencja naukowa „U progu Niepodległej: Tymczasowy Rząd Ludowy Republiki Polskiej Ignacego Daszyńskiego i jego miejsce w procesie odbudowy Państwa Polskiego”.
Konferencja była kontynuacją corocznych przedsięwzięć organizacyjnych i politycznych mających na celu upamiętnienie powołania w dniu 6/7 listopada 1918 roku Rządu Ludowego pod przewodnictwem Ignacego Daszyńskiego.

Więcej …
 

W dniu 27 października 2026 roku w Sali kolumnowej Sejmu RP odbyła się konferencja naukowa zorganizowana z okazji 90 rocznicy śmierci Ignacego Daszyńskiego, premiera Rządu Ludowego w 1918 roku i Marszałka Sejmu w II RP. Konferencja odbywała się pod hasłem: „Ignacy Daszyński. Wokół dziedzictwa demokraty, socjalisty, Marszałka Sejmu”.

Więcej …
 

W dniu 1 października 2026 roku w Płocku odbyła się promocja monografii „O racji stanu. Ignacy Daszyński (1866-1936)”, której organizatorem było Towarzystwo Naukowe Płockie. Monografia powstała pod redakcją naukową dra Andrzeja Ziemskiego. Wyboru tekstów i opracowania dokonał redaktor Przemysław Prekiel.

Więcej …
 

W dniu 12 września 2026 roku w Warszawie odbyło się posiedzenie Rady Mazowieckiej PPS.
Podczas posiedzenia przedyskutowano aktualną sytuację polityczną w kraju. Zwrócono uwagę na potrzebę podjęcia dyskusji na temat przygotowań do mających się odbyć w roku przyszłym wyborów parlamentarnych.

Więcej …
 

W dniu 31 lipca 2026 roku, w przeddzień kolejnej, 82. rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego w Kwaterze powstańców na Cmentarzu Bródnowskim, w której pochowano bojowców PPS, odbyła się uroczystość złożenia kwiatów.

Więcej …
 

W dniu 23 czerwca 2026 roku w Warszawie z okazji 80-tych urodzin upamiętniono Józefa Oleksego, marszałka Sejmu ( II i IV kadencji w latach 1993–1995 i 2004–2005) i premiera (1995–1996). W godzinach rannych grupa przyjaciół złożyła wieńce na grobie na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach. Józef Oleksy zmarł 9 stycznia 2015 roku.

Więcej …
 

25 maja 2026 roku obchodziliśmy 100 rocznicę urodzin Jana Józefa Lipskiego, człowieka zasłużonego również dla ruchu socjalistycznego. W latach 1990-1991 pełnił funkcję przewodniczącego Rady Naczelnej PPS.

Więcej …
 

W dniu 12 maja 2026 roku w Akademii Piotrkowskiej odbyła się konferencja naukowa z okazji 100 rocznicy zamachu majowego pt. „Wojna Polsko – Polska”.

Więcej …
 

W dniu 9 maja 2026 roku w Warszawie w obrębie ulicy Śmiałej na Żoliborzu dokonano otwarcia skweru imienia prof. Krzysztofa Dunin-Wąsowicza, wybitnego historyka, działacza Polskiej Partii Socjalistycznej, uczestnika ruchu oporu podczas II wojny światowej.

Więcej …