Kolejny Wrzesień

Każda kolejna rocznica wybuchu II wojny światowej oddala nas czasowo i emocjonalnie od tego najtragiczniejszego w XX wieku wydarzenia, które przeorało ówczesny świat i stworzyło podwaliny pod obecny układ geopolityczny i społeczny. Niewielu już pozostało w Polsce i w Europie ludzi, którzy pamięcią sięgają daty 1 września 1939.
Pamięć ta zaowocowała jednak, szczególnie w Europie w ciągu ostatnich lat przyjęciem rozwiązań współistnienia państw i narodów w oparciu o odrzucenie nacjonalizmu i przyjęcie otwartych form współpracy.
Dzieckiem tej złożonej formy rozwiązań jest Unia Europejska, która mimo wielu problemów wewnętrznych i sporów strukturalnych może być wzorem dla współczesnego świata. Jest to bez wątpienia najlepsza wizytówka Europy i jej rozumnych narodów.
Tegoroczne obchody rocznicy wybuchu II wojny światowej organizowane przez władze państwowe należy uznać za godne i wyważone, dostosowane do aktualnego postrzegania tego wydarzenia, jak i perspektywy. Przypomniano, co stale należy robić – kto był najeźdźcą, a kto ofiarą. Ostatnie bowiem posunięcia w sferze medialnej zacierają tę prawdę, szczególnie wielu młodych zastanawia się często nadmiernie nad losem najeźdźców – Niemców, zapominając o milionach ofiar i tragicznym losie najechanych krajów. Przypomniano złożony układ interesów światowych i europejskich, przypomniano, że w wyniku tej wojny powstał dwubiegunowy świat oparty o traktaty z Jałty i Poczdamu.
Bardzo ważne znaczenie ma zapowiedziana przez premiera, materializująca się idea budowy w Gdańsku muzeum II wojny światowej. Trzeba mieć nadzieję, że nada ono właściwy wymiar i rangę innym przedsięwzięciom tego typu, które zostały już zrealizowane m.in. Muzeum Powstania Warszawskiego.
Trzeba podkreślić tutaj szczególnie wielki wkład w okresie wojny obronnej 1939-1945 polskich socjalistów. Program PPS i tradycja niepodległościowa jednoznacznie narzuciły tej części społeczeństwa aktywne włączenie się w walkę obronną w roku 1939 i jej kontynuowanie w warunkach konspiracyjnych do końca wojny.
Liczne socjalistyczne organizacje polityczno-wojskowe, które zastąpiły rozwiązaną w 1939 roku przez Kazimierza Pużaka Polska Partię Socjalistyczną prowadziły nieprzerwana walkę. Trzeba wymienić tutaj takie ugrupowania jak: Akcja Socjalistyczna (AS), Polscy Socjaliści (PS), Robotnicza Partia Polskich Socjalistów (RPPS), Wolność-Równość-Niepodległość (WRN) oraz oddziały zbrojne Armii Ludowej, oddziały zbrojne socjalistów w ramach Armii Krajowej, szczególnie w Powstaniu Warszawskim.
Tradycja walki zbrojnej polskich socjalistów w okresie okupacji jest wielonurtowa w sensie politycznym – odzwierciedlała ona bowiem wcześniejsze podziały w ruch socjalistycznym, niemniej jednak ma jednoznacznie patriotyczny i niepodległościowy wymiar.
W tym okresie w ramach konspiracji i w bezpośredniej walce zginęło wiele tysięcy członków PPS. Szczególnie dotyczy to licznej grupy przywódców partii i osób z nią związanych. Poglądową lekcję na ten temat daje Jan Mulak, jeden z historycznych liderów i dowódców PPS, w swej książce „Dlaczego”. Ukazuje on całą złożoność sytuacji Polski i ruchu socjalistycznego w 1939 roku oraz tragizm Powstania Warszawskiego.
Obchody kolejnej rocznicy wybuchu II wojny światowej skłaniają również do refleksji na temat polityki historycznej. Ostatnie lata, szczególnie okres prób budowy IV RP przyniósł negatywne doświadczenia w zasadach ukazywania faktów historycznych i ich interpretacji. Mieliśmy do czynienia z historią pisaną piórem prawicy i konserwatywnych środowisk endeckich, które nie miały i nie mają interesu, aby ukazywać zasługi lewicy, szczególnie jej socjalistycznej części. Mieliśmy do czynienia z zawłaszczaniem wielkich obszarów. Dotyczyło to prawdy o II wojnie światowej, szczególnie Powstaniu Warszawskim.
Trzeba mieć nadzieję, że wkraczamy w erę coraz większego obiektywizmu w tej sferze. Upływ czasu i procesy demokratyczne nakazują mówienie o historii wskazując na różne źródła, a te jak wiadomo, są dla zasług środowisk socjalistycznych pełne uznania chwały.

Andrzej Ziemski

 

Wydanie bieżące

Recenzje

Są książki, które próbują objaśnić geopolitykę. „Odessanie” Anety Wybieralskiej i Janka Sanockiego robią coś trochę innego: zamiast zaczynać od map, sojuszy i interesów wielkich państw, pozwalają najpierw wejść do miasta i pobyć w nim przez chwilę.

Więcej …
 

Opracowanie „O racji stanu. Ignacy Daszyński 1866-1936” powstało w Roku Daszyńskiego ogłoszonym przez Sejm RP z okazji 90 rocznicy śmierci wybitnego socjalisty i jednego z twórców niepodległości Polski w 1918 roku.

Więcej …
 

W czerwcu, w warszawskim Klubie Księgarza na Rynku Starego Miasta miała miejsce promocja książki prof. Zdzisławy Janowskiej „Dobro wspólne a rzeczywistość polska. Patologia rządzenia”. Książka ta została napisana w oparciu o własne badania Uczonej, o dokumenty i obserwacje uczestniczące. Autorką jest uczoną i zarazem politykiem.

Więcej …
 

 

 
 
 
 
 

Gościmy

Naszą witrynę przegląda teraz 32 gości 

Statystyka

Odsłon : 8493665

Książka „Przegląd Socjalistyczny: Almanach 2004 – 2024” jest zbiorem wybranych artykułów, które ukazały się w okresie ostatnich 20 lat na łamach kwartalnika. Stanowią one niewielką, ale ważną cześć dorobku pisma. Jest to zbiór 60 artykułów: esejów, materiałów publicystycznych, felietonów napisanych przez 42 wybitnych autorów.

Więcej …
 

Więcej …
 

Więcej …

Temat dnia

Zróbmy coś!

Tak się zastanawiam, czy poza marszami ciszy, telewizyjnym zalewem informacji, który potrwa przez kilka dni, ktokolwiek w Polsce zrobi coś konkretnego aby poprawić nasze bezpieczeństwo i realnie zaradzić problemowi??? Bardzo wątpię.

Więcej …
 
Krakowska masakra pokłosiem haseł „kościół, szkoła, strzelnica”...?

W dniu 7 listopada br. po godzinie 15 ulicami wokół Rynku Głównego w Krakowie (m.in. ulicą Sławkowską) przejechał samochód, z którego kierowca zaczął strzelać z karabinu (typu wojskowego „AR-15”) do przypadkowych przechodniów. Wśród osób przechodzących w tamtej okolicy powstał popłoch i większość z nich ratowała/asekurowała się ucieczką do pobliskich punktów restauracyjnych i sklepowych.

Więcej …
 

Na lewicy

Tradycyjnie, w dniu 13 listopada 2026 roku, złożyliśmy kwiaty przy obelisku upamiętniającym słynną bitwę polskich socjalistów z Kozakami w roku 1904 na Placu Grzybowskim w Warszawie. Była to pierwsza taka wielka akcja PPS przeciw uciemiężeniu Polaków w zaborze rosyjskim, która historycznie stała się przysłowiowym chrztem bojowym Polskiej Partii Socjalistycznej.

Więcej …
 

W związku z tragicznymi wydarzeniami w Krakowie w dniu 7 listopada 2026 roku Polska Partia Socjalistyczna opublikowała Stanowisko, w którym potępia mord, do którego doszło na Krakowskim Rynku.

Więcej …
 

W dniu 7 listopada 2026 roku liczna grupa działaczy Polskiej Partii Socjalistycznej złożyła kwiaty pod pomnikiem Ignacego Daszyńskiego w Warszawie.
Rokrocznie, od momentu postawienia pomnika Daszyńskiego przy Trakcie Królewskim w Warszawie, w dniu powołania Rządu Ludowego Republiki Polskiej składane są kwiaty przez przedstawicieli PPS i innych ugrupowań lewicowych.

Więcej …
 

W dniu 6 listopada 2026 roku odbyła się w UMCS w Lublinie konferencja naukowa „U progu Niepodległej: Tymczasowy Rząd Ludowy Republiki Polskiej Ignacego Daszyńskiego i jego miejsce w procesie odbudowy Państwa Polskiego”.
Konferencja była kontynuacją corocznych przedsięwzięć organizacyjnych i politycznych mających na celu upamiętnienie powołania w dniu 6/7 listopada 1918 roku Rządu Ludowego pod przewodnictwem Ignacego Daszyńskiego.

Więcej …
 

W dniu 27 października 2026 roku w Sali kolumnowej Sejmu RP odbyła się konferencja naukowa zorganizowana z okazji 90 rocznicy śmierci Ignacego Daszyńskiego, premiera Rządu Ludowego w 1918 roku i Marszałka Sejmu w II RP. Konferencja odbywała się pod hasłem: „Ignacy Daszyński. Wokół dziedzictwa demokraty, socjalisty, Marszałka Sejmu”.

Więcej …
 

W dniu 1 października 2026 roku w Płocku odbyła się promocja monografii „O racji stanu. Ignacy Daszyński (1866-1936)”, której organizatorem było Towarzystwo Naukowe Płockie. Monografia powstała pod redakcją naukową dra Andrzeja Ziemskiego. Wyboru tekstów i opracowania dokonał redaktor Przemysław Prekiel.

Więcej …
 

W dniu 12 września 2026 roku w Warszawie odbyło się posiedzenie Rady Mazowieckiej PPS.
Podczas posiedzenia przedyskutowano aktualną sytuację polityczną w kraju. Zwrócono uwagę na potrzebę podjęcia dyskusji na temat przygotowań do mających się odbyć w roku przyszłym wyborów parlamentarnych.

Więcej …
 

W dniu 31 lipca 2026 roku, w przeddzień kolejnej, 82. rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego w Kwaterze powstańców na Cmentarzu Bródnowskim, w której pochowano bojowców PPS, odbyła się uroczystość złożenia kwiatów.

Więcej …
 

W dniu 23 czerwca 2026 roku w Warszawie z okazji 80-tych urodzin upamiętniono Józefa Oleksego, marszałka Sejmu ( II i IV kadencji w latach 1993–1995 i 2004–2005) i premiera (1995–1996). W godzinach rannych grupa przyjaciół złożyła wieńce na grobie na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach. Józef Oleksy zmarł 9 stycznia 2015 roku.

Więcej …
 

25 maja 2026 roku obchodziliśmy 100 rocznicę urodzin Jana Józefa Lipskiego, człowieka zasłużonego również dla ruchu socjalistycznego. W latach 1990-1991 pełnił funkcję przewodniczącego Rady Naczelnej PPS.

Więcej …
 

W dniu 12 maja 2026 roku w Akademii Piotrkowskiej odbyła się konferencja naukowa z okazji 100 rocznicy zamachu majowego pt. „Wojna Polsko – Polska”.

Więcej …
 

W dniu 9 maja 2026 roku w Warszawie w obrębie ulicy Śmiałej na Żoliborzu dokonano otwarcia skweru imienia prof. Krzysztofa Dunin-Wąsowicza, wybitnego historyka, działacza Polskiej Partii Socjalistycznej, uczestnika ruchu oporu podczas II wojny światowej.

Więcej …