Prawda o PRL

Co słychać (?), tradycyjnie pyta Fb. Ano słychać tak, że ręce opadają. Jeden z głównych wątków tzw. "debaty" publicznej to ocena PRLu. A zwłaszcza krytycznych momentów naszej historii z okresu 1945/1989. W okresie PRL (1945-1989) rozruchy były częste, wywołane brakiem wolności, problemami ekonomicznymi i sprzeciwem wobec władzy komunistycznej, a najważniejsze z nich to Poznański Czerwiec 1956, Marzec '68, Grudzień '70, protesty robotnicze lat 1976 i 1980 (Powstanie "Solidarności") oraz stan wojenny (1981-1983). "Debata" kierowana jest głównie przez polityków PiSu, w tym Pana Nawrockiego, i skupia się wyłącznie na w/w zdarzeniach, jest pełna takich określeń "zbrodniczy czerwony reżim", "państwo niewolników", "sowiecki protektorat/kolonia", etc, etc. I okej, jest wolność słowa, te treści/oceny pasują do ich własnej narracji politycznej, do przekazu adresowanego do ich elektoratu... Niech to robią i nawet trudno mieć do nich o to pretensje. Ale co druga "strona"? I tu rzeczywiście można ręce opuścić. W różnych debatach publicznych na wściekłe ataki ze strony tzw. prezydenta i innych polityków prawicy politycy tzw koalicji nie potrafią odpowiedzieć jasno, w oparciu o fakty  i użyć argumentów pokazujących w jakiej sytuacji byliśmy. Nie potrafią albo nie chcą pokazać kontekstu determinującego wszystko co działo się w naszym kraju od 1945 do 1989 roku. Nie potrafią wprost powiedzieć, że za śmierci wszystkich ludzi którzy zginęli podczas zamieszek politycznych w Polsce po 1945 roku  odpowiadali pośrednio nie tylko kolejno Stalin, Chruszczow, Breżniew ale również w znacznym stopniu Churchill, Roosevelt, Truman, później Regan i kilku innych "gości" z uwielbianego "zachodu" którzy oddali nas w ten "protektorat" sowiecki. Oddali i respektowali ten stan rzeczy praktycznie do końca lat 80tych. Przyjmowali "na salonach" w Waszyngtonie, w Londynie, w Paryżu, w Berlinie wszystkich kolejnych przywódców tzw związku sowieckiego czyli ZSRR. Jak to wszystko wyglądało w szczegółach warto poczytać w tekście IPNu, tak Instytutu Pamięci Narodowej. Tekst pochodzi z numeru 1-2/2025 „Biuletynu IPN”, dalej link do tego tekstu https://ipn.gov.pl/.../214524,Michal-Wenklar-O-nas-bez...
Jak już poczytacie ten tekst (a warto, również w kontekście obecnej sytuacji, bo też to "wszystko" może skończyć się dla nas tak samo jak w 1945) to zastanówcie się jakie my mieliśmy "opcje", jakie alternatywy. Jedną z nich pokazali nam Węgrzy w 1956 roku. Efekty tego co tam się stało warto sobie przypomnieć.
W Powstaniu węgierskim 1956 roku zginęło około 2700–3000 Węgrów, a prawie 20 000 odniosło rany. 25 000 Węgrów zostało uwięzionych lub internowanych, a 200 000 uciekło z kraju. Liczby te obejmują okres od wybuchu powstania 23 października do jego ostatecznego stłumienia w listopadzie 1956 r
Czy mieliśmy zrobić to samo? W niewiele ponad 10 lat po Powstaniu Warszawskim? Może warto zadać takie pytanie Panu Nawrockiemu, zwanemu prezydentem?
Może warto zastanowić się czy podczas Powstania węgierskiego w 1956 roku albo podczas Praskiej Wiosny w 1968 roku Stany Zjednoczone wypowiedziały wojnę ZSRR albo czy NATO w obronie narodów węgierskiego, czeskiego i słowackiego wystąpiły przeciw armiom Układu Warszawskiego. Dlaczego tego nie zrobiły? Może i to pytanie warto zadać "politykom" PiSu, "politykom" kancelarii pana "prezydenta" i jemu samemu.
Jak w tym kontekście wyglądają nasi główni polityczni liderzy z okresu 1945/1989? Jak wyglądają na tle tego co działo się w innych KDLach (czyli w innych krajach tzw demokracji ludowej). Myślę o Gomułce, Gierku i Jaruzelskim. Nie byli z pewnością ludźmi a tym bardziej politykami idealnymi. Popełnili wiele błędów. Ale jedno jest pewne, w mojej oczywiście ocenie, przeprowadzili nas jako kraj i jako społeczeństwo przez te wszystkie bardzo trudne lata z możliwie najmniejszymi stratami. Równie pewne jest, że gdyby nie Oni to byliby inni... z pewnością zależni w równie dużym albo w znacznie większym stopniu od "władców" kraju rad. Innej opcji po prostu nie było i to "gwarantowali" nam przywódcy Zachodu.
Dlaczego, pytam, nikt z tak zwanych naszych polityków nie używa tych argumentów. Dlaczego nikt nie mówi, że w czasie gdy w 1945 roku odbywała się w Londynie wielka parada zwycięstwa to bohaterscy polscy lotnicy z dywizjonu 303 (i innych) zamiast w niej uczestniczyć oglądali ją zaledwie z podrzędnego hoteliku. A w tym samym czasie przedstawiciele bohaterskiej Armii czerwonej kroczyli w paradzie ramię w ramię z przedstawicielami wielu innych nacji. Nie pomogło, że w kampanii zachodniej Polacy zdobyli Monte Cassino, Ankonę i Bolonię, że brali udział w wyzwalaniu Francji, Belgii i Holandii, no i oczywiście w bitwie o Anglię. Nie pomogło... Polaków w Londyńskiej Paradzie Zwycięstwa "po prostu" zabrakło!
Decyzje które zapadły w Poczdamie, Teheranie i Jałcie zdeterminowały wszystko lub prawie wszystko co od tej londyńskiej parady w 1945 do 1989 działo się w naszym kraju. I o tym Pan Nawrocki powinien wiedzieć bardzo dobrze, i jako historyk i jako były szef IPNu...

Marek Kossowski
Facebook 20.12.2025

 

Wydanie bieżące

Recenzje

Są książki, które próbują objaśnić geopolitykę. „Odessanie” Anety Wybieralskiej i Janka Sanockiego robią coś trochę innego: zamiast zaczynać od map, sojuszy i interesów wielkich państw, pozwalają najpierw wejść do miasta i pobyć w nim przez chwilę.

Więcej …
 

Opracowanie „O racji stanu. Ignacy Daszyński 1866-1936” powstało w Roku Daszyńskiego ogłoszonym przez Sejm RP z okazji 90 rocznicy śmierci wybitnego socjalisty i jednego z twórców niepodległości Polski w 1918 roku.

Więcej …
 

W czerwcu, w warszawskim Klubie Księgarza na Rynku Starego Miasta miała miejsce promocja książki prof. Zdzisławy Janowskiej „Dobro wspólne a rzeczywistość polska. Patologia rządzenia”. Książka ta została napisana w oparciu o własne badania Uczonej, o dokumenty i obserwacje uczestniczące. Autorką jest uczoną i zarazem politykiem.

Więcej …
 

 

 
 
 
 
 

Gościmy

Naszą witrynę przegląda teraz 32 gości 

Statystyka

Odsłon : 8491045

Książka „Przegląd Socjalistyczny: Almanach 2004 – 2024” jest zbiorem wybranych artykułów, które ukazały się w okresie ostatnich 20 lat na łamach kwartalnika. Stanowią one niewielką, ale ważną cześć dorobku pisma. Jest to zbiór 60 artykułów: esejów, materiałów publicystycznych, felietonów napisanych przez 42 wybitnych autorów.

Więcej …
 

Więcej …
 

Więcej …

Temat dnia

Zróbmy coś!

Tak się zastanawiam, czy poza marszami ciszy, telewizyjnym zalewem informacji, który potrwa przez kilka dni, ktokolwiek w Polsce zrobi coś konkretnego aby poprawić nasze bezpieczeństwo i realnie zaradzić problemowi??? Bardzo wątpię.

Więcej …
 
Krakowska masakra pokłosiem haseł „kościół, szkoła, strzelnica”...?

W dniu 7 listopada br. po godzinie 15 ulicami wokół Rynku Głównego w Krakowie (m.in. ulicą Sławkowską) przejechał samochód, z którego kierowca zaczął strzelać z karabinu (typu wojskowego „AR-15”) do przypadkowych przechodniów. Wśród osób przechodzących w tamtej okolicy powstał popłoch i większość z nich ratowała/asekurowała się ucieczką do pobliskich punktów restauracyjnych i sklepowych.

Więcej …
 

Na lewicy

Tradycyjnie, w dniu 13 listopada 2026 roku, złożyliśmy kwiaty przy obelisku upamiętniającym słynną bitwę polskich socjalistów z Kozakami w roku 1904 na Placu Grzybowskim w Warszawie. Była to pierwsza taka wielka akcja PPS przeciw uciemiężeniu Polaków w zaborze rosyjskim, która historycznie stała się przysłowiowym chrztem bojowym Polskiej Partii Socjalistycznej.

Więcej …
 

W związku z tragicznymi wydarzeniami w Krakowie w dniu 7 listopada 2026 roku Polska Partia Socjalistyczna opublikowała Stanowisko, w którym potępia mord, do którego doszło na Krakowskim Rynku.

Więcej …
 

W dniu 7 listopada 2026 roku liczna grupa działaczy Polskiej Partii Socjalistycznej złożyła kwiaty pod pomnikiem Ignacego Daszyńskiego w Warszawie.
Rokrocznie, od momentu postawienia pomnika Daszyńskiego przy Trakcie Królewskim w Warszawie, w dniu powołania Rządu Ludowego Republiki Polskiej składane są kwiaty przez przedstawicieli PPS i innych ugrupowań lewicowych.

Więcej …
 

W dniu 6 listopada 2026 roku odbyła się w UMCS w Lublinie konferencja naukowa „U progu Niepodległej: Tymczasowy Rząd Ludowy Republiki Polskiej Ignacego Daszyńskiego i jego miejsce w procesie odbudowy Państwa Polskiego”.
Konferencja była kontynuacją corocznych przedsięwzięć organizacyjnych i politycznych mających na celu upamiętnienie powołania w dniu 6/7 listopada 1918 roku Rządu Ludowego pod przewodnictwem Ignacego Daszyńskiego.

Więcej …
 

W dniu 27 października 2026 roku w Sali kolumnowej Sejmu RP odbyła się konferencja naukowa zorganizowana z okazji 90 rocznicy śmierci Ignacego Daszyńskiego, premiera Rządu Ludowego w 1918 roku i Marszałka Sejmu w II RP. Konferencja odbywała się pod hasłem: „Ignacy Daszyński. Wokół dziedzictwa demokraty, socjalisty, Marszałka Sejmu”.

Więcej …
 

W dniu 1 października 2026 roku w Płocku odbyła się promocja monografii „O racji stanu. Ignacy Daszyński (1866-1936)”, której organizatorem było Towarzystwo Naukowe Płockie. Monografia powstała pod redakcją naukową dra Andrzeja Ziemskiego. Wyboru tekstów i opracowania dokonał redaktor Przemysław Prekiel.

Więcej …
 

W dniu 12 września 2026 roku w Warszawie odbyło się posiedzenie Rady Mazowieckiej PPS.
Podczas posiedzenia przedyskutowano aktualną sytuację polityczną w kraju. Zwrócono uwagę na potrzebę podjęcia dyskusji na temat przygotowań do mających się odbyć w roku przyszłym wyborów parlamentarnych.

Więcej …
 

W dniu 31 lipca 2026 roku, w przeddzień kolejnej, 82. rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego w Kwaterze powstańców na Cmentarzu Bródnowskim, w której pochowano bojowców PPS, odbyła się uroczystość złożenia kwiatów.

Więcej …
 

W dniu 23 czerwca 2026 roku w Warszawie z okazji 80-tych urodzin upamiętniono Józefa Oleksego, marszałka Sejmu ( II i IV kadencji w latach 1993–1995 i 2004–2005) i premiera (1995–1996). W godzinach rannych grupa przyjaciół złożyła wieńce na grobie na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach. Józef Oleksy zmarł 9 stycznia 2015 roku.

Więcej …
 

25 maja 2026 roku obchodziliśmy 100 rocznicę urodzin Jana Józefa Lipskiego, człowieka zasłużonego również dla ruchu socjalistycznego. W latach 1990-1991 pełnił funkcję przewodniczącego Rady Naczelnej PPS.

Więcej …
 

W dniu 12 maja 2026 roku w Akademii Piotrkowskiej odbyła się konferencja naukowa z okazji 100 rocznicy zamachu majowego pt. „Wojna Polsko – Polska”.

Więcej …
 

W dniu 9 maja 2026 roku w Warszawie w obrębie ulicy Śmiałej na Żoliborzu dokonano otwarcia skweru imienia prof. Krzysztofa Dunin-Wąsowicza, wybitnego historyka, działacza Polskiej Partii Socjalistycznej, uczestnika ruchu oporu podczas II wojny światowej.

Więcej …