Wspomnienie tych, którzy wierzyli w jutro!

W listopadowy wieczór, gdy wiatr niesie po cmentarnych alejach szelest suchych liści, a płomyki zniczy drżą w zadumie, Polska staje się cichym oceanem pamięci. W tę noc, gdy wspominamy tych, którzy odeszli, szczególne miejsce zajmują w naszych umysłach ci, którzy oddali życie nie tylko za wolność ojczyzny, ale także za godność człowieka pracy — za sprawiedliwość, równość i braterstwo. Oni, dawni towarzysze z Polskiej Partii Socjalistycznej, wierzyli, że niepodległa Polska nie może istnieć bez wolnego ludu.
Wspominamy dziś tych, którzy pod czerwonym sztandarem z orłem białym nieśli w sercach podwójne marzenie: o Polsce wolnej od zaborców i o Polsce sprawiedliwej społecznie. Ich groby rozsiane są po całej ziemi – od Cytadeli Warszawskiej po stepy Sybiru, od cmentarzy partyzanckich po bezimienne mogiły robotniczych bojowników.
Pierwszym, którego duch powraca w listopadowy zmierzch, jest Bolesław Limanowski – nestor polskiego socjalizmu, ojciec PPS. To on uczył młodych, że miłość do ojczyzny nie jest przywilejem bogatych, lecz obowiązkiem wszystkich. W jego myśli Polska miała być wspólnotą pracy, a nie wyzysku. Zmarł na wolnej ziemi, doczekawszy odzyskania niepodległości, lecz całe życie poświęcił tym, którzy w jej imię cierpieli i ginęli.
Wspominamy Stanisława Wojciechowskiego – współtwórcę PPS i późniejszego prezydenta Rzeczypospolitej. Z jego biografii wyrasta idea łączenia patriotyzmu z etosem służby społecznej. To z tego ducha narodziła się PPS – partia czynu, a nie jedynie haseł.
Nade wszystko przychodzą jednak dziś na myśl ci, którzy zapłacili najwyższą cenę. Stefan Okrzeja, młody robotnik, który z uśmiechem na ustach szedł na szubienicę w Cytadeli Warszawskiej w 1905 roku. „Niech żyje Polska!” – zawołał, zanim pętla zacisnęła mu się na szyi. W jego geście była cała prawda o pokoleniu, które wierzyło, że wolność jest warta życia. Dla nich rewolucja nie była zbrodnią, lecz dramatyczną próbą wydobycia narodu z niewoli.
Z nim ginęli inni – Henryk Baron, Józef Montwiłł-Mirecki, Witold Jodko-Narkiewicz. Każdy z nich młody, wierny, odważny. Każdy z nich mógł żyć spokojnie, ale wybrał walkę – bo niepodległość, jak uczyli, to nie dar, lecz zadanie.
Wspominamy również tych, którzy zginęli później – w legionowych szeregach, w konspiracji, w partyzantce. PPS nigdy nie była partią słów, zawsze głoszone idee zamieniała w czyn. Nierzadko za nie płaciła krwią swych działaczy. Z szeregów naszej partii wyszli ludzie tacy jak Józef Piłsudski, którego droga ku wolności narodziła się właśnie wśród socjalistycznych bojowników. To oni nosili bomby w teczkach i drukowali ulotki w piwnicach; to oni budzili sumienia robotników, ucząc, że Polska bez sprawiedliwości będzie tylko cieniem marzenia.
Święto Zmarłych jest dniem światła i cienia. Dniem, gdy nad mogiłami pochylają się nie tylko rodziny, ale i narody. Dziś nad grobami dawnych socjalistów płonie ten sam ogień – cichy, ale niegasnący. To ogień wiary w człowieka. Wiarę, że niepodległość ma sens tylko wtedy, gdy służy wszystkim, a nie nielicznym.
Na cmentarzach w Łodzi, Radomiu, Lublinie, Warszawie, Krakowie – tam, gdzie leżą bojownicy PPS – zapalamy znicze nie tylko z wdzięczności, ale i z nadziei. Bo ich sen o Polsce równej i solidarnej wciąż nie jest w pełni spełniony. Ich ofiara nie była daremna, lecz domaga się pamięci – i kontynuacji.
Niech więc tego listopadowego dnia, w ciszy zniczy i mgły, każdy z nas pomyśli o nich – o tych, którzy wierzyli, że prawdziwa wolność to wolność człowieka pracy, że Polska nie może być sprawiedliwa, jeśli jej dzieci głodują. Niech płomień świecy stanie się naszym wspólnym zobowiązaniem: by ich sen o Polsce wolnej i sprawiedliwej trwał w nas, nie tylko w historii.
Bo choć oni dawno odeszli, ich słowa wciąż brzmią w naszych sercach:
„Za wolność naszą i waszą – za Polskę ludową, za Polskę uczciwą”.

PPS Łódź-Polesie

 

Wydanie bieżące

Recenzje

Są książki, które próbują objaśnić geopolitykę. „Odessanie” Anety Wybieralskiej i Janka Sanockiego robią coś trochę innego: zamiast zaczynać od map, sojuszy i interesów wielkich państw, pozwalają najpierw wejść do miasta i pobyć w nim przez chwilę.

Więcej …
 

Opracowanie „O racji stanu. Ignacy Daszyński 1866-1936” powstało w Roku Daszyńskiego ogłoszonym przez Sejm RP z okazji 90 rocznicy śmierci wybitnego socjalisty i jednego z twórców niepodległości Polski w 1918 roku.

Więcej …
 

W czerwcu, w warszawskim Klubie Księgarza na Rynku Starego Miasta miała miejsce promocja książki prof. Zdzisławy Janowskiej „Dobro wspólne a rzeczywistość polska. Patologia rządzenia”. Książka ta została napisana w oparciu o własne badania Uczonej, o dokumenty i obserwacje uczestniczące. Autorką jest uczoną i zarazem politykiem.

Więcej …
 

 

 
 
 
 
 

Gościmy

Naszą witrynę przegląda teraz 32 gości 

Statystyka

Odsłon : 8491013

Książka „Przegląd Socjalistyczny: Almanach 2004 – 2024” jest zbiorem wybranych artykułów, które ukazały się w okresie ostatnich 20 lat na łamach kwartalnika. Stanowią one niewielką, ale ważną cześć dorobku pisma. Jest to zbiór 60 artykułów: esejów, materiałów publicystycznych, felietonów napisanych przez 42 wybitnych autorów.

Więcej …
 

Więcej …
 

Więcej …

Temat dnia

Zróbmy coś!

Tak się zastanawiam, czy poza marszami ciszy, telewizyjnym zalewem informacji, który potrwa przez kilka dni, ktokolwiek w Polsce zrobi coś konkretnego aby poprawić nasze bezpieczeństwo i realnie zaradzić problemowi??? Bardzo wątpię.

Więcej …
 
Krakowska masakra pokłosiem haseł „kościół, szkoła, strzelnica”...?

W dniu 7 listopada br. po godzinie 15 ulicami wokół Rynku Głównego w Krakowie (m.in. ulicą Sławkowską) przejechał samochód, z którego kierowca zaczął strzelać z karabinu (typu wojskowego „AR-15”) do przypadkowych przechodniów. Wśród osób przechodzących w tamtej okolicy powstał popłoch i większość z nich ratowała/asekurowała się ucieczką do pobliskich punktów restauracyjnych i sklepowych.

Więcej …
 

Na lewicy

Tradycyjnie, w dniu 13 listopada 2026 roku, złożyliśmy kwiaty przy obelisku upamiętniającym słynną bitwę polskich socjalistów z Kozakami w roku 1904 na Placu Grzybowskim w Warszawie. Była to pierwsza taka wielka akcja PPS przeciw uciemiężeniu Polaków w zaborze rosyjskim, która historycznie stała się przysłowiowym chrztem bojowym Polskiej Partii Socjalistycznej.

Więcej …
 

W związku z tragicznymi wydarzeniami w Krakowie w dniu 7 listopada 2026 roku Polska Partia Socjalistyczna opublikowała Stanowisko, w którym potępia mord, do którego doszło na Krakowskim Rynku.

Więcej …
 

W dniu 7 listopada 2026 roku liczna grupa działaczy Polskiej Partii Socjalistycznej złożyła kwiaty pod pomnikiem Ignacego Daszyńskiego w Warszawie.
Rokrocznie, od momentu postawienia pomnika Daszyńskiego przy Trakcie Królewskim w Warszawie, w dniu powołania Rządu Ludowego Republiki Polskiej składane są kwiaty przez przedstawicieli PPS i innych ugrupowań lewicowych.

Więcej …
 

W dniu 6 listopada 2026 roku odbyła się w UMCS w Lublinie konferencja naukowa „U progu Niepodległej: Tymczasowy Rząd Ludowy Republiki Polskiej Ignacego Daszyńskiego i jego miejsce w procesie odbudowy Państwa Polskiego”.
Konferencja była kontynuacją corocznych przedsięwzięć organizacyjnych i politycznych mających na celu upamiętnienie powołania w dniu 6/7 listopada 1918 roku Rządu Ludowego pod przewodnictwem Ignacego Daszyńskiego.

Więcej …
 

W dniu 27 października 2026 roku w Sali kolumnowej Sejmu RP odbyła się konferencja naukowa zorganizowana z okazji 90 rocznicy śmierci Ignacego Daszyńskiego, premiera Rządu Ludowego w 1918 roku i Marszałka Sejmu w II RP. Konferencja odbywała się pod hasłem: „Ignacy Daszyński. Wokół dziedzictwa demokraty, socjalisty, Marszałka Sejmu”.

Więcej …
 

W dniu 1 października 2026 roku w Płocku odbyła się promocja monografii „O racji stanu. Ignacy Daszyński (1866-1936)”, której organizatorem było Towarzystwo Naukowe Płockie. Monografia powstała pod redakcją naukową dra Andrzeja Ziemskiego. Wyboru tekstów i opracowania dokonał redaktor Przemysław Prekiel.

Więcej …
 

W dniu 12 września 2026 roku w Warszawie odbyło się posiedzenie Rady Mazowieckiej PPS.
Podczas posiedzenia przedyskutowano aktualną sytuację polityczną w kraju. Zwrócono uwagę na potrzebę podjęcia dyskusji na temat przygotowań do mających się odbyć w roku przyszłym wyborów parlamentarnych.

Więcej …
 

W dniu 31 lipca 2026 roku, w przeddzień kolejnej, 82. rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego w Kwaterze powstańców na Cmentarzu Bródnowskim, w której pochowano bojowców PPS, odbyła się uroczystość złożenia kwiatów.

Więcej …
 

W dniu 23 czerwca 2026 roku w Warszawie z okazji 80-tych urodzin upamiętniono Józefa Oleksego, marszałka Sejmu ( II i IV kadencji w latach 1993–1995 i 2004–2005) i premiera (1995–1996). W godzinach rannych grupa przyjaciół złożyła wieńce na grobie na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach. Józef Oleksy zmarł 9 stycznia 2015 roku.

Więcej …
 

25 maja 2026 roku obchodziliśmy 100 rocznicę urodzin Jana Józefa Lipskiego, człowieka zasłużonego również dla ruchu socjalistycznego. W latach 1990-1991 pełnił funkcję przewodniczącego Rady Naczelnej PPS.

Więcej …
 

W dniu 12 maja 2026 roku w Akademii Piotrkowskiej odbyła się konferencja naukowa z okazji 100 rocznicy zamachu majowego pt. „Wojna Polsko – Polska”.

Więcej …
 

W dniu 9 maja 2026 roku w Warszawie w obrębie ulicy Śmiałej na Żoliborzu dokonano otwarcia skweru imienia prof. Krzysztofa Dunin-Wąsowicza, wybitnego historyka, działacza Polskiej Partii Socjalistycznej, uczestnika ruchu oporu podczas II wojny światowej.

Więcej …