Sprawa sankcji

Ekonomia i polityka sankcji była tematem konferencji naukowej (nie propagandowej, czy politycznej) moderowanej przez prof. Grzegorza Kołodkę, która odbyła się 30 marca br. w uczelni Łazarskiego. Oto czego nauczyłem się na konferencji, choć może nie zawsze zgodnie z wypowiedzi uczestników. Najpierw mówiono generalnie o roli sankcji, później o sankcjach wobec Rosji.


Sankcje wprowadza się z kilku powodów:
• etycznych, w czym zawiera się element zemsty, a także kształtowanie własnych społeczeństw poprzez działanie przeciwko komuś zewnętrznemu;
• politycznych, gdy kształtuje się relacje międzynarodowe;
• gospodarczych, gdy dąży się do osłabienia przeciwnika, a poprzez pogorszenie warunków życia społeczeństwa oczekuje się u niego wewnętrznych zmian politycznych;
• bezpieczeństwa, gdy dąży się do osłabienia wojskowego potencjalnego przeciwnika i umacnia więzi lojalności z sojusznikami nakładającymi sankcje.
Na skuteczność sankcji wpływają: dysproporcje sił gospodarczych, stabilność polityczna krajów na które są nałożone sankcje, autorytaryzm też ogranicza skuteczność sankcji, bo ogranicza sprzeciw społeczny.
Stosowanie sankcji zaciera różnice między pokojem i wojną. Wielki zakres sankcji jest już blisko stanu wojny. Sankcje zmierzają do wywierania wpływów, tylko krok przed wojną, która ten wpływ wywiera silniej.  
Sankcje zewnętrzne nie mogą być skuteczne, jeśli nie ma wewnątrz opozycyjnego ruchu. Sankcje są skuteczniejsze, gdy są skoordynowane z wewnętrzną opozycją. To pokazuje doświadczenia sankcji wobec Polski, gdy równocześnie wielkie wsparcie dostarczano wewnętrznej opozycji. Była otwartość na kontakty z polską opozycją, teraz zamknięto relacje ze społeczeństwem rosyjskim (choćby polska cenzura). Generalnie nie powinno się powodować odcięcia od społeczeństwa kraju, na który nakłada się sankcje. Sankcje są instrumentem niedoskonałym, czasem dają oczekiwane wyniki, innym razem nie.
Globalizacja i wszechstronne powiązania gospodarcze powodują zwiększają możliwość używania sankcji jako broni. Ale te powiązania powodują, że równocześnie za sankcjami kryją się koszty, które ponoszą kraje nakładające sankcje (choć nie wszystkie jednakowo).  
Współcześnie sankcje nakładają: ONZ, UE, USA. Podniesiono problem wybiórczości stosowania sankcji. Doświadczenie pokazuje, że jedne zbrodnie są bezkarne, inne się potępia. Na stwierdzenia jednych, że to jest hipokryzją była odpowiedź innych, że świat nie jest doskonały i każdą decyzję można skrytykować na tle innych decyzji. Za tymi wypowiedziami wyraźnie stały poglądy polityczne.  
Czy sankcje wobec Rosji osiągną swój cel? Jaki to cel? Sankcje mają osłabić Rosję, ale przede wszystkim wzmocnić USA. Mają też ewentualnie zmienić Rosję od wewnątrz. Aby realizować te cele muszą trwać długo. Chodzi też o to, aby poprzez Rosję pokazać Chinom, co może się zdarzyć, gdyby chcieli zrewanżować się za XIX wieczne upokorzenie. Generalnie sankcje są wynikiem konfliktu miedzy Rosją i Zachodem pod przewodem USA, choć fakt agresji Rosji na Ukrainę jest oczywisty.
Sankcje wobec Rosji dotychczas są mało skuteczne. Rosja nie jest osamotniona. Kraje mające jedną trzecią ludności świata odcinają się od sankcji. Są wśród nich Chiny i Indie. Rosji nie można zagłodzić, bo produkuje olbrzymie nadwyżki żywności. Sankcje gospodarcze nie są szczelne. Utrzymuje się wymiana handlowa z różnymi krajami. Polska jest na trzecim miejscu wśród krajów europejskich w eksporcie do Rosji. Wzrósł polski eksport do Rosji wyrobów farmaceutycznych.  
Sankcje powodują zacieśnienie współpracy Rosji z Chinami. Rosja daje Chinom surowce energetyczne, żywność, nowoczesne technologie wojskowe (rakiety, okręty podwodne). Chiny dają Rosji nowoczesne technologie, rozliczenia finansowe. Wskazano, że na 44 najnowocześniejsze technologii w ponad trzydziestu dominują już Chiny. Rosjanie są w czołówce badań nad częścią tych technologii. Polski nie ma w żadenej.
Sankcje funkcjonują obok wojny, która niszczy Ukrainę. W 2021 r PKB Ukrainy w cenach nabycia był na poziomie 60% roku 1991. Teraz jest to jedna trzecia PKB z 1991 r. Ukraina nie może funkcjonować bez wielkiego wsparcia zewnętrznego. Pomoc militarna udzielana Ukrainie ma spowodować wzrost kosztów Rosji, bardziej niż sankcje. Wojna silniej osłabia Rosję od sankcji gospodarczych i politycznych. Na tym tle można zrozumieć pomijanie przez Zachód kosztów ludzkich tej wojny, którą Ukraińcy gotowi są toczyć niezalenie od ofiar.
W Rosji bilans handlowy, budżet i kurs rubla nie załamały się. I w krótkiej perspektywie nie zagrożą funkcjonowaniu państwa i społeczeństwa. Część parametrów finansowych mają lepsze, niż Polska.  
Trzeba jeszcze dodać, że zbliżenie Rosji i Chin jest niewygodne dla obu krajów. Rosja jest dużo słabsza. Chiny są przeciwnikiem dla Zachodu i nie będą chciały nadmiernie obarczać się słabszym partnerem. Rosja jest zmilitaryzowana, Chiny nie, rywalizują w sferze gospodarczej.  
W ukraińskiej i polskiej dyskusji pojawia się sprawa reparacji, które ma płacić Rosja. Reparacji nie będzie, nie ma żadnego porównania z II wojną światową. Nie będzie bezwarunkowej kapitulacji Rosji. Zresztą generalnie reparacje bywają nieskuteczne. Gdy są wielkie, to nie są spłacane i rodzą nowe konflikty. Planowanie pokojowej przyszłości nakazuje nie maksymalizować  reparacji.  
Dobrze jest posłuchać naukowej dyskusji, która jest różna od codziennej propagandowej paplaniny.

Wiesław Żółtkowski - Facebook 2.04.2023

 

 

Wydanie bieżące

Recenzje

Są książki, które próbują objaśnić geopolitykę. „Odessanie” Anety Wybieralskiej i Janka Sanockiego robią coś trochę innego: zamiast zaczynać od map, sojuszy i interesów wielkich państw, pozwalają najpierw wejść do miasta i pobyć w nim przez chwilę.

Więcej …
 

Opracowanie „O racji stanu. Ignacy Daszyński 1866-1936” powstało w Roku Daszyńskiego ogłoszonym przez Sejm RP z okazji 90 rocznicy śmierci wybitnego socjalisty i jednego z twórców niepodległości Polski w 1918 roku.

Więcej …
 

W czerwcu, w warszawskim Klubie Księgarza na Rynku Starego Miasta miała miejsce promocja książki prof. Zdzisławy Janowskiej „Dobro wspólne a rzeczywistość polska. Patologia rządzenia”. Książka ta została napisana w oparciu o własne badania Uczonej, o dokumenty i obserwacje uczestniczące. Autorką jest uczoną i zarazem politykiem.

Więcej …
 

 

 
 
 
 
 

Gościmy

Naszą witrynę przegląda teraz 32 gości 

Statystyka

Odsłon : 8491150

Książka „Przegląd Socjalistyczny: Almanach 2004 – 2024” jest zbiorem wybranych artykułów, które ukazały się w okresie ostatnich 20 lat na łamach kwartalnika. Stanowią one niewielką, ale ważną cześć dorobku pisma. Jest to zbiór 60 artykułów: esejów, materiałów publicystycznych, felietonów napisanych przez 42 wybitnych autorów.

Więcej …
 

Więcej …
 

Więcej …

Temat dnia

Zróbmy coś!

Tak się zastanawiam, czy poza marszami ciszy, telewizyjnym zalewem informacji, który potrwa przez kilka dni, ktokolwiek w Polsce zrobi coś konkretnego aby poprawić nasze bezpieczeństwo i realnie zaradzić problemowi??? Bardzo wątpię.

Więcej …
 
Krakowska masakra pokłosiem haseł „kościół, szkoła, strzelnica”...?

W dniu 7 listopada br. po godzinie 15 ulicami wokół Rynku Głównego w Krakowie (m.in. ulicą Sławkowską) przejechał samochód, z którego kierowca zaczął strzelać z karabinu (typu wojskowego „AR-15”) do przypadkowych przechodniów. Wśród osób przechodzących w tamtej okolicy powstał popłoch i większość z nich ratowała/asekurowała się ucieczką do pobliskich punktów restauracyjnych i sklepowych.

Więcej …
 

Na lewicy

Tradycyjnie, w dniu 13 listopada 2026 roku, złożyliśmy kwiaty przy obelisku upamiętniającym słynną bitwę polskich socjalistów z Kozakami w roku 1904 na Placu Grzybowskim w Warszawie. Była to pierwsza taka wielka akcja PPS przeciw uciemiężeniu Polaków w zaborze rosyjskim, która historycznie stała się przysłowiowym chrztem bojowym Polskiej Partii Socjalistycznej.

Więcej …
 

W związku z tragicznymi wydarzeniami w Krakowie w dniu 7 listopada 2026 roku Polska Partia Socjalistyczna opublikowała Stanowisko, w którym potępia mord, do którego doszło na Krakowskim Rynku.

Więcej …
 

W dniu 7 listopada 2026 roku liczna grupa działaczy Polskiej Partii Socjalistycznej złożyła kwiaty pod pomnikiem Ignacego Daszyńskiego w Warszawie.
Rokrocznie, od momentu postawienia pomnika Daszyńskiego przy Trakcie Królewskim w Warszawie, w dniu powołania Rządu Ludowego Republiki Polskiej składane są kwiaty przez przedstawicieli PPS i innych ugrupowań lewicowych.

Więcej …
 

W dniu 6 listopada 2026 roku odbyła się w UMCS w Lublinie konferencja naukowa „U progu Niepodległej: Tymczasowy Rząd Ludowy Republiki Polskiej Ignacego Daszyńskiego i jego miejsce w procesie odbudowy Państwa Polskiego”.
Konferencja była kontynuacją corocznych przedsięwzięć organizacyjnych i politycznych mających na celu upamiętnienie powołania w dniu 6/7 listopada 1918 roku Rządu Ludowego pod przewodnictwem Ignacego Daszyńskiego.

Więcej …
 

W dniu 27 października 2026 roku w Sali kolumnowej Sejmu RP odbyła się konferencja naukowa zorganizowana z okazji 90 rocznicy śmierci Ignacego Daszyńskiego, premiera Rządu Ludowego w 1918 roku i Marszałka Sejmu w II RP. Konferencja odbywała się pod hasłem: „Ignacy Daszyński. Wokół dziedzictwa demokraty, socjalisty, Marszałka Sejmu”.

Więcej …
 

W dniu 1 października 2026 roku w Płocku odbyła się promocja monografii „O racji stanu. Ignacy Daszyński (1866-1936)”, której organizatorem było Towarzystwo Naukowe Płockie. Monografia powstała pod redakcją naukową dra Andrzeja Ziemskiego. Wyboru tekstów i opracowania dokonał redaktor Przemysław Prekiel.

Więcej …
 

W dniu 12 września 2026 roku w Warszawie odbyło się posiedzenie Rady Mazowieckiej PPS.
Podczas posiedzenia przedyskutowano aktualną sytuację polityczną w kraju. Zwrócono uwagę na potrzebę podjęcia dyskusji na temat przygotowań do mających się odbyć w roku przyszłym wyborów parlamentarnych.

Więcej …
 

W dniu 31 lipca 2026 roku, w przeddzień kolejnej, 82. rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego w Kwaterze powstańców na Cmentarzu Bródnowskim, w której pochowano bojowców PPS, odbyła się uroczystość złożenia kwiatów.

Więcej …
 

W dniu 23 czerwca 2026 roku w Warszawie z okazji 80-tych urodzin upamiętniono Józefa Oleksego, marszałka Sejmu ( II i IV kadencji w latach 1993–1995 i 2004–2005) i premiera (1995–1996). W godzinach rannych grupa przyjaciół złożyła wieńce na grobie na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach. Józef Oleksy zmarł 9 stycznia 2015 roku.

Więcej …
 

25 maja 2026 roku obchodziliśmy 100 rocznicę urodzin Jana Józefa Lipskiego, człowieka zasłużonego również dla ruchu socjalistycznego. W latach 1990-1991 pełnił funkcję przewodniczącego Rady Naczelnej PPS.

Więcej …
 

W dniu 12 maja 2026 roku w Akademii Piotrkowskiej odbyła się konferencja naukowa z okazji 100 rocznicy zamachu majowego pt. „Wojna Polsko – Polska”.

Więcej …
 

W dniu 9 maja 2026 roku w Warszawie w obrębie ulicy Śmiałej na Żoliborzu dokonano otwarcia skweru imienia prof. Krzysztofa Dunin-Wąsowicza, wybitnego historyka, działacza Polskiej Partii Socjalistycznej, uczestnika ruchu oporu podczas II wojny światowej.

Więcej …