Wyzwolenie Warszawy

Każdego roku, 17 stycznia wspominam, jak zresztą wielu Polaków, tę rocznicę. W 1945 roku wyzwolono Warszawę po 69 miesiącach okupacji niemieckiej. Nie zrobili tego anonimowi wojownicy, jak to próbuje się głosić w dzisiejszej narracji rządzących. Warszawę wyzwolili żołnierze Armii Czerwonej z udziałem żołnierzy Wojska Polskiego. W operacji warszawskiej brały udział 1. Armia WP oraz 48. i 61. Armia 1. Frontu Białoruskiego. Na Warszawę bezpośrednio uderzyła 1. Armia WP, pod dowództwem gen. Stanisława Popławskiego. To przypomnienie wydaje się ważne, ponieważ pamięć się zaciera, a współczesne podręczniki historii na ogół pomijają ten istotny, symboliczny fakt.
Należę do pokolenia urodzonego po wojnie, które rosło wraz z Polską Ludową. Koniec wojny, odbudowa Warszawy, okres stalinowski, również jak i dla wielu Polaków, odnotowuję dziś jako fakty  historyczne, choć pewne fakty z domu rodzinnego pozostają do dziś w pamięci. Muszę zaznaczyć, że bardzo wyraziście utrwalił mi się obraz ojca, który w październiku 1956 roku wrócił wieczorem do domu i opowiadał z przejęciem o powrocie Władysława Gomułki i słynnym wiecu na Placu Defilad. Wówczas z wielką nadzieją wszyscy spojrzeliśmy w przyszłość.
Szanse, jakie stwarzał ówczesny system dawały możliwość uzyskania porządnego wykształcenia i wiedzy. Myślę, że tego czasu nie zmarnowałem. Dlatego też dziś z perspektywy, konfrontując ówczesną, znaną mi i przeżytą aktywnie rzeczywistość z dzisiejszym jej opisem serwowanym przez rządzące ośrodki polityczne i media, które im służą, odnoszę wrażenie, że z aktywną publicznie grupą dzisiejszych polityków i dziennikarzy rozmijamy się w postrzeganiu i ocenie tamtego okresu. Wielu z nich znam, studiowaliśmy razem na warszawskich uczelniach, niektórzy, aby się modnie wówczas pokazać nie wstydzili się przynależności do ZSP czy ZMS, biegali w koszulkach z wizerunkiem Che Guevary albo w hippisowskich gminach raczyli się „ziołem”. Dziś z tytułami co najmniej magistra, ale również profesora, głoszą znaną sobie tylko „prawdę” o rzeczywistości Polski Ludowej. Prawdę pełną przeinaczeń, konfabulacji i propagandowego smrodu.
Znany wszystkim efekt II wojny światowej był i pozostanie splotem wielu wydarzeń, walki na frontach i walki o wpływy w ówczesnym postkolonialnym świecie. Powstanie Polski w nowych granicach było niebywałym osiągnięciem narodu na miarę epoki, dawało szanse na odbudowanie w jednolitym kształcie państwa, którego byt był w ogóle zagrożony. Dziś, gdybanie na ten temat ma sens, ale przy kawiarnianym stoliku, a nie przy kreowaniu polityki państwa.
Trzeba przypomnieć, że okres przed wybuchem II wojny światowej, i w jej trakcie, był bogaty w inicjatywy i aktywność ludzi polskiej lewicy. Szczególnie ważne wydają się takie inicjatywy, jak przyjęcie i opublikowanie w 1937 roku tzw. Programu Radomskiego PPS, który zarysował ideę budowy Polski Ludowej w oparciu m.in. o pierwotny program rządów Daszyńskiego i Moraczewskiego z 1918 roku. Program Radomski stał się podstawą ogłoszonego w 1944 roku Manifestu PKWN oraz planu 3 letniego (1947-1949), który pozwolił na częściowe odbudowanie Polski, a szczególnie Warszawy z katastrofalnych zniszczeń wojennych.
Socjaliści z PPS, Barykady Wolności, Polskich Socjalistów, PPS WRN, RPPS i innych formacji bojowych walczyli do końca wojny z okupantem. Wielu zginęło zarówno w obronie Warszawy w 1939 roku w ramach Robotniczych Batalionów, jak i w Powstaniu Warszawskim w oddziałach Armii Krajowej, wielu zginęło w obozach śmierci np. Stanisław Dubois w wieku 41 lat w Auschwitz. Daniny krwi polskich socjalistów w tym okresie nikt nie oszacował, jest to niemożliwe.
Dzień wyzwolenia Warszawy na tle innych symbolicznych dat należy utrwalać, bowiem dał on poważne argumenty merytoryczne i ogromną nadbudowę emocjonalną do wielkiego zrywu Polaków w odbudowie zniszczonego kraju i budowie nowej rzeczywistości. Okresu Polski Ludowej też nie sposób pominąć, przypominając 100 lecie niepodległości odzyskanej w 1918 roku. Splatają się one w historii narodu i Państwa Polskiego, jedno wynika z drugiego, jak symboliczne „kamienie przez Boga rzucane na szaniec” w Testamencie Słowackiego.
Dzisiejsza Polska to efekt tamtych zdarzeń i procesów, które trwają od dziesiątków lat. Wiele mądrych narodów nie wstydzi się swej historii, choć ma ją niemniej skomplikowaną niż Polska.
Jestem przekonany, że Polsce potrzebne jest nowe otwarcie, którego celem powinien być spokój społeczny i pojednanie narodowe. Upatruję tutaj wielką rolę w uaktywnieniu się tych sił politycznych i społecznych, a także autorytetów moralnych, które tak aktywnie zabiegały o spokój społeczny w 1989 roku.

Andrzej Ziemski

 

Wydanie bieżące

Recenzje

Są książki, które próbują objaśnić geopolitykę. „Odessanie” Anety Wybieralskiej i Janka Sanockiego robią coś trochę innego: zamiast zaczynać od map, sojuszy i interesów wielkich państw, pozwalają najpierw wejść do miasta i pobyć w nim przez chwilę.

Więcej …
 

Opracowanie „O racji stanu. Ignacy Daszyński 1866-1936” powstało w Roku Daszyńskiego ogłoszonym przez Sejm RP z okazji 90 rocznicy śmierci wybitnego socjalisty i jednego z twórców niepodległości Polski w 1918 roku.

Więcej …
 

W czerwcu, w warszawskim Klubie Księgarza na Rynku Starego Miasta miała miejsce promocja książki prof. Zdzisławy Janowskiej „Dobro wspólne a rzeczywistość polska. Patologia rządzenia”. Książka ta została napisana w oparciu o własne badania Uczonej, o dokumenty i obserwacje uczestniczące. Autorką jest uczoną i zarazem politykiem.

Więcej …
 

 

 
 
 
 
 

Gościmy

Naszą witrynę przegląda teraz 27 gości 

Statystyka

Odsłon : 8492835

Książka „Przegląd Socjalistyczny: Almanach 2004 – 2024” jest zbiorem wybranych artykułów, które ukazały się w okresie ostatnich 20 lat na łamach kwartalnika. Stanowią one niewielką, ale ważną cześć dorobku pisma. Jest to zbiór 60 artykułów: esejów, materiałów publicystycznych, felietonów napisanych przez 42 wybitnych autorów.

Więcej …
 

Więcej …
 

Więcej …

Temat dnia

Zróbmy coś!

Tak się zastanawiam, czy poza marszami ciszy, telewizyjnym zalewem informacji, który potrwa przez kilka dni, ktokolwiek w Polsce zrobi coś konkretnego aby poprawić nasze bezpieczeństwo i realnie zaradzić problemowi??? Bardzo wątpię.

Więcej …
 
Krakowska masakra pokłosiem haseł „kościół, szkoła, strzelnica”...?

W dniu 7 listopada br. po godzinie 15 ulicami wokół Rynku Głównego w Krakowie (m.in. ulicą Sławkowską) przejechał samochód, z którego kierowca zaczął strzelać z karabinu (typu wojskowego „AR-15”) do przypadkowych przechodniów. Wśród osób przechodzących w tamtej okolicy powstał popłoch i większość z nich ratowała/asekurowała się ucieczką do pobliskich punktów restauracyjnych i sklepowych.

Więcej …
 

Na lewicy

Tradycyjnie, w dniu 13 listopada 2026 roku, złożyliśmy kwiaty przy obelisku upamiętniającym słynną bitwę polskich socjalistów z Kozakami w roku 1904 na Placu Grzybowskim w Warszawie. Była to pierwsza taka wielka akcja PPS przeciw uciemiężeniu Polaków w zaborze rosyjskim, która historycznie stała się przysłowiowym chrztem bojowym Polskiej Partii Socjalistycznej.

Więcej …
 

W związku z tragicznymi wydarzeniami w Krakowie w dniu 7 listopada 2026 roku Polska Partia Socjalistyczna opublikowała Stanowisko, w którym potępia mord, do którego doszło na Krakowskim Rynku.

Więcej …
 

W dniu 7 listopada 2026 roku liczna grupa działaczy Polskiej Partii Socjalistycznej złożyła kwiaty pod pomnikiem Ignacego Daszyńskiego w Warszawie.
Rokrocznie, od momentu postawienia pomnika Daszyńskiego przy Trakcie Królewskim w Warszawie, w dniu powołania Rządu Ludowego Republiki Polskiej składane są kwiaty przez przedstawicieli PPS i innych ugrupowań lewicowych.

Więcej …
 

W dniu 6 listopada 2026 roku odbyła się w UMCS w Lublinie konferencja naukowa „U progu Niepodległej: Tymczasowy Rząd Ludowy Republiki Polskiej Ignacego Daszyńskiego i jego miejsce w procesie odbudowy Państwa Polskiego”.
Konferencja była kontynuacją corocznych przedsięwzięć organizacyjnych i politycznych mających na celu upamiętnienie powołania w dniu 6/7 listopada 1918 roku Rządu Ludowego pod przewodnictwem Ignacego Daszyńskiego.

Więcej …
 

W dniu 27 października 2026 roku w Sali kolumnowej Sejmu RP odbyła się konferencja naukowa zorganizowana z okazji 90 rocznicy śmierci Ignacego Daszyńskiego, premiera Rządu Ludowego w 1918 roku i Marszałka Sejmu w II RP. Konferencja odbywała się pod hasłem: „Ignacy Daszyński. Wokół dziedzictwa demokraty, socjalisty, Marszałka Sejmu”.

Więcej …
 

W dniu 1 października 2026 roku w Płocku odbyła się promocja monografii „O racji stanu. Ignacy Daszyński (1866-1936)”, której organizatorem było Towarzystwo Naukowe Płockie. Monografia powstała pod redakcją naukową dra Andrzeja Ziemskiego. Wyboru tekstów i opracowania dokonał redaktor Przemysław Prekiel.

Więcej …
 

W dniu 12 września 2026 roku w Warszawie odbyło się posiedzenie Rady Mazowieckiej PPS.
Podczas posiedzenia przedyskutowano aktualną sytuację polityczną w kraju. Zwrócono uwagę na potrzebę podjęcia dyskusji na temat przygotowań do mających się odbyć w roku przyszłym wyborów parlamentarnych.

Więcej …
 

W dniu 31 lipca 2026 roku, w przeddzień kolejnej, 82. rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego w Kwaterze powstańców na Cmentarzu Bródnowskim, w której pochowano bojowców PPS, odbyła się uroczystość złożenia kwiatów.

Więcej …
 

W dniu 23 czerwca 2026 roku w Warszawie z okazji 80-tych urodzin upamiętniono Józefa Oleksego, marszałka Sejmu ( II i IV kadencji w latach 1993–1995 i 2004–2005) i premiera (1995–1996). W godzinach rannych grupa przyjaciół złożyła wieńce na grobie na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach. Józef Oleksy zmarł 9 stycznia 2015 roku.

Więcej …
 

25 maja 2026 roku obchodziliśmy 100 rocznicę urodzin Jana Józefa Lipskiego, człowieka zasłużonego również dla ruchu socjalistycznego. W latach 1990-1991 pełnił funkcję przewodniczącego Rady Naczelnej PPS.

Więcej …
 

W dniu 12 maja 2026 roku w Akademii Piotrkowskiej odbyła się konferencja naukowa z okazji 100 rocznicy zamachu majowego pt. „Wojna Polsko – Polska”.

Więcej …
 

W dniu 9 maja 2026 roku w Warszawie w obrębie ulicy Śmiałej na Żoliborzu dokonano otwarcia skweru imienia prof. Krzysztofa Dunin-Wąsowicza, wybitnego historyka, działacza Polskiej Partii Socjalistycznej, uczestnika ruchu oporu podczas II wojny światowej.

Więcej …