Marsksizm oczami Keynesistki

Na polskim rynku wydawniczym ze świecą szukać takich dzieł. Poznańskie wydawnictwo „Heterdox” wypełnia tym samym wielką lukę w rozumieniu nauk Karola Marksa widzianą oczami Joan Robinson, znanej angielskiej ekonomistki, jednej z głównych przedstawicielek postkeyensizmu.
Autorka to postać niebagatelna, dziś niestety zapomniana. Była przez całą swoją aktywność związana ze swoim mentorem, Johnem Keynesem, kontynuując jego myśli i dorobek już po jego śmierci. To zarazem konsekwentna krytyczka ortodoksji ekonomicznej i tzw. syntezy neoklasycznej.
„Szkice o ekonomii marksistowskiej” nie są nowością wydawniczą. Pierwotnie publikacja na polskim rynku ukazała się na przełomie lat pięćdziesiątych i sześćdziesiątych, aby przybliżyć nieco bliżej polskim ekonomistom dzieła zachodnie, do których nie było dostępu w latach stalinowskich. Trzeba pamiętać o tym, że w czasach brytyjskiej ekonomistki, nauki Karola Marska nie były popularne, były wręcz pomijane. Jak pisze autorka „Szkice mają na celu porównanie analizy ekonomicznej dokonanej w Kapitale Marksa ze współczesną nauką ekonomiczną (…) Do niedawna niemal regułą było w kołach akademickich otaczanie Marksa pogardliwym milczeniem”. I właśnie ku temu wychodzi Joan Robinson, nie szczędząc jednak samemu Marksowi krytyki. Jak bardzo, mamy dowód już na samym początku, kiedy to możemy zapoznać się z treścią jej „Listu otwartego Keynsistki do marksisty”. Nie jest to jednak krytyka totalna, raczej pole do dyskusji z dogmatycznymi marksistami. Autorka określa się w nim jako „lewicowa Keynesistka”.
Oto fragment: „Kiedy mówię, że rozumiem Marksa lepiej niż Ty, nie mam na myśli tego, że znam jego prace lepiej. Jeśli zaczniesz zarzucać mnie cytatami, będę bezradna. W gruncie rzeczy odmawiam udziału w tej grze, zanim jeszcze ją zaczniesz. Mówiąc, że rozumiem Marksa lepiej niż Ty, chcę powiedzieć, że ja mam go we krwi, a Ty na języku. Weźmy przykład: ideę, że kapitał stały jest ucieleśnieniem siły roboczej w przeszłości. Dla Ciebie jest to coś, czego trzeba dowodzić za pomocą mnóstwa heglizmów i nonsensów. Ja z kolei mówię (choć nie używam tak górnolotnej terminologii): „Oczywiście – a czym ma być?”. I to jest emanacja sporu, jaki toczy „lewicowa Keynesistka” z marksistami.
Joan Robinson jest jednak tą recenzentkę myśli i dzieł Marksa, która wie, jak zabrać się za jego wielką spuściznę. Nie jest jego dogmatyczną wyznawczynią jakich wielu, nie jest również tylko i wyłącznie jego ostrą recenzentką. Podchodzi do niego w sposób najbardziej racjonalny, ambiwalentnie, w sposób najbardziej uczciwy. Marksizm w jej wydaniu należy odbrązowić aby idee Marksa były żywe i ciągle aktualne. Poza tym w książce przeczytamy jej autorski przekład Akumulacji Kapitału Róży Luksemburg na język keynesistowski. Zwraca w niej uwagę na nieudaną analizę militaryzmu Róży Luksemburg. Wszystko to w oparciu o ekonomiczne wyjaśnienia lewicowej Keynesistki.
W tak trudnych dla lewicy czasach, kiedy samo słowa „marksizm” budzi jednoznaczne, negatywne konotacje, poznańskie wydawnictwo wychodzi temu wszystkiemu naprzeciw, jakby pod prąd. Wszystko po to, aby przypomnieć wielką spuściznę nieortodoksyjnej myśli gospodarczej w wydaniu znanej, choć zapomnianej ekonomistki.
Wydawnictwo to ma również bardziej ambitne plany na przyszłość. Planowane są serie wydawnicze: marksistowska, historyczna, schumpeterowska, biografie, ekologiczna, feministyczna, instytucjonalna i wreszcie postkeynesistowska.
Gdyż jak trwoga, to do Keynesa!

Przemysław Prekiel

---
Joan Robinson, Szkice o ekonomii marksistowskiej. Wydawnictwo Heterdox. Poznań 2016.

 

Wydanie bieżące

Recenzje

Są książki, które próbują objaśnić geopolitykę. „Odessanie” Anety Wybieralskiej i Janka Sanockiego robią coś trochę innego: zamiast zaczynać od map, sojuszy i interesów wielkich państw, pozwalają najpierw wejść do miasta i pobyć w nim przez chwilę.

Więcej …
 

Opracowanie „O racji stanu. Ignacy Daszyński 1866-1936” powstało w Roku Daszyńskiego ogłoszonym przez Sejm RP z okazji 90 rocznicy śmierci wybitnego socjalisty i jednego z twórców niepodległości Polski w 1918 roku.

Więcej …
 

W czerwcu, w warszawskim Klubie Księgarza na Rynku Starego Miasta miała miejsce promocja książki prof. Zdzisławy Janowskiej „Dobro wspólne a rzeczywistość polska. Patologia rządzenia”. Książka ta została napisana w oparciu o własne badania Uczonej, o dokumenty i obserwacje uczestniczące. Autorką jest uczoną i zarazem politykiem.

Więcej …
 

 

 
 
 
 
 

Gościmy

Naszą witrynę przegląda teraz 32 gości 

Statystyka

Odsłon : 8491002

Książka „Przegląd Socjalistyczny: Almanach 2004 – 2024” jest zbiorem wybranych artykułów, które ukazały się w okresie ostatnich 20 lat na łamach kwartalnika. Stanowią one niewielką, ale ważną cześć dorobku pisma. Jest to zbiór 60 artykułów: esejów, materiałów publicystycznych, felietonów napisanych przez 42 wybitnych autorów.

Więcej …
 

Więcej …
 

Więcej …

Temat dnia

Zróbmy coś!

Tak się zastanawiam, czy poza marszami ciszy, telewizyjnym zalewem informacji, który potrwa przez kilka dni, ktokolwiek w Polsce zrobi coś konkretnego aby poprawić nasze bezpieczeństwo i realnie zaradzić problemowi??? Bardzo wątpię.

Więcej …
 
Krakowska masakra pokłosiem haseł „kościół, szkoła, strzelnica”...?

W dniu 7 listopada br. po godzinie 15 ulicami wokół Rynku Głównego w Krakowie (m.in. ulicą Sławkowską) przejechał samochód, z którego kierowca zaczął strzelać z karabinu (typu wojskowego „AR-15”) do przypadkowych przechodniów. Wśród osób przechodzących w tamtej okolicy powstał popłoch i większość z nich ratowała/asekurowała się ucieczką do pobliskich punktów restauracyjnych i sklepowych.

Więcej …
 

Na lewicy

Tradycyjnie, w dniu 13 listopada 2026 roku, złożyliśmy kwiaty przy obelisku upamiętniającym słynną bitwę polskich socjalistów z Kozakami w roku 1904 na Placu Grzybowskim w Warszawie. Była to pierwsza taka wielka akcja PPS przeciw uciemiężeniu Polaków w zaborze rosyjskim, która historycznie stała się przysłowiowym chrztem bojowym Polskiej Partii Socjalistycznej.

Więcej …
 

W związku z tragicznymi wydarzeniami w Krakowie w dniu 7 listopada 2026 roku Polska Partia Socjalistyczna opublikowała Stanowisko, w którym potępia mord, do którego doszło na Krakowskim Rynku.

Więcej …
 

W dniu 7 listopada 2026 roku liczna grupa działaczy Polskiej Partii Socjalistycznej złożyła kwiaty pod pomnikiem Ignacego Daszyńskiego w Warszawie.
Rokrocznie, od momentu postawienia pomnika Daszyńskiego przy Trakcie Królewskim w Warszawie, w dniu powołania Rządu Ludowego Republiki Polskiej składane są kwiaty przez przedstawicieli PPS i innych ugrupowań lewicowych.

Więcej …
 

W dniu 6 listopada 2026 roku odbyła się w UMCS w Lublinie konferencja naukowa „U progu Niepodległej: Tymczasowy Rząd Ludowy Republiki Polskiej Ignacego Daszyńskiego i jego miejsce w procesie odbudowy Państwa Polskiego”.
Konferencja była kontynuacją corocznych przedsięwzięć organizacyjnych i politycznych mających na celu upamiętnienie powołania w dniu 6/7 listopada 1918 roku Rządu Ludowego pod przewodnictwem Ignacego Daszyńskiego.

Więcej …
 

W dniu 27 października 2026 roku w Sali kolumnowej Sejmu RP odbyła się konferencja naukowa zorganizowana z okazji 90 rocznicy śmierci Ignacego Daszyńskiego, premiera Rządu Ludowego w 1918 roku i Marszałka Sejmu w II RP. Konferencja odbywała się pod hasłem: „Ignacy Daszyński. Wokół dziedzictwa demokraty, socjalisty, Marszałka Sejmu”.

Więcej …
 

W dniu 1 października 2026 roku w Płocku odbyła się promocja monografii „O racji stanu. Ignacy Daszyński (1866-1936)”, której organizatorem było Towarzystwo Naukowe Płockie. Monografia powstała pod redakcją naukową dra Andrzeja Ziemskiego. Wyboru tekstów i opracowania dokonał redaktor Przemysław Prekiel.

Więcej …
 

W dniu 12 września 2026 roku w Warszawie odbyło się posiedzenie Rady Mazowieckiej PPS.
Podczas posiedzenia przedyskutowano aktualną sytuację polityczną w kraju. Zwrócono uwagę na potrzebę podjęcia dyskusji na temat przygotowań do mających się odbyć w roku przyszłym wyborów parlamentarnych.

Więcej …
 

W dniu 31 lipca 2026 roku, w przeddzień kolejnej, 82. rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego w Kwaterze powstańców na Cmentarzu Bródnowskim, w której pochowano bojowców PPS, odbyła się uroczystość złożenia kwiatów.

Więcej …
 

W dniu 23 czerwca 2026 roku w Warszawie z okazji 80-tych urodzin upamiętniono Józefa Oleksego, marszałka Sejmu ( II i IV kadencji w latach 1993–1995 i 2004–2005) i premiera (1995–1996). W godzinach rannych grupa przyjaciół złożyła wieńce na grobie na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach. Józef Oleksy zmarł 9 stycznia 2015 roku.

Więcej …
 

25 maja 2026 roku obchodziliśmy 100 rocznicę urodzin Jana Józefa Lipskiego, człowieka zasłużonego również dla ruchu socjalistycznego. W latach 1990-1991 pełnił funkcję przewodniczącego Rady Naczelnej PPS.

Więcej …
 

W dniu 12 maja 2026 roku w Akademii Piotrkowskiej odbyła się konferencja naukowa z okazji 100 rocznicy zamachu majowego pt. „Wojna Polsko – Polska”.

Więcej …
 

W dniu 9 maja 2026 roku w Warszawie w obrębie ulicy Śmiałej na Żoliborzu dokonano otwarcia skweru imienia prof. Krzysztofa Dunin-Wąsowicza, wybitnego historyka, działacza Polskiej Partii Socjalistycznej, uczestnika ruchu oporu podczas II wojny światowej.

Więcej …