Instytut Pamięci Narodowej opublikował w dniu 1 marca 2015 roku istotne oświadczenie w sprawie zamordowanego przez carat w 1905 roku Stefana Okrzei, działacza i bojowca PPS. Ukazało się ono w "Krasnostawskiej Gazecie miasta z krajobrazem".
Przy okazji sprawy pomysłu zmiany nazwy ul. Okrzei pojawiły się zarzuty, pod adresem patrona wymienionej ulicy, o rzekome związki z ideologią komunizmu. Zmiany nazwy ulicy nie będzie, ale echa słów z pewnością pozostały. Kim był Stefan Okrzeja i jak można ocenić dziś jego postać? Na analogiczne zapytanie Grzegorza Brodzika – jednego z Krasnostawskich Radnych – wypowiedział się krakowski IPN. Poniżej publikujemy treść stanowiska jakie zostało odczytane w trakcie ostatniej sesji Rady Miasta.
Szanowny Panie,
Z upoważnienia Prezesa Instytutu odpisuję niniejszym na Pańskie pismo, skierowane do nas drogą elektroniczną.
Stefan Aleksander Okrzeja był polskim działaczem niepodległościowym, bojowcem Organizacji Bojowej PPS. Był socjalistą ale z zasłużonego dla Polski niepodległościowego i demokratycznego nurtu PPS. Nie tego nurtu, który poszedł w kierunku internacjonalizmu i komunizmu. Okrzeja nie miał więc nic wspólnego z ideologiami totalitarnymi. Wręcz przeciwnie. Za działalność niepodległościową i akcje bojowe został skazany na śmierć i stracony przez carat w 1905 roku.
Po jego śmierci jego rodzice nadali to samo imię jego bratu (ur. 1907), który jako polski pilot zginął w walkach lotniczych z Niemcami w 1939 roku. Inny jego brat, Władysław zginął w wojnie polsko-bolszewickiej. Kolejny, Michał zmarł od ran odniesionych w wojnie obronnej 1939.
W roku 1930, w 25-lecie męczeńskiej śmierci S. Okrzei, prezydent RP Ignacy Mościcki odznaczył go pośmiertnie Orderem Odrodzenia Polski oraz Krzyżem Niepodległości z Mieczami za wybitne zasługi na rzecz odzyskania niepodległości.
Szczególną niegodziwością była próba zawłaszczenia jego pamięci przez komunistyczną propagandę PRL. Była to jedna z metod stosowanych w okresie PRL: z prawdziwych bohaterów uczynić komunistyczny materiał propagandowy. Dzisiaj jednak nie powinniśmy ulegać tej propagandzie i tym bardziej przywrócić Stefanowi Aleksandrowi Okrzei należne miejsce w panteonie polskich bohaterów narodowych.
Bardzo proszę abyście Państwo przy okazji zmiany ulic nie tylko nie zmieniali tej, poświęconej Okrzei, ale nawet żeby zostało na forum Rady wyraźnie zaznaczone, kim naprawdę on był i jak bardzo zasłużona dla Polski była jego rodzina.
Tym bardziej dziękuję za list i za zainteresowanie sprawą. Jeśli Podejmiecie Państwo stosowne uchwały będę wdzięczny za przysłanie ich skanów. Bardzo proszę o zwrotne potwierdzenie odbioru niniejszej poczty.
Z wyrazami szacunku
Maciej Korkuć
Naczelnik Biura Edukacji Publicznej
Instytut Pamięci Narodowej – Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu
Oddział w Krakowie
Są książki, które próbują objaśnić geopolitykę. „Odessanie” Anety Wybieralskiej i Janka Sanockiego robią coś trochę innego: zamiast zaczynać od map, sojuszy i interesów wielkich państw, pozwalają najpierw wejść do miasta i pobyć w nim przez chwilę.
Opracowanie „O racji stanu. Ignacy Daszyński 1866-1936” powstało w Roku Daszyńskiego ogłoszonym przez Sejm RP z okazji 90 rocznicy śmierci wybitnego socjalisty i jednego z twórców niepodległości Polski w 1918 roku.
W czerwcu, w warszawskim Klubie Księgarza na Rynku Starego Miasta miała miejsce promocja książki prof. Zdzisławy Janowskiej „Dobro wspólne a rzeczywistość polska. Patologia rządzenia”. Książka ta została napisana w oparciu o własne badania Uczonej, o dokumenty i obserwacje uczestniczące. Autorką jest uczoną i zarazem politykiem.
Książka „Przegląd Socjalistyczny: Almanach 2004 – 2024” jest zbiorem wybranych artykułów, które ukazały się w okresie ostatnich 20 lat na łamach kwartalnika. Stanowią one niewielką, ale ważną cześć dorobku pisma. Jest to zbiór 60 artykułów: esejów, materiałów publicystycznych, felietonów napisanych przez 42 wybitnych autorów.
