SLD – realna siła na lewicy

Email Drukuj PDF
duninRozmowa z prof. Krzysztofem Dunin-Wąsowiczem, historykiem, członkiem Rady Naczelnej PPS

Jaka była pierwsza dekada XXI wieku dla lewicy w kraju i na świecie?

Pierwsza dekada XXI wieku przyniosła dalszy rozwój stosunków kapitalistycznych w Polsce zapoczątkowanych transformacją. W dziedzinie gospodarczej nastąpiło umocnienie się kapitału krajowego i zagranicznego oraz dalsza wyprzedaż własności państwowej. Nastąpiło również wzmocnienie instytucji demokratycznych tzn. przede wszystkim Sejmu i komisji sejmowych. Lewica nie wykorzystała swojej szansy, kiedy miała większość w parlamencie, dodatkowo mając sprzyjającego prezydenta. Chodzi głównie o lata 2001-2005. Ten okres jest przez lewicę kompletnie nie wykorzystany. Wówczas pojawiły się silne partie prawicowe PO i PiS i słabnąca wówczas rola lewicy. Nastąpiła źle przeprowadzona prywatyzacja, ogromne nadużycia, uwolnienie się wolnego rynku, oraz sytuacja, która wstrząsnęła społeczeństwem, czyli korupcja. Mam tu na myśli aferę Rywina, ale także patologiczne zjawiska w Opolu, Gdańsku, Łodzi i Starachowicach, które niesłychanie obniżyły prestiż lewicy tzn. głównie SLD.
Później nastąpiła pewna stabilizacja gospodarcza, dzięki której kryzys ostatnich lat nie był taki groźny i nie zagroził państwu, ale odbyło się to kosztem najbiedniejszych grup społecznych. Polityka podatkowa dotknęła w sposób szczególny najsłabszych. Nie rozwiązano niemal żadnych problemów społecznych, przede wszystkim reformy służby zdrowia, emerytur, zwłaszcza wcześniejszych emerytur. Rząd SLD nie potrafił o to zadbać. SLD nie potrafiło w żaden sposób tych spraw rozwiązać. To były niewątpliwie dla lewicy lata stracone. Niepotrzebnie SLD zaangażowało się w wojnie w Iraku i Afganistanie. Nic nie uzasadniało tej interwencji. Była nie potrzebna, za długa i przyniosła bolesne straty. W misjach tych zginęło 50 osób a kilkaset zostało rannych, dalsze kilkaset zestresowanych i niezdolnych do dalszej służby. Nie zapominajmy oczywiście o ogromnych kosztach materialnych. Żadnych korzyści tutaj nie zaobserwowałem, podobnie jak polskie społeczeństwo.
Niewątpliwie negatywny wpływ na kondycję lewicy miały wewnętrzne spory personalne, które odegrały negatywna rolę. Konkretnie Kwaśniewski, Miller, Cimoszewicz, Ikonowicz i Borowski.
Nowa ekipa z trudem buduje swój autorytet. Są tutaj pewne oznaki poprawy, były dobre wyniki w wyborach prezydenckich, samorządowych, broniono spraw kobiet, podjęto próbę walki z wpływami Kościoła, zwłaszcza na tle majątkowym.

Jakie są perspektywy dla lewicy na druga dekadę XXI wieku?


Odbudowa partii lewicowej to nie kwestia jednej kadencji Sejmu. To perspektywa kilkunastu lat. Wówczas taka partia powinna rzeczywiście być socjaldemokratyczna. Obecnie SLD jest co prawda najsilniejszą partią na lewicy, ale posiada niektóre tylko elementy programu socjaldemokratycznego i zawodzi często w konkretnym działaniu. Również kadra nie jest taka, jaką byśmy sobie wymarzyli. Porównując ją do ekip socjalistycznych z lat XX-lecia międzywojennego wypada bardzo słabo.

Co dziś, wobec tego, powinna zrobić lewica?

Nie sposób dziś budować silnej socjaldemokracji bez SLD. Trzeba traktować tę partię jako realną siłę, ale która sama będzie potrafiła współpracować z innymi środowiskami na lewicy. Dałoby to SLD może nie ilościową, ale jakościową zmianę. Myślę, tu przede wszystkim o Polskiej Partii Socjalistycznej, partii z tradycjami i dużym dorobkiem intelektualnym. Także Krytyka Polityczna, gdzie znajduje się dużo młodych ludzi - lewicowej inteligencji, zasługuje na uwagę, oraz o Młodych Socjalistach, grupie młodych ludzi, głównie z ośrodków akademickich.
SLD musi się na nie wszystkie otworzyć, podjąć współpracę. Warto również powrócić do troski o emerytów, którzy zawsze byli dużą bazą dla lewicy a obecnie od niej odchodzą. Również nie wolno SLD nie pamiętać o inteligencji, o której zupełnie zapomniano. Wreszcie
młodzież, zwłaszcza po studiach i bezrobotna, nie posiadająca perspektyw dalszego rozwoju w kraju, co często kończy się emigracją. Ta młodzież, która nie jest ani prawicowa, ani lewicowa, można w dużym stopniu zachęcić, pod warunkiem, że posiada się atrakcyjny lewicowy program. To wymaga zmiany mentalności.
Podczas sprawowania władzy SLD nie zdobyła się nawet na stworzenie jakiegoś ośrodka intelektualnego, który zachęciłby ludzi i stworzył zręby dla nowego programu. Takiego ośrodka nie stworzono zwłaszcza w dziedzinie historii. Tylko PPS próbuje coś zmienić w tej sprawie. Zaangażowanie SLD jest minimalne.
Przeciwstawienie się propagandzie historycznej IPN i innych środowisk, a zwłaszcza mediów - byłoby dla SLD i całej lewicy wielką szansą. SLD straciła swój dziennik, co uważam, za ogromny błąd i powinno się spróbować odtworzyć własną gazetę. W sprawach gospodarczych powinno dążyć się do przerzucenia ciężaru kryzysu na naszych krezusów i na banki, a nie na warstwy najbiedniejszych.
Należałoby podwyższyć podatek dla najbogatszych, zatrzymanie dalszej prywatyzacji. Nie uważam SLD za partię w pełni lewicową, jest partią pełną kompleksów w realizacji lewicowego programu. Nie można zaniedbać spraw kultury, oświaty, młodzieży, tradycji i przede wszystkim spraw socjalnych i praw pracowniczych, których nie tylko SLD, ale i cała lewica powinna bronić.


Rozmawiał Przemek Prekiel
 

Wydanie bieżące

Recenzje

Sylwester Szafarz, dyplomata, pisarz, publicysta polityczny i wybitny specjalista historii i rozwoju Chin, przygotował do druku kolejną książkę: „Pandemia neoliberalnej globalizacji”.

Więcej …
 

To nie jest książka, nad którą przechodzi się, jak nad większością innych. To skarb. To pyszne świadectwo czasu. Dwa niesłychanie ważne elementy przyciągnęły mnie do niej i nie pozwoliły mi od niej się oderwać: to, jak bliska jest mi Polska Ludowa, i to jak ogromne znaczenie ma dla mnie literatura biograficzna, w tym autobiografistyka.

Więcej …
 

Jest już na polskim rynku wydawniczym książka o bardzo podobnym tytule: Rzeczpospolita III i pół Sylwii Milan, [Lublin] 2009: zbiór wywiadów z 50 osobami, wydanych na 20. rocznicę obrad Okrągłego Stołu i przedrukowanych z londyńskiego tygodnika „Cooltura”, zbieżność tytułów jest chyba jednak przypadkowa, choć do książki Milan nieprzypadkowo jeszcze powrócę.

Więcej …
 

 

 
 
 
 
 

Gościmy

Naszą witrynę przegląda teraz 24 gości 

Statystyka

Odsłon : 6033104

Temat dnia

Czy będzie wojna?

Opinia społeczna w Polsce nie kieruje się racjonalnym oglądem polityki światowej. Teraz toczy się dyskusja nad ostrzeżeniami wywiadów USA, Wlk. Brytanii i Ukrainy przed atakiem wojskowym Rosji. I bezmyślnie się w to wierzy.

Więcej …

Na lewicy

W dniu 24 listopada w Warszawie odbyła się konferencja „Socjalizm warunkiem pokoju światowego”. Organizatorami były  następujące instytucje: Stowarzyszenie im. Ignacego Daszyńskiego, Wszechnica Polska Szkoła Wyższa, Porozumienie Socjalistów, Pacyfistyczne Stowarzyszenie oraz Polski Oddział Stowarzyszenia Kultury Europejskiej (SEC). Patronat naukowy sprawowała prof. zw. dr hab. Maria Szyszkowska.

Więcej …
 

Tradycyjnie, już od 2004 roku, w dniu 13 listopada 2021 roku odbyła się na Placu Grzybowskim w Warszawie uroczystość  złożenia kwiatów pod obeliskiem upamiętniającym wydarzenia z udziałem PPS w roku 1904.

Więcej …
 

W dniu 11 listopada 2021 roku w Warszawie odbył się Marsz Antyfaszystowski z okazji Dnia Niepodległości. Wzięli w nim udział przedstawiciele Polskiej Partii Socjalistycznej z całego kraju. Szli we wspólnym Bloku PPS. Inicjatywę tej demonstracji nadawali głównie przedstawiciele Organizacji Młodzieżowej PPS - Czerwona Młodzież.

Więcej …
 

W dniu 7 listopada 2021 roku przedstawiciele warszawskiej organizacji PPS, z okazji 103 rocznicy powołania Rządu Ludowego Republiki Polskiej z premierem Ignacym Daszyńskim, złożyli wiązanki kwiatów przed pomnikiem tego wielkiego socjalisty i demokraty.

Więcej …
 

 

W dniu 27 października 2021 roku, w 77. rocznicę bohaterskiej śmierci Konstantego „Kostka” Jagiełły w Łękach-Zasolu Stowarzyszenie „Pokolenia” zorganizowało uroczystości poświęcone tym wydarzeniom.

Więcej …
 

W dniu 12 października 2021 roku w rocznicę bitwy pod Lenino, w wielu miejscach w kraju pod pomnikami żołnierzy polskich i radzieckich przedstawiciele ugrupowań lewicowych złożyli kwiaty, upamiętniając rozpoczęcie szlaku bojowego Ludowego Wojska Polskiego na froncie wschodnim II wojny światowej.

Więcej …
 

W dniu 10 października 2021 roku w Warszawie odbyło się posiedzenie Rady Naczelnej PPS. Przyjęto uchwałę w sprawie terminu XLIV Kongresu, który odbyć się ma w Warszawie 19 marca 2022 roku.

Więcej …
 

W dniu 9 października 2021 roku w Warszawie dokonano zakończenia procesu likwidacji SLD i Wiosny i powołano partię Nowa Lewica.

Więcej …
 

W dniu 2 października 2021 roku w Warszawie Konferencja „Relacje Polska-Białoruś – co dalej?” zorganizowana przez Stowarzyszenie Polska-Białoruś przy współudziale redakcji: „Myśl Polska", „Polityka Polska” i  „Przegląd Socjalistyczny”.

Więcej …
 

W związku ze zwycięstwem wyborczym Socjaldemokratycznej Partii Niemiec w wyborach do Bundestagu przewodniczący RN PPS, senator Wojciech Konieczny skierował w dniu 28 września 2021 roku list gratulacyjny na ręce przewodniczącego SPD.

Więcej …
 

18 września 2021 roku w Warszawie  odbyło się spotkanie Polskiego Ruchu Lewicowego (PRL) w organizacji!  Podstawą dyskusji, stał się referat o celach i zadaniach partii w aktualnej sytuacji społeczno-politycznej zaprezentowany przez Koordynatora Krajowego kol. Zbigniewa Sowę.

Więcej …
 

12 września 2021 roku w Ewinie odbyły się uroczystości związane z 77 rocznicą słynnej bitwy partyzanckiej z Niemcami podczas II wojny światowej. W bitwie stoczonej w dniach 12-13  września 1944 roku brały udział.  oddziały partyzanckie 3. Brygadę Armii Ludowej im. Józefa Bema, wspierane przez oddział Batalionów Chłopskich i skoczków z Polskiego Sztabu Partyzanckiego.

Więcej …