Sendlerowa zrzucona z cokołu

Rok 2018 jest rokiem Ireny Sendlerowej, wielkiej narodowej bohaterki, która w czasach niemieckiej okupacji, z narażeniem życia swojego i najbliższych, ratowała żydowskie dzieci z warszawskiego getta. Autorka książki „Sendlerowa w ukryciu” Anna Bikont dokonała wyłomu w jej biografii. Ale po kolei.
Problem Sprawiedliwych wzbudza w tym roku ogromne zainteresowanie i ożywił debatę publiczną za sprawą ustawy o IPN i próbie zrzucenia na Polskę odpowiedzialności za Holocaust. Co ważne, sama Anna Bikont uważa, że uratowaniu przez Sendlerową żydowskich dzieci towarzyszył strach nie tylko przez Niemcami, ale również przez polskimi sąsiadami, szmalcownikami, którzy w warunkach okupacji chcieli w perfidny sposób dorobić się na żydowskiej krzywdzie. Taka narracja jest dla wielu dziś nie do przyjęcia.
Anna Bikont wykonała gigantyczną pracę intelektualną i badawczą, dokopując się w polskich i żydowskich archiwach informacji o tych strasznych czasach. Okazuje się, że uratowanie przez Irenę Sendlerową 2500 żydowskich dzieci, jak głosi narodowy mit na jej temat, jest tylko mitem. Nie było to bowiem fizycznie możliwe, aby jedna kobieta mogła wydostać na aryjską stronę tak wielką liczbę dzieci. Sama Irena Sendlerowa uwierzyła w ten mit i bardzo go pielęgnowała. Co więcej, Sendlerowa sama wielokrotnie poprawiała swoją biografię mocno ją kolorozywała. Skoro cały świat uznał ją za bohaterkę, która uratowała 2500 żydowskich dzieci, to nie chciała temu zaprzeczać. A Polska przecież potrzebuje bohaterów i mitów, wokół których można budować mit polskiego państwa, jako jedynego, któremu należy się drzewko w Yad Vashem, jak mówił premier Mateusz Morawiecki.
Odbrązowienie Ireny Sendlerowej to największa zasługa autorki. Ale co ważne, bez szkody dla wielkich zasług i bohaterskich czynów Ireny Sendlerowej. Innym mitem była jej działalność najpierw w PPS a następnie w PZPR. Dziś wobec gigantycznej przewagi prawicowej narracji historycznej, ma być to powód do wstydu. Irena Krzyżanowska, tak bowiem nazywała się zanim wyszła za mąż, pochodziła z domu, w którym bliskie były idee PPS. Jej ojciec był działaczem PPS i zaszczepił w niej olbrzymią empatię i poczucie sprawiedliwości. Sama podkreślała, że to ojciec miał olbrzymi wpływ na jej wychowania, choć miała zaledwie siedem lat, gdy zmarł. Sendlerowa jeszcze przed wojną, podczas studiów na Uniwersytecie Warszawskim, doświadczyła tego, czym jest antysemityzm i przemoc wobec Żydów. W II RP dochodziło wówczas do antysemickich burd na wyższych uczelniach, skrajna prawica propagowała getta ławkowe. Sendlerowa zawsze stawała w obronie swoich żydowskich kolegów i koleżanek, których bito i znieważano. Siedziała zawsze z nimi w miejscu, które ONR-owcy wyznaczyli tylko dla Żydów.
Książka Anny Bikont wyrywa się narodowym mitom, jakie narosły wokół osoby Ireny Sendler. Jej odbrązowienie nie było sztuką łatwą i przyjemną. Żyjemy bowiem w iluzji, chcemy, aby nasi bohaterowie byli nieskazitelni i czyści jak łza.
Autorka zdobyła się na olbrzymi wysiłek intelektualny i archiwalny pokazując, że mimo tego Irena Sendler na miano bohaterki zasługuje. I nie jest jej do tego potrzebny podkoloryzowany nieco życiorys.

Przemysław Prekiel

---
Anna Bikont „Sendlerowa w ukryciu”, Wydawnictwo Czarne, str. 480. Warszawa 2017.

 

Wydanie bieżące

Recenzje

Rok 2018 jest rokiem Ireny Sendlerowej, wielkiej narodowej bohaterki, która w czasach niemieckiej okupacji, z narażeniem życia swojego i najbliższych, ratowała żydowskie dzieci z warszawskiego getta. Autorka książki „Sendlerowa w ukryciu” Anna Bikont dokonała wyłomu w jej biografii. Ale po kolei.

Więcej …
 

Ponidzie obejmuje obszar Niecki Nidziańskiej (Doliny Nidy), na której znajduje się powiat Pińczów sąsiadujący od północy z powiatami Jędrzejów i Miechów, ograniczony od południa i wschodu poprzez rzekę Wisłę. To obszar zamieszkały od wieków przez ludność rolniczą, choć w okresie rozwoju kapitalizmu na ziemiach polskich (zabór rosyjski) zaczęły się tutaj kształtować zalążki przemysłu przetwórczego i wydobywczego.

Więcej …
 

Stanisław Dubois zaliczany do grona Wielkich Socjalistów  jest postacią znaną, choć niezbyt upowszechnianą i lubianą przez historyków i media m.in. ze względu na swe usytuowanie polityczne na lewicy Polskiej Partii Socjalistycznej i nietrzymające się konwencji zasady działania. Zawsze wznosił się ponad interes własny, był niepoprawnym idealistą, których w PPS było wielu. On jednak wyróżniał się zawsze swą ideowością i patriotyzmem.

Więcej …
 

 

 
 
 
 
 

Gościmy

Naszą witrynę przegląda teraz 29 gości 

Statystyka

Odsłon : 4217914

Więcej …
 

Więcej …
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Więcej …

Temat dnia

Referendum akcesyjne

W ostatnich dniach b. premier – Leszek Miller przypomniał, że przed 15 laty, 7 i 8 czerwca 2013 roku odbyło się  ogólnokrajowe  referendum  akcesyjne, które zadecydowało o przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej. Podobnie, jak w przypadku Konstytucji 1997 roku, naród suwerennie podjął decyzję, której dziś nikt nie jest w stanie zmienić, obalić… Polacy odpowiadali wówczas „tak” lub „nie” na pytanie: „Czy wyraża Pani / Pan zgodę na przystąpienie Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej?

Więcej …

Na lewicy

18 czerwca 2018 roku w symbolicznym miejscu – przy tablicy pamiątkowej na Placu Grzybowskim w Warszawie upamiętniającej śmierć działaczy PPS, którzy w 1904 r. starli się z carskim zaborcą w walce o niepodległość i sprawiedliwość społeczną – ogłoszono powstanie koalicji wyborczej SLD - Lewica Razem.

Więcej …
 

19 maja 2018 roku w Warszawie odbyła się konferencja „Polska w Europie – Europa w Polsce”. Jej organizatorem był Ruch Odrodzenia Gospodarczego im. Edwarda Gierka.

Więcej …
 

W dniu 19 maja 2018 roku w Warszawie odbyło się posiedzenie Rady Krajowej Stowarzyszenia „Pokolenia”, konferencja na temat jednego z Wielkich Socjalistów – Stanisława Dubois (1901-1942) z cyklu „Poszukiwanie wzoru osobowego” oraz tradycyjne, organizowane rokrocznie spotkanie byłych działaczy ruchu młodzieżowego z okresu Polski Ludowej.

Więcej …
 

W dniu 10 maja 2018 roku w Warszawie odbyło się spotkanie sygnatariuszy Porozumienia Socjalistów. Przedyskutowano aktualną sytuację przed wyborami samorządowymi w Polsce, przyjęto Oświadczenie dotyczące aktualnej sytuacji politycznej i zadań lewicy socjalistycznej w okresie przed wyborami.

Więcej …
 

W dniu 7 maja 2018 r. w Pałacu Prymasowskim w Warszawie odbyło się inauguracyjne posiedzenie Społecznego Komitetu Obchodów 100-lecia Odzyskania przez Polskę Niepodległości.

Więcej …
 

W dniu 1 maja 2018 roku odbyły się w całej Polsce manifestacje organizowane przez partie lewicowe i ruch związkowy. PPS zorganizowała swoją manifestację i złożenie wieńców na Placu Grzybowskim w Warszawie.

Więcej …
 

W dniu 30 kwietnia 2018 roku, w 68 rocznicę śmierci Kazimierza Pużaka, Wielkiego Socjalisty, grupa działaczy PPS złożyła kwiaty i zapaliła lampki na jego grobie, na warszawskich Powązkach.

 

99 lat temu, w dniu 23 kwietnia 1919 roku w Krakowie rozpoczęły się: XVI Zjazd PPS, XV Kongres PPSD, XVI Zjazd PPS zaboru pruskiego. Zjazdy podjęły decyzję o połączeniu się w jednolitą Polską Partię Socjalistyczną. Przyjęto zasadę parlamentarnej drogi do socjalizmu.

 

W dniu 21 kwietnia 2018 roku w Warszawie obradował III Kongres Forum Postępu, porozumienia kilkunastu lewicowych i postępowych organizacji, fundacji, stowarzyszeń i środowisk medialnych.

Więcej …
 

W dniu 14 kwietnia 2018 roku w Warszawie odbyło się wspólne posiedzenie Prezydium Rady Naczelnej i Centralnego Komitetu Wykonawczego PPS.

Więcej …
 

W dniach 26-28 marca 2018 roku odbyła się w Nałęczowie międzynarodowa i międzyśrodowiskowa konferencja naukowa „Niezbędność filozofii” pod patronatem prof. Marii Szyszkowskiej.

Więcej …
 

W dniu 27 marca 2018 roku w Warszawie odbyła się dyskusja panelowa "Wkład Ignacego Daszyńskiego i jego towarzyszy w odzyskanie niepodległości przez Polskę".

Więcej …