Marsksizm oczami Keynesistki

Na polskim rynku wydawniczym ze świecą szukać takich dzieł. Poznańskie wydawnictwo „Heterdox” wypełnia tym samym wielką lukę w rozumieniu nauk Karola Marksa widzianą oczami Joan Robinson, znanej angielskiej ekonomistki, jednej z głównych przedstawicielek postkeyensizmu.
Autorka to postać niebagatelna, dziś niestety zapomniana. Była przez całą swoją aktywność związana ze swoim mentorem, Johnem Keynesem, kontynuując jego myśli i dorobek już po jego śmierci. To zarazem konsekwentna krytyczka ortodoksji ekonomicznej i tzw. syntezy neoklasycznej.
„Szkice o ekonomii marksistowskiej” nie są nowością wydawniczą. Pierwotnie publikacja na polskim rynku ukazała się na przełomie lat pięćdziesiątych i sześćdziesiątych, aby przybliżyć nieco bliżej polskim ekonomistom dzieła zachodnie, do których nie było dostępu w latach stalinowskich. Trzeba pamiętać o tym, że w czasach brytyjskiej ekonomistki, nauki Karola Marska nie były popularne, były wręcz pomijane. Jak pisze autorka „Szkice mają na celu porównanie analizy ekonomicznej dokonanej w Kapitale Marksa ze współczesną nauką ekonomiczną (…) Do niedawna niemal regułą było w kołach akademickich otaczanie Marksa pogardliwym milczeniem”. I właśnie ku temu wychodzi Joan Robinson, nie szczędząc jednak samemu Marksowi krytyki. Jak bardzo, mamy dowód już na samym początku, kiedy to możemy zapoznać się z treścią jej „Listu otwartego Keynsistki do marksisty”. Nie jest to jednak krytyka totalna, raczej pole do dyskusji z dogmatycznymi marksistami. Autorka określa się w nim jako „lewicowa Keynesistka”.
Oto fragment: „Kiedy mówię, że rozumiem Marksa lepiej niż Ty, nie mam na myśli tego, że znam jego prace lepiej. Jeśli zaczniesz zarzucać mnie cytatami, będę bezradna. W gruncie rzeczy odmawiam udziału w tej grze, zanim jeszcze ją zaczniesz. Mówiąc, że rozumiem Marksa lepiej niż Ty, chcę powiedzieć, że ja mam go we krwi, a Ty na języku. Weźmy przykład: ideę, że kapitał stały jest ucieleśnieniem siły roboczej w przeszłości. Dla Ciebie jest to coś, czego trzeba dowodzić za pomocą mnóstwa heglizmów i nonsensów. Ja z kolei mówię (choć nie używam tak górnolotnej terminologii): „Oczywiście – a czym ma być?”. I to jest emanacja sporu, jaki toczy „lewicowa Keynesistka” z marksistami.
Joan Robinson jest jednak tą recenzentkę myśli i dzieł Marksa, która wie, jak zabrać się za jego wielką spuściznę. Nie jest jego dogmatyczną wyznawczynią jakich wielu, nie jest również tylko i wyłącznie jego ostrą recenzentką. Podchodzi do niego w sposób najbardziej racjonalny, ambiwalentnie, w sposób najbardziej uczciwy. Marksizm w jej wydaniu należy odbrązowić aby idee Marksa były żywe i ciągle aktualne. Poza tym w książce przeczytamy jej autorski przekład Akumulacji Kapitału Róży Luksemburg na język keynesistowski. Zwraca w niej uwagę na nieudaną analizę militaryzmu Róży Luksemburg. Wszystko to w oparciu o ekonomiczne wyjaśnienia lewicowej Keynesistki.
W tak trudnych dla lewicy czasach, kiedy samo słowa „marksizm” budzi jednoznaczne, negatywne konotacje, poznańskie wydawnictwo wychodzi temu wszystkiemu naprzeciw, jakby pod prąd. Wszystko po to, aby przypomnieć wielką spuściznę nieortodoksyjnej myśli gospodarczej w wydaniu znanej, choć zapomnianej ekonomistki.
Wydawnictwo to ma również bardziej ambitne plany na przyszłość. Planowane są serie wydawnicze: marksistowska, historyczna, schumpeterowska, biografie, ekologiczna, feministyczna, instytucjonalna i wreszcie postkeynesistowska.
Gdyż jak trwoga, to do Keynesa!

Przemysław Prekiel

---
Joan Robinson, Szkice o ekonomii marksistowskiej. Wydawnictwo Heterdox. Poznań 2016.

 

Wydanie bieżące

Recenzje

Sylwester Szafarz, dyplomata, pisarz, publicysta polityczny i wybitny specjalista historii i rozwoju Chin, przygotował do druku kolejną książkę: „Pandemia neoliberalnej globalizacji”.

Więcej …
 

To nie jest książka, nad którą przechodzi się, jak nad większością innych. To skarb. To pyszne świadectwo czasu. Dwa niesłychanie ważne elementy przyciągnęły mnie do niej i nie pozwoliły mi od niej się oderwać: to, jak bliska jest mi Polska Ludowa, i to jak ogromne znaczenie ma dla mnie literatura biograficzna, w tym autobiografistyka.

Więcej …
 

Jest już na polskim rynku wydawniczym książka o bardzo podobnym tytule: Rzeczpospolita III i pół Sylwii Milan, [Lublin] 2009: zbiór wywiadów z 50 osobami, wydanych na 20. rocznicę obrad Okrągłego Stołu i przedrukowanych z londyńskiego tygodnika „Cooltura”, zbieżność tytułów jest chyba jednak przypadkowa, choć do książki Milan nieprzypadkowo jeszcze powrócę.

Więcej …
 

 

 
 
 
 
 

Gościmy

Naszą witrynę przegląda teraz 27 gości 

Statystyka

Odsłon : 6125311

Temat dnia

Perspektywa koalicji anty-PiS

Redaktor Żakowski w GW skrytykował Tuska za odnoszenie się do lewicy z kłamliwymi oskarżeniami o współdziałanie z PIS. Spotkał go wściekły atak na forum Gazety. Generalne twierdzono, że lewica jest nieprawdziwa, bo nie zgadza się z Tuskiem. Wyrażano przekonanie, że potrzebna jest prawdziwa lewica, która będzie stała u boku PO.

Więcej …

Na lewicy

W dniu 17 stycznia 2022 roku z okazji przypadającej 77. rocznicy wyzwolenia Warszawy spod okupacji niemieckiej Przed Grobem Nieznanego Żołnierza i na Cmentarzu Mauzoleum Żołnierzy Radzieckich przy ulicy Żwirki i Wigury w Warszawie odbyły się uroczystości złożenia kwiatów.

Więcej …
 

W dniu 8 stycznia 2022 roku odbyła się w Warszawie Konferencja sprawozdawczo-wyborcza mazowieckiej organizacji Polskiej Partii Socjalistycznej. Konferencja zebrała się w związku z przygotowaniami do XLIV Kongresu PPS, który ma odbyć się wg wstępnych planów w marcu 2021 roku.

Więcej …
 

W dniu 8 stycznia 2022 roku odbyła się w Warszawie Konferencja sprawozdawczo-wyborcza warszawskiej organizacji Polskiej Partii Socjalistycznej. Konferencja zebrała się w związku z przygotowaniami do XLIV Kongresu PPS, który ma odbyć się wg wstępnych planów w marcu 2022 roku.

Więcej …
 

Agencja Xinhua podała, że w dniu 3 stycznia 2022 roku przywódcy pięciu państw dysponujących bronią jądrową, stałych członków Rady bezpieczeństwa ONZ: Chin, Francji, Rosji, Wielkiej Brytanii i Stanów Zjednoczonych wydali wspólne oświadczenie w sprawie zapobiegania wojnie nuklearnej i wyścigowi zbrojeń.

Więcej …
 

W dniu 17 grudnia 2021 roku w Warszawie odbyła się konferencja wraz z promocją książki, zamykająca cykl obchodów w Polsce 100-lecia Komunistycznej Partii Chin. Główne obchody tej rocznicy odbyły się w Pekinie w lipcu 2021 roku i przewodniczył im prezydent ChRL – Xi Jinping.

Więcej …
 

 

16 grudnia 2021 roku minęła 99 rocznica zamordowania prezydenta II Rzeczypospolitej – Gabriela Narutowicza.

Więcej …
 

Jak podaje portal PPS, w dniu 14 grudnia 2021 roku, reprezentacja PPS w parlamencie powiększyła się. Polska Partia Socjalistyczna podejmuje ważny krok w jej dzisiejszej historii. Tym samym członkowie partii, w tym nasz senator Wojciech Konieczny, nie będą należeć już do Klubu Parlamentarnego Lewicy, a do samodzielnego Koła Parlamentarnego Polskiej Partii Socjalistycznej.

Więcej …
 

Jak podała Agencja Xinhua w dniu 13 grudnia 2021 roku – 355 partii politycznych, organizacji społecznych i think tanków ze 140 krajów i regionów w porozumieniu z Departamentem Międzynarodowym Komitetu Centralnego KPCh wydało wspólne oświadczenie Światowych Partii Politycznych, Organizacji społecznych i think tanków na temat podejmowania niezależnych wysiłków na rzecz odkrywania ścieżki do demokracji i wspólnej pracy na rzecz promowania wspólnego rozwoju.

Więcej …
 

W dniu 11 grudnia 2021 roku w Warszawie odbyło się posiedzenie plenarne Rady Naczelnej Polskiej Partii Socjalistycznej.

Więcej …
 

W dniu 24 listopada w Warszawie odbyła się konferencja „Socjalizm warunkiem pokoju światowego”. Organizatorami były  następujące instytucje: Stowarzyszenie im. Ignacego Daszyńskiego, Wszechnica Polska Szkoła Wyższa, Porozumienie Socjalistów, Pacyfistyczne Stowarzyszenie oraz Polski Oddział Stowarzyszenia Kultury Europejskiej (SEC). Patronat naukowy sprawowała prof. zw. dr hab. Maria Szyszkowska.

Więcej …
 

Tradycyjnie, już od 2004 roku, w dniu 13 listopada 2021 roku odbyła się na Placu Grzybowskim w Warszawie uroczystość  złożenia kwiatów pod obeliskiem upamiętniającym wydarzenia z udziałem PPS w roku 1904.

Więcej …
 

W dniu 11 listopada 2021 roku w Warszawie odbył się Marsz Antyfaszystowski z okazji Dnia Niepodległości. Wzięli w nim udział przedstawiciele Polskiej Partii Socjalistycznej z całego kraju. Szli we wspólnym Bloku PPS. Inicjatywę tej demonstracji nadawali głównie przedstawiciele Organizacji Młodzieżowej PPS - Czerwona Młodzież.

Więcej …