Wielcy Socjaliści

Na rynku księgarskim ukazała się oczekiwana od dłuższego czasu książka "Wielcy Socjaliści". Książka zawiera publikowane m.in. w "Przeglądzie Socjalistycznym" w latach 2004-2017 biogramy socjalistów polskich, którzy mieli wpływ na polską niepodległość w 1918 roku, odrodzenie Polski po 123 latach rozbiorów, odbudowę i kształtowanie losów kraju i społeczeństwa w okresie całego XX wieku.
W listopadzie 2017 roku przypada 125. rocznica Kongresu Paryskiego i powołania Polskiej Partii Socjalistycznej. W roku 2018 przypada 100. rocznica odzyskania przez Polskę niepodległości po 123 latach zaborów i zniewolenia narodu. Obydwie te rocznice są ze sobą nierozerwalnie związane. Polska Partia Socjalistyczna w swoim programie przyjętym w listopadzie 1892 roku na Kongresie Paryskim wpisała doktrynalne założenie walki o odzyskanie przez Polskę niepodległości, co w różnych formach i walki politycznej, i walki zbrojnej, przez ponad ćwierć wieku realizowała.
Myśl polityczna socjalistów polskich pozwoliła na zbudowanie samodzielnego ruchu niepodległościowego, który odegrał zasadniczą rolę w konstrukcji zalążków organizacji wojskowej, a w okresie po wyzwoleniu, nowoczesnej konstrukcji Państwa Polskiego. Pierwsze rządy po odzyskaniu niepodległości w 1918 roku, kierowane przez socjalistów: Ignacego Daszyńskiego (1918) i Jędrzeja Moraczewskiego (1918-1919), stworzyły postępowy program odrodzenia Polski i jej rozwoju, który rzutował w dalszych latach na kierunki organizacji życia społecznego i gospodarki II RP.
Podstawą programu socjalistów był drugi doktrynalny zapis zawarty w uchwale Kongresu Paryskiego – sprawiedliwość społeczna.
Można śmiało powiedzieć, że historia PPS to historia Polski, od przełomu wieków XIX i XX, aż do dziś, bowiem mimo upywu lat posłannictwo PPS nie zdezaktualizowało się. Dalej trwa walka o wolność, demokrację, prawa człowieka, podmiotowość pracownika marginalizowaną przez system neoliberalny.
Polacy mieli to szczęście, że wiele lat wcześniej, po Powstaniu Styczniowym w  1864 roku, zrodziła się myśl i wykiełkowała idea ruchu politycznego, który z czasem przyjął się jako socjalizm głoszący hasła wolności, równości wszystkich ludzi  i sprawiedliwości społecznej. Ideały te „zaraziły” całe pokolenia synów i wnuków, bohaterów Powstania Styczniowego. To właśnie oni, wychowani na ideach wolności narodowej i społecznej, zaszczepieni wartościami pozytywizmu, stanowili milionowe zaplecze bojowników, którzy znaleźli się w objęciach Polskiej Partii Socjalistycznej. Pracowali, walczyli i umierali z jej hasłami na ustach. W pełni zasłużyli na miano Wielkich. Nie zawsze docenia ich historia, pamięć po nich jednak pozostaje i powinna być utrwalana jako wzór dla kolejnych pokoleń Polaków.
Polska Partia Socjalistyczna od Kongresu Paryskiego w roku 1892 aż do dziś prowadzi swą działalność w oparciu o cele zarysowane w deklaracji z 1892 roku. Mimo upływu czasu większość problemów ludzi pracy i generalnie Polaków nie została rozwiązana w sposób należyty.
Wymieńmy najbardziej kluczowe, w sensie dorobku politycznego, inicjatywy i  wydarzenia, w których PPS odegrała wiodącą rolę:
- walka z caratem o wolność narodową i społeczną zwieńczona Rewolucją 1905 roku,
- walka o niepodległość zakończona proklamacją przez socjalistę Józefa Piłsudskiego  w dniu 11 listopada 1918 roku powrotu wolnej, niepodległej Polski,
- utworzenie programu odbudowy Polski przez rządy premierów-socjalistów: Daszyńskiego i Moraczewskiego i rozpoczęcie jego realizacji,
- udział szerokich rzesz socjalistów polskich w wojnie z bolszewikami w 1920 roku,
- walka socjalistów o demokratyczne oblicze II Rzeczypospolitej, przeciw autorytarnym działaniom sanacji,
- Kongres Radomski PPS w 1937 roku i ogłoszenie programu budowy nowej formy demokratycznego państwa – Polski Ludowej, który stał się zalążkiem reform po 1945 roku,
- czynna walka z Niemcami hitlerowskimi w okresie 1939-1945 (Robotnicze Bataliony Obrony Warszawy, Polscy Socjaliści, RPPS, Gwardia Ludowa WRN, kompanie PPS w Powstaniu Warszawskim w ramach AK)
- odbudowa Polski od 1945 roku, walka o demokratyczny kształt państwa w warunkach polityki pojałtańskiej
- czynne działania ludzi PPS w opozycji demokratycznej, w ZBOWiD i na emigracji w latach 1948-1989, tworzenie zalążków PPS
- włączenie się PPS po odrodzeniu partii w roku 1989 w aktywne konstruowanie nowej rzeczywistości w III RP.
Wszystkie wymienione działania nie wyczerpują listy aktywności, poświęcenia i  bohaterskich postaw socjalistów, ludzi ideowo przekonanych do swoich wizji sprawiedliwości i wolności. Trzeba zauważyć jednocześnie wewnętrzną walkę wśród socjalistów o kierunek rozwoju, pryncypia ideowe i możliwe kompromisy historyczne, a także krytyczny stosunek zarówno do prawicy, w XXI wieku neoliberalnego kierunku rozwoju, jak i utopii komunistycznych wizji rewolucji, kierowniczej roli partii i  dyktatury proletariatu.
Książka „Wielcy Socjaliści” to 42 biogramy socjalistów, którzy przeszli do historii Polski zarówno jako bojownicy o wolność i niepodległość, jak też budowniczowie i  twórcy II  Rzeczypospolitej, bohaterowie II wojny światowej, budowniczowie Polski Ludowej, działacze opozycji i emigranci polityczni.
Trzeba podkreślić, że socjaliści na przestrzeni ostatniego wieku zapełnili polską przestrzeń historyczną zarówno wielkimi dziełami jak i swoimi kośćmi, które zalegają pola bitewne i cmentarze całej Europy.
Książka „Wielcy Socjaliści” to praca zbiorowa 17 autorów publikacji, które w latach 2004-2017 wypełniały łamy głównie kwartalnika „Przegląd Socjalistyczny”. To 450 stron fascynujących życiorysów ludzi, którzy współtworzyli polską rzeczywistość przez ostatnie 125 lat.
Indeks nazwisk zawartych w książce liczy ponad 700 pozycji.
Książka ta, to ważny dokument ukazujący wielki wkład ludzi polskiej lewicy w  walkę o niepodległość i sprawiedliwość społeczną. Przybliża ona sylwetki wielu nieznanych polskich bohaterów, pozwala również rozszerzyć wiedzę na temat tych, bardziej znanych.
Książka ta, to obowiązkowa lektura, szczególnie dla młodzieży, która potrzebuje dostępu do prawdziwej historii Polski i tradycji narodowej, wyznaczanej również przez ludzi spod znaku Polskiej Partii Socjalistycznej.

Andrzej Ziemski
Warszawa, lipiec 2017 roku

---

Wielcy Socjaliści, praca zbiorowa (17 autorów). Wydawnictwo "Kto jest Kim", Warszawa 2017, 450 stron.

 

 

Wydanie bieżące

Recenzje

Sylwester Szafarz, dyplomata, pisarz, publicysta polityczny i wybitny specjalista historii i rozwoju Chin, przygotował do druku kolejną książkę: „Pandemia neoliberalnej globalizacji”.

Więcej …
 

To nie jest książka, nad którą przechodzi się, jak nad większością innych. To skarb. To pyszne świadectwo czasu. Dwa niesłychanie ważne elementy przyciągnęły mnie do niej i nie pozwoliły mi od niej się oderwać: to, jak bliska jest mi Polska Ludowa, i to jak ogromne znaczenie ma dla mnie literatura biograficzna, w tym autobiografistyka.

Więcej …
 

Jest już na polskim rynku wydawniczym książka o bardzo podobnym tytule: Rzeczpospolita III i pół Sylwii Milan, [Lublin] 2009: zbiór wywiadów z 50 osobami, wydanych na 20. rocznicę obrad Okrągłego Stołu i przedrukowanych z londyńskiego tygodnika „Cooltura”, zbieżność tytułów jest chyba jednak przypadkowa, choć do książki Milan nieprzypadkowo jeszcze powrócę.

Więcej …
 

 

 
 
 
 
 

Gościmy

Naszą witrynę przegląda teraz 29 gości 

Statystyka

Odsłon : 6125317

Temat dnia

Perspektywa koalicji anty-PiS

Redaktor Żakowski w GW skrytykował Tuska za odnoszenie się do lewicy z kłamliwymi oskarżeniami o współdziałanie z PIS. Spotkał go wściekły atak na forum Gazety. Generalne twierdzono, że lewica jest nieprawdziwa, bo nie zgadza się z Tuskiem. Wyrażano przekonanie, że potrzebna jest prawdziwa lewica, która będzie stała u boku PO.

Więcej …

Na lewicy

W dniu 17 stycznia 2022 roku z okazji przypadającej 77. rocznicy wyzwolenia Warszawy spod okupacji niemieckiej Przed Grobem Nieznanego Żołnierza i na Cmentarzu Mauzoleum Żołnierzy Radzieckich przy ulicy Żwirki i Wigury w Warszawie odbyły się uroczystości złożenia kwiatów.

Więcej …
 

W dniu 8 stycznia 2022 roku odbyła się w Warszawie Konferencja sprawozdawczo-wyborcza mazowieckiej organizacji Polskiej Partii Socjalistycznej. Konferencja zebrała się w związku z przygotowaniami do XLIV Kongresu PPS, który ma odbyć się wg wstępnych planów w marcu 2021 roku.

Więcej …
 

W dniu 8 stycznia 2022 roku odbyła się w Warszawie Konferencja sprawozdawczo-wyborcza warszawskiej organizacji Polskiej Partii Socjalistycznej. Konferencja zebrała się w związku z przygotowaniami do XLIV Kongresu PPS, który ma odbyć się wg wstępnych planów w marcu 2022 roku.

Więcej …
 

Agencja Xinhua podała, że w dniu 3 stycznia 2022 roku przywódcy pięciu państw dysponujących bronią jądrową, stałych członków Rady bezpieczeństwa ONZ: Chin, Francji, Rosji, Wielkiej Brytanii i Stanów Zjednoczonych wydali wspólne oświadczenie w sprawie zapobiegania wojnie nuklearnej i wyścigowi zbrojeń.

Więcej …
 

W dniu 17 grudnia 2021 roku w Warszawie odbyła się konferencja wraz z promocją książki, zamykająca cykl obchodów w Polsce 100-lecia Komunistycznej Partii Chin. Główne obchody tej rocznicy odbyły się w Pekinie w lipcu 2021 roku i przewodniczył im prezydent ChRL – Xi Jinping.

Więcej …
 

 

16 grudnia 2021 roku minęła 99 rocznica zamordowania prezydenta II Rzeczypospolitej – Gabriela Narutowicza.

Więcej …
 

Jak podaje portal PPS, w dniu 14 grudnia 2021 roku, reprezentacja PPS w parlamencie powiększyła się. Polska Partia Socjalistyczna podejmuje ważny krok w jej dzisiejszej historii. Tym samym członkowie partii, w tym nasz senator Wojciech Konieczny, nie będą należeć już do Klubu Parlamentarnego Lewicy, a do samodzielnego Koła Parlamentarnego Polskiej Partii Socjalistycznej.

Więcej …
 

Jak podała Agencja Xinhua w dniu 13 grudnia 2021 roku – 355 partii politycznych, organizacji społecznych i think tanków ze 140 krajów i regionów w porozumieniu z Departamentem Międzynarodowym Komitetu Centralnego KPCh wydało wspólne oświadczenie Światowych Partii Politycznych, Organizacji społecznych i think tanków na temat podejmowania niezależnych wysiłków na rzecz odkrywania ścieżki do demokracji i wspólnej pracy na rzecz promowania wspólnego rozwoju.

Więcej …
 

W dniu 11 grudnia 2021 roku w Warszawie odbyło się posiedzenie plenarne Rady Naczelnej Polskiej Partii Socjalistycznej.

Więcej …
 

W dniu 24 listopada w Warszawie odbyła się konferencja „Socjalizm warunkiem pokoju światowego”. Organizatorami były  następujące instytucje: Stowarzyszenie im. Ignacego Daszyńskiego, Wszechnica Polska Szkoła Wyższa, Porozumienie Socjalistów, Pacyfistyczne Stowarzyszenie oraz Polski Oddział Stowarzyszenia Kultury Europejskiej (SEC). Patronat naukowy sprawowała prof. zw. dr hab. Maria Szyszkowska.

Więcej …
 

Tradycyjnie, już od 2004 roku, w dniu 13 listopada 2021 roku odbyła się na Placu Grzybowskim w Warszawie uroczystość  złożenia kwiatów pod obeliskiem upamiętniającym wydarzenia z udziałem PPS w roku 1904.

Więcej …
 

W dniu 11 listopada 2021 roku w Warszawie odbył się Marsz Antyfaszystowski z okazji Dnia Niepodległości. Wzięli w nim udział przedstawiciele Polskiej Partii Socjalistycznej z całego kraju. Szli we wspólnym Bloku PPS. Inicjatywę tej demonstracji nadawali głównie przedstawiciele Organizacji Młodzieżowej PPS - Czerwona Młodzież.

Więcej …