OFE – wielki przekręt?

Fatalne były cztery reformy rządu Buzka, których głównym celem była ogromna ilość posad dla „naszych”. Najgorsza – emerytalna służy jako źródło ogromnych  dochodów dla  instytucji finansowych, w lwiej części zagranicznych  kosztem przyszłych emerytów.  Prof. Józef Blass, mieszkający w USA specjalista zajmujący się zawodowo funduszami emerytalnymi,  powiedział w 2002 r. o tej reformie na konferencji zorganizowanej przez „Gazetę Wyborczą”: „Mam czasem uczucie, że obserwuję największy skok na bank w historii Polski” (cytuję za Markiem Czarkowskim – PRZEGLĄD 15 marca 2009).
Zastosowano specjalną socjotechnikę i reklamy z wakacjami pod palmami. Za te reklamy także zapłacili przyszli emeryci (na początku prowizja właścicieli OFE wynosiła aż  10%). Zastosowano także kamuflaż językowy. Właścicieli firm zarządzających prywatnymi funduszami emerytalnymi (banki zagraniczne, międzynarodowe firmy ubezpieczeniowe, fundusze inwestycyjne itp.) nazwano Powszechnymi Towarzystwami Emerytalnymi - PTE a pieniądze  pracowników wpłacane za pośrednictwem ZUS  nazwano otwartymi funduszami emerytalnymi OFE). Twórcy reformy musieli zdawać sobie sprawę z jej mankamentów dla przyszłych emerytur i dla finansów państwa. Nieprawdą jest, że społeczeństwo zostalo wystarczająco poinformowane o ryzykach jakie występują w funkcjonowaniu OFE.  Gdyby społeczeństwo znało całą prawdę byłoby przeciw przymusowi  zastosowanemu wobec większości pracujących  obywateli. Nie pozwolono im na wybór między instytucją prywatną i państwową, której chcieliby powierzyć istotną część swoich składek emerytalnych. O jakiej więc umowie społecznej mówimy ?   Prawda była przemilczana. A osoby  o najwyższych kwalifikacjach w tej dziedzinie, które miały prawo wyboru, wybrały dla siebie ZUS (np. Hanna Gronkiewicz-Waltz).

Mimo niepokojących sygnałów od początku istnienia prywatnych OFE,  dopiero katastrofalna sytuacja budżetu i groźba przekroczenia progów ostrożnościowych zmusiła rząd Donalda Tuska do podjęcia koniecznych kroków. Byłam zdziwiona optymizmem min.Rostowskiego co do stanu finansów państwa gdy obejmował funkcję i kontynuował bez zastrzeżeń wymyślone przez prof. Gilowską  w rządzie  PiS drastyczne zmniejszenie od 2009 roku wpływów do budżetu. Tylko z powodu obniżenia PIT i składki rentowej wpływy te spadły o 35 mld złotych  nie mówiąc o innych obniżkach podatków głównie dla obywateli zamożnych.

Drastyczne obniżenie wpływów do budżetu zbiegło się w czasie z ogromną  utratą wartości aktywów OFE o prawie 30 mld złotych w ciągu 2008 i poczatku 2009 roku na skutek dołowania giełdy (na ogólną ówczesną wartość ok. 110 mld składek przekazanych przez ZUS po potrąceniu ok. 10 mld prowizji). PTE mogą na razie inwestować maximum 30 % aktywów na giełdzie i protestują, że nie mogą grać na giełdzie większą częścią oszczędności pracujących.  Przerażenie ogarnia gdy się pomyśli co by było gdyby PTE ulokowały tuż przed 2008 rokiem np.60 % pieniędzy przyszłych emerytów w akcjach spółek notowanych na warszawskiej giełdzie. Trzeba mocno podkreślić, że za roczny okres ogromnej utraty wartości oszczędności przyszłych emerytów PTE miały zysk netto bliski 800 milionów ponieważ nie jest on zależny od efektów zarządzania ale od wielkości składek ! Wprawdzie ostatnio stwierdzono, że na skutek wzrostu cen akcji na giełdzie , straty zostały odrobione, ale nie wiem czy świadomy uczestnik OFE chciałby na to czekać 3 lata  gdyby właśnie musiał odejść na emeryturę. Masowa fluktuacja kursów akcji na giełdzie jest zjawiskiem normalnym.  A teoria, że w dłuższym okresie czasu na giełdzie zawsze się zarabia – jest mitem. 

Dłużej nie daje się ukryć, że OFE nie służą ani przyszłym emerytom ani budżetowi i że kontynuacja grozi katastrofą.  Jak tylko Premier Tusk ogłosił zamiar zmniejszenia składki dla OFE wzmógł się głośny protest zarządców OFE i ich lobbystów, którym przez 11 lat wpadały do kieszeni bez żadnego wysiłku miliony, a raczej miliardy. Jazgot jest okropny i nic dziwnego, bo jak wiadomo kieszeń jest najbardziej wrażliwą częścią ludzkiego jestestwa. I tak się jakoś sklada, że bogatym zawsze więcej brakuje.

Jestem zwolenniczką pilnej likwidacji OFE, a w każdym razie obowiązkowego przekazania do ZUS całości składek pracowników o niższych wynagrodzeniach (np. poniżej średniej krajowej ?) i wprowadzenia wolnego wyboru między OFE i ZUS dla pozostałych.  Pracownicy o najniższych dochodach na ogół nie będą w stanie dokonać świadomego wyboru i będą łatwym obiektem manipulacji Powszechnych Towarzystw Emerytalnych. A na budżecie państwa czyli na wszystkich podatnikach będzie ciągle ciążył obowiązek zapewnienia tym emerytom przynajmniej najniższej emerytury.  Niestety właśnie te składki zostały dotkliwie pomniejszone o „liniowe” identyczne procentowo prowizje PTE dla wszystkich licząc od początku średnio ok. 9%.  Każdy rozumie, że zmniejszenie o 9% kwoty 100 zlotych jest o wiele bardziej bolesne dla biedaka niż zmniejszenie o 9 % kwoty np. 1000 zl. Działa tu syndrom podatku liniowego tak ukochanego przez PO.
 
Im później OFE zostaną zlikwidowane - tym straty nas wszystkich - nie tylko przyszłych emerytów - będą większe.  Na dodatek gdyby pieniądze przyszłych emerytów leżały na zwykłych lokatach bankowych, to mieliby oni dziś więcej pieniędzy niż w efekcie zarządzania przez OFE. Widac więc jasno czyj interes został tu zabezpieczony. Nie można zresztą pojąć dlaczego powierzając swoje pieniądze OFE np. na 30 lat mamy płacić wielkie prowizje za to, że obracają naszymi pieniędzmi podczas gdy zakładając lokatę bankową nawet na krótkie okresy mamy prawo do odsetek płaconych nam przez bank ?   A już szczytem perwersji  jest zmuszenie podatników do płacenia wysokich prowizji prywatnym instytucjom  finansowym za zakup obligacji skarbu państwa i inkasowanie od nich odsetek. Żeby kupić obligacje nie trzeba mieć żadnych kwalifikacji. To po co nam ten wysoko opłacany pośrednik ? To oburzające, że  twórcy OFE nie wstydzą się bronić systemu jawnego działania na szkodę polskiego podatnika  i emeryta. Bronią go niestety ekonomiści, politycy i dziennikarze często osobiście zainteresowani w jego kontynuacji.

A jest czego bronić, bo choćby same wynagrodzenia członków zarządów PTE wynoszą średnio miesięcznie 42.000 zł (wg wyliczeń gazety PARKIET ),najwyższa średnia w  PTE AVIVA – 60.000 zł. Średnio – łatwo więc sobie wyobrazić ile zarabiają prezesi, podczas gdy prezes całego krajowego ZUS zarabia 19.500 zł.

Wydaje się, że rząd - jeżeli nie aktualny to następny - będzie i tak zmuszony zlikwidować OFE,  bo są one ważnym elementem wzrostu długu publicznego, którego ogromne tempo, z inicjatywy prof. Balcerowicza, widać jasno na bilbordzie na rondzie Dmowskiego. To, że prof. Balcerowicz tak krytykuje zamiary rządu przecież nie radykalne, ale idące w dobrym kierunku, nabiera w tym kontekście specjalnego posmaku. Powiedział nawet , że „rząd traktuje Polaków  jak stado baranów”. Panu Profesorowi wyraźnie puściły nerwy.

„Niezależni” eksperci twierdzą, że reforma emerytalna źle funkcjonuje, bo nie została zrealizowana do końca.  Nie włączono do niej całych grup zawodowych, nie przedłużono wieku emerytalnego, nie zrównano wieku emerytalnego kobiet i mężczyzn, nie zreformowano KRUS  itd. Jest oczywiste, że cały polski system emerytalny i podatkowy wymaga gruntownych zmian, ale nie jest pewne czy te zmiany poprawiłyby radykalnie sytuację przyszlych emerytów przy zachowaniu systemu OFE.   Na pewno jednak przyczyniłyby się do zwiększenia gigantycznych zysków zarządzających OFE.

Przyznanie rządu, że reforma była błędem nie podrywa zaufania do państwa. Przeciwnie - brnięcie dalej w błędzie byłoby karygodne.

Jeżeli się nie mylę, to Bank Światowy określił w swoim czasie,  że do „załatwienia” ustawy w polskim parlamencie wystarczy 3 mln dolarów. W tym przypadku chodzi o tak ogromne pieniądze, że PTE chętnie dadzą  grubo więcej byle nie dopuścić do likwidacji OFE lub uniemożliwić podatnikowi  wybór między OFE i ZUS.  Chciałabym się mylić i widzieć tym razem wszystkich posłów zdających sobie sprawę, że od ich rozumu i uczciwości zależą podstawy egzystencji milionów Polaków. Temu głosowaniu będą się oni przyglądać jak nigdy dotąd i wezmą je na pewno pod uwagę przy najbliższych wyborach.    

Teresa Jakubowska
RACJA Polskiej Lewicy
przewodnicząca

 

Wydanie bieżące

Recenzje

Koniec stycznia. Drawsko Pomorskie. Mój pierwszy zimowy poligon. Minus dziewiętnaście stopni. Rozkładamy wojskowy namiot. Grabieją dłonie,

Więcej …
 

Sylwester Szafarz, dyplomata, pisarz, publicysta polityczny i wybitny specjalista historii i rozwoju Chin, przygotował do druku kolejną książkę: „Pandemia neoliberalnej globalizacji”.

Więcej …
 

To nie jest książka, nad którą przechodzi się, jak nad większością innych. To skarb. To pyszne świadectwo czasu. Dwa niesłychanie ważne elementy przyciągnęły mnie do niej i nie pozwoliły mi od niej się oderwać: to, jak bliska jest mi Polska Ludowa, i to jak ogromne znaczenie ma dla mnie literatura biograficzna, w tym autobiografistyka.

Więcej …
 

 

 
 
 
 
 

Gościmy

Naszą witrynę przegląda teraz 27 gości 

Statystyka

Odsłon : 6335403

Temat dnia

Jak to z gazem było i jak będzie?

Słucham tych wszystkich bzdur dot. sytuacji po wstrzymaniu dostaw gazu do Polski i zastanawiam się czy więcej jest kompletnych ignorantów, czy więcej cynicznych kłamców, czy więcej skrajnych idiotów. Takich, którzy z sensem komentują tę sytuację praktycznie brak.

Więcej …

Na lewicy

Stowarzyszenie Spadkobierców Polskich Kombatantów II wojny światowej opublikowało w dniu 9 maja 2022 roku list otwarty do wicepremiera Jarosława Kaczyńskiego i ministra Spraw Wewnętrznych Mariusza Kamińskiego w sprawie przyzwolenia na akcje hańbiące godność Polski i Narodu Polskiego wobec delegacji Ambasady Federacji Rosyjskiej na czele z Ambasadorem Siergiejem Andrejewem, na Mauzoleum Żołnierzy Radzieckich w Dniu Święta Zwycięstwa w Warszawie.

Więcej …
 

W dniu 1 maja 2022 roku na Placu Grzybowskim w Warszawie odbyły się tradycyjne obchody Święta Pracy organizowane przez Polską Partię Socjalistyczną. Oprócz członków  PPS z Warszawy i Mazowsza uczestniczyli przedstawiciele Unia Pracy, SDPl, Związkowej Alternatywy, Porozumienia Socjalistów, Stowarzyszenia im. Ignacego Daszyńskiego.

Więcej …
 

W dniu 1 maja 2022 roku w Warszawie odbyły się manifestacje pracownicze, które  zorganizowały ugrupowania: Nowa Lewica, Razem i związki zawodowe zrzeszone w OPZZ. W  wiecu i pochodzie, który przeszedł Szlakiem Królewskim uczestniczyli Posłanki i Posłowie Nowej Lewicy i Razem, działacze związkowi, mieszkańcy Warszawy.

Więcej …
 

Prezydium Rady Naczelnej PPS opublikowało po swym posiedzeniu w dniu 24 kwietnia 2022 roku Odezwę Pierwszomajową w roku 2022.
Członkowie PPS obchodzić będą swoje Święto Pracy w Warszawie i wielu ośrodkach miejskich, w których działa Partia.

Więcej …
 

W dniu 2 kwietnia 2022 roku w Warszawie obradowała Rada Naczelna PPS oraz Centralny Sąd Partyjny i Centralna Komisja Rewizyjna PPS. Było to pierwsze spotkanie po odbywającym się przed dwoma tygodniami XLIV Kongresie PPS.

Więcej …
 

W dniu 21 marca 2022 roku na Cmentarzu Południowym w Warszawie odbył się pogrzeb zmarłego w dniu 14 marca dra inż. Mirosława Nizielskiego, działacza PPS, działacza samorządowego, nauczyciela akademickiego.

Więcej …
 

W dniu 19 marca 2022 roku w Warszawie obradował XLIV Kongres PPS. Miał on charakter sprawozdawczo-wyborczy.

Więcej …
 

W dniu 14 marca 2022 roku w Warszawie odbyło się posiedzenie Rady Mazowieckiej PPS. Obradowano na temat planowanego na 19 marca XLIV Kongresu PPS. W spotkaniu uczestniczyli delegaci wybrani na kongres w ostatniej wojewódzkiej Konferencji Sprawozdawczo-Wyborczej oraz członkowie władz naczelnych z Mazowsza.

Więcej …
 

Polska Partia Socjalistyczna opublikowała w dniu 24 lutego 2022 roku stanowisko w sprawie rosyjskiej agresji na Ukrainę.

Więcej …
 

W dniu 15 lutego 2022 roku w 78. rocznicę, przedstawiciele​ piotrkowskich organizacji lewicowych złożyli wieńce w hołdzie rozstrzelanym więźniom politycznym. W imieniu Polskiej Partii Socjalistycznej  wieniec złożył Towarzysz Bogdan Chrzanowski, przewodniczący Okręgowego Komitetu Robotniczego PPS w Piotrkowie Trybunalskim.

Więcej …
 

Zarząd Główny Stowarzyszenia Spadkobierców Polskich Kombatantów II Wojny Światowej przesłał do Wojewocy Mazowieckiego List otwarty w sprawie pozbawienia Szkoły Podstawowej Nr 8 w Legionowie,imienia „I Warszawska Dywizja Piechoty”.

Więcej …
 

W dniu 26 stycznia 2022 roku odbyło się pierwsze w nowej kadencji posiedzenie Prezydium Rady Mazowieckiej PPS. Omówiono szereg spraw organizacyjnych związanych z działalnością partii m.in. problem konsekwentnego przestrzegania obowiązków statutowych, w ramach których mieści się organizowanie życia partyjnego na Mazowszu i w obszarach sąsiednich objętych tradycyjnie działalnością Rady.

Więcej …