Konstytucja

Zmiana władzy w Polsce po okrągłym stole i po tzw. Czerwcowych Wyborach zaowocowała przyjęciem w 1992 roku tzw. Małej Konstytucji, dokumentu przejściowego. Łączył on w sobie czasy Polski Ludowej i jej organizacji państwowej z nowymi czasami, które miały w sobie, jak się okazało, wiele tajemnic i niespodzianek. Warto przypomnieć, że Ustawa Konstytucyjna z dnia 17 października 1992 r. o wzajemnych stosunkach między władzą ustawodawczą i wykonawczą Rzeczypospolitej Polskiej oraz o samorządzie terytorialnym uchwalona została przez Sejm I kadencji 1991-1993. Mała Konstytucja przestała obowiązywać z dniem wejścia w życie Konstytucji z 2 kwietnia 1997 r., czyli od 17 października 1997 r.
Aktualna, obowiązująca Konstytucja ma więc, co warto zauważyć, 21 lat, co upoważnia do stwierdzenia, że weszła w wiek dojrzały. Została przyjęta w trybie opisanym przez prawo, m.in. poprzez akceptację całego społeczeństwa w ramach ogólnonarodowego referendum. Tak, jak każdy dokument tego typu, była wynikiem kompromisu pomiędzy głównymi siłami politycznymi w Polsce, do których na pewno zaliczyć można w tamtym czasie szeroki ruch sierpniowego protestu, Kościół katolicki i środowiska reformatorskie Polski Ludowej. Trzeba przypomnieć, że na czele Komisji Konstytucyjnej Zgromadzenia Narodowego stali w kolejności: Walerian Piotrowski, Aleksander Kwaśniewski (do 5 grudnia 1995), Włodzimierz Cimoszewicz (5 grudnia 1995 – 20 lutego 1996) i Marek Mazurkiewicz (od 20 lutego 1996).
Prawo i Sprawiedliwość od początku swej aktywności politycznej kwestionowało obowiązującą Konstytucję, zarzucając jej bezpośrednie powiązania z systemem Polski Ludowej. W kampanii wyborów w 2005 roku przedstawiciele PiS używali wielokrotnie tego sloganu, zarzucając III RP zbytnie powiązania i ciągłość państwową z Polską Ludową. Idea ta wróciła podczas kampanii wyborów 2015 roku, m.in. PiS opublikowało, później schowało projekt nowej Konstytucji, wypływający z koncepcji odnowy państwa i zburzenia konstrukcji III RP.
Andrzej Duda, już jako wybrany prezydent ujawnił w roku ubiegłym swoje zainteresowania zmianą Konstytucji, powołując się na swoje konstytucyjne kompetencje. Można sądzić, że aktywność prezydenta w tym obszarze wynika m.in. z wewnętrznej w PiS, konkurencji pomiędzy różniącymi się mocno elitami tej partii. Ideą prezydenta jest przeprowadzenie referendum tzw. przedkonstytucyjnego, co nie ma umocowania w polskim prawie. Prezydent podczas swego wystąpienia w dniu 3 maja zapowiedział, że proponuje takie referendum na 10-11 listopada 2018 roku, aby powiązać go z obchodami 100-lecia niepodległości. Wewnątrz w PiS pojawiły się wątpliwości co do tej idei wyrażone przez marszałka Senatu.
Jeśliby przyjąć logikę prezydenta, to należy spodziewać się, że w założeniu jest wdrażana skrócona droga przyjęcia nowej Konstytucji. Polegałaby ona na tym, że naród w referendum przyjmie ogólne idee zawarte w pytaniach, które staną się materiałem wiążącym dla Komisji Konstytucyjnej, która opracuje w trybie ekspresowym nową Konstytucję. Ta zostanie przyjęta przez Zgromadzenie Narodowe, a referendum, które już było, zostanie potraktowane, jako konstytucyjne, a więc wiążące.
Należy dziś przestrzegać siły polityczne w Polsce przed możliwością takiego scenariusza. Szczególnie lewica powinna być uczulona na to, pamiętając doświadczenia PPS przy przyjmowaniu Konstytucji w 1935 roku. Ustawa konstytucyjna z 23 kwietnia 1935 roku została zdaniem ówczesnej opozycji uchwalona z naruszeniem przepisów konstytucji marcowej z 1921 roku, dotyczących zmiany konstytucji i zwierzchnictwa narodu, co było wyrazem autorytarnych tendencji obozu rządzącego. Wprowadziła ona w Polsce, mimo sprzeciwów, autorytarny system prezydencki.
Trzeba przypominać dziś te fakty, bowiem dzisiejsza Polska wydaje się być w wielu doświadczeniach nieudaną kalką II RP.
Polska lewica dziś powinna jasno i jednoznacznie opowiedzieć się za obowiązującą Konstytucją i jej bronić. Nie ma żadnych poważnych argumentów, że Konstytucja z 1997 roku wyczerpała swoje możliwości i jest sprzeczna z interesem narodowym. Można twierdzić, że jej główną „wadą” jest to, że od początku są liczne przypadki jej nieprzestrzegania. Na przykład kolejne rządy III RP nie przestrzegały zapisów dotyczących sprawiedliwości społecznej i społecznej gospodarki rynkowej. Otworzono tym samym drogę do brutalnej penetracji kraju i jego finansów przez neoliberalne lobby, reprezentowane przez banki i korporacje. Ostatnio mamy liczne przykłady pokazujące łamanie zapisów dotyczących trójpodziału władzy.
Dziś, w trakcie trwającej już wbrew prawu kampanii wyborów do samorządów, lewica ma ogromną szansę, aby wątek obrony Konstytucji wprowadzić do debaty publicznej. Przypomnę, że z inicjatywy Polskiej Partii Socjalistycznej w roku 2004 powstał Komitet Obrony Konstytucji. Idea ta jest cały czas żywa, a codzienność dostarcza kolejnych przykładów łamania naszej ustawy zasadniczej.

Andrzej Ziemski

 

Wydanie bieżące

Recenzje

Ukazała się ostatnio książka autorstwa Matthew d’Ancona „Postprawda”. Na tle lektury tej książki, która jest dziennikarskim zapisem ogromnej liczby zdarzeń i informacji ukazujących głębię problemu, widzimy czym jest zjawisko postprawdy.

Więcej …
 

Rok 2018 jest rokiem Ireny Sendlerowej, wielkiej narodowej bohaterki, która w czasach niemieckiej okupacji, z narażeniem życia swojego i najbliższych, ratowała żydowskie dzieci z warszawskiego getta. Autorka książki „Sendlerowa w ukryciu” Anna Bikont dokonała wyłomu w jej biografii. Ale po kolei.

Więcej …
 

Stanisław Dubois zaliczany do grona Wielkich Socjalistów  jest postacią znaną, choć niezbyt upowszechnianą i lubianą przez historyków i media m.in. ze względu na swe usytuowanie polityczne na lewicy Polskiej Partii Socjalistycznej i nietrzymające się konwencji zasady działania. Zawsze wznosił się ponad interes własny, był niepoprawnym idealistą, których w PPS było wielu. On jednak wyróżniał się zawsze swą ideowością i patriotyzmem.

Więcej …
 

 

 
 
 
 
 

Gościmy

Naszą witrynę przegląda teraz 22 gości 

Statystyka

Odsłon : 4282509

Więcej …
 

Więcej …
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Więcej …

Temat dnia

Nowe podziały społeczne

Wejście w XXI wieku społeczeństw, w tym również polskiego, w erę cyfrową, poza pozytywnym aspektem dotyczącym rozwoju, ma również swoje negatywne odniesienia w postaci zjawiska nazywanego wykluczeniem cyfrowym. Problem ten podejmowano m.in. w jednym z opracowań Kancelarii Senatu w końcówce roku 2015.

Więcej …

Na lewicy

Przed oficjalnymi obchodami 74. rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego, w dniu 28 lipca 2018 roku na Żoliborzu pod pomnikiem ugrupowania „Żywiciel” oraz przy tablicy upamiętniającej walkę batalionu OW PPS im. gen. Jarosława Dąbrowskiego przy ulicy Suzina, wieńce od Polskiej Partii Socjalistycznej złożyli towarzysze: Cezary Żurawski – przewodniczący Organizacji Warszawskiej PPS i tow. Ryszard  Dzieniszewski, członek Rady Naczelnej PPS.

Więcej …
 

Jak podaje „Dziennik Zachodni” w dniu 28 lipca 2018 roku na cmentarzu przy ulicy Zuzanny w Sosnowcu spotkali się ci, którzy dobrze wspominają czas, kiedy Edward Gierek stał na czele państwa polskiego. Okazją do tego była siedemnasta rocznica śmierci Edwarda Gierka. Rocznica ta od kilkunastu lat jest okazją do spotkań nad grobem byłego I sekretarza KC PZPR.

Więcej …
 

Polska Partia Socjalistyczna opublikowała w dniu 26 lipca 2018 roku oświadczenie dotyczące łamania demokracji w Polsce.

Więcej …
 

22 lipca 2018 roku w Bydgoszczy odbyły się uroczystości związane z przypadającą w tym dniu 74. rocznicą ogłoszenia Manifestu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego. Organizatorami byli: Rada Wojewódzka PPS w Bydgoszczy, Społeczne Forum Wymiany Myśli z Bydgoszczy, Warszawy i Wrocławia, Portal Internetowy strajk.eu, Kampania Historia Czerwona i Czarno-Czerwona oraz Inicjatywa Czerwonej Róży.

Więcej …
 

W dniu 21 lipca 2018 roku pod Pomnikiem Żołnierza I Armii Wojska Polskiego w Warszawie, na skwerze przy ul. Andersa 13, odbyło się składanie wieńców i kwiatów z okazji 74. rocznicy powołania dekretem nr 3 Krajowej Rady Narodowej z dnia 21 lipca 1944 roku, jednolitego, odrodzonego Wojska Polskiego.

Więcej …
 

W dniu 4 lipca 2018 roku w Warszawie odbyło się wspólne spotkanie Koalicji SLD – Lewica Razem oraz Rady Dialogu i Porozumienia Lewicy. Podczas spotkania, w którym uczestniczyli liderzy większości ugrupowań lewicowych dyskutowano o aktualnej sytuacji w kraju i na scenie politycznej przed jesiennymi wyborami samorządowymi.

Więcej …
 

W Warszawie w dniu 14 czerwca 2018 r. Ruch Odrodzenia Gospodarczego opublikował list otwarty do Społecznego Komitetu Lewicy Obchodów 100-lecia Odzyskania Niepodległości  w sprawach ważnych dla Polski i Polaków.

Więcej …
 

Polska Partia Socjalistyczna opublikowała w dniu 26 czerwca 2018 roku list otwarty do polskich parlamentarzystów w prawie autonomii uczelni w związku m.in. z przygotowywaną ustawą.

Więcej …
 

W dniu 25 czerwca 2018 roku w Warszawie odbyła się konferencja „Pokój globalny, wartość nieprzemijająca”. Organizatorem była Komisja Historyczna Rady Naczelnej Polskiej Partii Socjalistycznej. Konferencja ta kontynuowała wątki rozpoczęte podczas konferencji Komisji Historycznej PPS z dnia 30 września 2017 roku dotyczącej 60-lecia Planu Rapackiego i innych polskich inicjatyw pokojowych.

Więcej …
 

18 czerwca 2018 roku w symbolicznym miejscu – przy tablicy pamiątkowej na Placu Grzybowskim w Warszawie upamiętniającej śmierć działaczy PPS, którzy w 1904 r. starli się z carskim zaborcą w walce o niepodległość i sprawiedliwość społeczną – ogłoszono powstanie koalicji wyborczej SLD - Lewica Razem.

Więcej …
 

19 maja 2018 roku w Warszawie odbyła się konferencja „Polska w Europie – Europa w Polsce”. Jej organizatorem był Ruch Odrodzenia Gospodarczego im. Edwarda Gierka.

Więcej …
 

W dniu 19 maja 2018 roku w Warszawie odbyło się posiedzenie Rady Krajowej Stowarzyszenia „Pokolenia”, konferencja na temat jednego z Wielkich Socjalistów – Stanisława Dubois (1901-1942) z cyklu „Poszukiwanie wzoru osobowego” oraz tradycyjne, organizowane rokrocznie spotkanie byłych działaczy ruchu młodzieżowego z okresu Polski Ludowej.

Więcej …