Adam Rapacki

Jest dziś czas i miejsce, aby przypomnieć Adama Rapackiego, działacza socjalistycznego, spółdzielcę i wybitnego ministra spraw zagranicznych w Polsce Ludowej, szanowanego przez cały świat.
Przed 60. laty, 2 października 1957 roku została ogłoszona przez niego podczas XII Sesji Zgromadzenia Ogólnego ONZ koncepcja zbudowania na terenie Europy Środkowej (Polska, Czechosłowacja, RFN, NRD) strefy wolnej od broni jądrowej. Gwarantami jej realizacji miały być: Francja, W. Brytania, USA i ZSRR.
Koncepcja ta, nazwana Planem Rapackiego przeszła do historii dyplomacji i zapoczątkowała szereg wydarzeń o charakterze globalnym, które wpłynęły na usunięcie w dalszej perspektywie barier „zimnej wojny” między Wschodem i Zachodem. Efektem stało się podpisanie porozumienia KBWE w Helsinkach, porozumień SALT I i SALT II oraz rozwój pokojowej współpracy pomiędzy dwoma mocarstwami ZSRR i USA.
Trzeba podkreślić, że koncepcja strefy bezatomowej była oryginalną polską inicjatywą, w której przygotowaniu Adam Rapacki odgrywał wiodącą rolę. Ówczesne kierownictwo Państwa, mając na względzie zagrożenie narodu, jakie wynikało ze zgromadzenia na obszarze Europy Środkowej ogromnej ilości ładunków jądrowych, stanęło na rozważnym stanowisku, że inicjatywa ta może służyć stabilizacji sytuacji w naszym regionie, tym bardziej, że odradzał się wówczas niemiecki militaryzm w polityce RFN. Było realne zagrożenie naszej zachodniej granicy, której nie chronił Traktat Pokojowy, jaki miał być podpisany z Niemcami po II wojnie światowej, ale do dziś nie został. Trzeba przypomnieć, że pierwszy Układ Polski z RFN dotyczący m.in. polskiej granicy na Odrze i Nysie Łużyckiej podpisali dopiero w Warszawie 7 grudnia 1970 roku: premier Józef Cyrankiewicz i kanclerz Willy Bandt.
Profesor Marian Dobrosielski tak pisał o latach współpracy z Adamem Rapackim: Miałem sposobność widzenia i nie waham sie powiedzieć, podziwiania Adama Rapackiego w bardzo wielu różnych sytuacjach zarówno oficjalnych, jak i tych „od kuchni”. W ostatnich latach jego pracy w MSZ byłem jednym z kilku jego bliskich współpracowników. Widziałem różne formy jego sposobu bycia i ożywionej aktywności na kilku sesjach Zgromadzenia Ogólnego Narodów Zjednoczonych w Nowym Jorku, towarzyszyłem mu w jego wizytach i rozmowach... Adam Rapacki był człowiekiem o wysokiej kulturze osobistej, intelektualnej, politycznej... Uosabiał najszlachetniejsze tradycje i wartości naszej kultury, postępowej myśli polskiej i ogólnoludzkiej, był bardzo polski, łączył żarliwy patriotyzm z uniwersalizmem. Był wyjątkowo wrażliwy na prawdę, dobro, piękno. Emanowała z niego naturalna godność. W swa prace wkładał całego siebie.
Po śmierci Adama Rapackiego w 1970 roku ukazały sie w całym świecie obszerne artykuły o jego wyjątkowej osobowości i działalności dyplomatycznej. New York Times pisał, że …Adam Rapacki był wiodącym politykiem Europy Wschodniej. Wyróżniał się w kołach dyplomatycznych Genewy, Londynu, Paryża czy Nowego Yorku swobodą i swadą w konwersacji i negocjacji, urokiem i poczuciem humoru... był główną siłą w budowie międzynarodowej pozycji Polski.
W polskiej rzeczywistości powojennej, w warunkach, jakie powstały szczególnie po przełomie 1956 roku, bardzo wielu ludzi z rodowodem PPS odgrywało znaczącą rolę w obszarze nauki, kultury, kultury fizycznej, spółdzielczości, spraw zagranicznych. Nie można zapominać o takich postaciach, jak  Jan Strzelecki, Julian Hochfeld, Oskar Lange, Henryk Jabłoński, Krzysztof Dunin-Wąsowicz, Jan Mulak, Włodzimierz Reczek, Stanisław Szwalbe, Adam Rapacki, a zagranicą Zygmunt Zaremba i wielu innych.
60. rocznica Planu Rapackiego skłania do poszukiwania analogii i alternatyw współcześnie, kiedy szczególnie Europa staje się polem potencjalnego konfliktu militarnego. W polskim interesie narodowym leży przypominanie wydarzenia z 1957 roku i innych, które były jego następstwem, aby budować międzynarodowe zaufanie i podstawy do dalszego rozwoju i współpracy, nie zaś wojny.
Przypominanie Adama Rapackiego, socjalisty, jednego z największych ministrów spraw zagranicznych powojennej Polski ma sens, szczególnie dziś, kiedy rola naszego kraju, ze względu na źle rozumiane zobowiązania sojusznicze i brak oryginalnego, własnego pomysłu na politykę zagraniczną, sprowadza nas do absolutnego parteru. Z tego impasu trzeba wyjść. Pytanie: kto to zrobi i kiedy?

Andrzej Ziemski

 

Wydanie bieżące

Recenzje

14 listopada 2014 r.  w Chinach ukazał się I tom książki autorstwa prezydenta Xi Jinping’a – Zarządzanie Chinami (ang. The Governance of China). Aktualnie, od sierpnia 2022 roku rozpowszechniany jest czwarty tom

Więcej …
 

Można być krajem małym, jak Singapur czy Szwajcaria – i znajdować się w czołówce. Można być dużym, jak Brazylia czy Nigeria – i wlec się na końcu.

Więcej …
 

Niniejsza książka powstała jako rezultat głębokiego niepokoju wywołanego rugowaniem filozofii z nauczania na poszczególnych Wydziałach wyższych uczelni. W rezultacie potęguje się warstwa inteligencji o wąskich horyzontach myślowych.

Więcej …
 

 

 
 
 
 
 

Gościmy

Naszą witrynę przegląda teraz 37 gości 

Statystyka

Odsłon : 6560231

Temat dnia

Wojna?

Świat zbliżył się do niebezpiecznego punktu, a mocarstwa gotowe są rozpocząć nieobliczalną w skutkach wojnę. Przeciągający się konflikt na Ukrainie popycha władze rosyjskie do radykalniejszych kroków. Dokonują się zmiany w rosyjskim ustawodawstwie, w tym te dotyczące mobilizacji.

Więcej …

Na lewicy

W dniu 30 września 2022 roku w Łodzi odbyło się w ramach obchodów 130-lecia PPS, zorganizowane przez działaczy PPS i Komisję Historyczną PPS, spotkanie dotyczące historii i dorobku PPS.

Więcej …
 

W dniu 17 września 2022 roku w Warszawie odbyło się zebranie Rady Naczelnej PPS.

Więcej …
 

W dniu 13 września 2022 roku w Warszawie odbyło się otwarte zebranie Rady Mazowieckiej PPS poświęcone sprawom przygotowań socjalistów i lewicy do przyszłorocznych wyborów parlamentarnych.

Więcej …
 

W dniu 11 września 2022 roku w Ewinie (woj. łódzkie) odbyły się tradycyjne obchody 78 rocznicy słynnej bitwy partyzanckiej oddziałów 3 Brygady Armii Ludowej im. J. Bema z niemieckim najeźdźcą.

Więcej …
 

Z inicjatywy Socjaldemokracji Polskiej, jak podał portal PPS, odbyło się w dniu 5 września 2022 roku w siedzibie OPZZ w Warszawie spotkanie partii politycznych reprezentujących część demokratycznej opozycji. Uczestniczyli: Polska Partia Socjalistyczna, Partia Zieloni, Polskie Stronnictwo Ludowe, Platforma Obywatelska, Unia Pracy oraz Wolność i Równość.

Więcej …
 

1 września br. minęła 30 rocznica brutalnego mordu Premiera Rządu Polskiego Piotra Jaroszewicza i jego żony Alicji Soskiej.

Więcej …
 

W dniu 31 sierpnia 2022 roku w Warszawie odbyło się zebranie Rady Mazowieckiej Polskiej Partii Socjalistycznej. Uczestniczyli przedstawiciele wszystkich organizacji okręgowych Mazowsza: z Warszawy, Płocka, Piotrkowa Trybunalskiego oraz samodzielnych kół.

Więcej …
 

W dniu 21 lipca 2022 roku z okazji 117. rocznicy stracenia przez władze Rosji carskiej Stefana Okrzei, przedstawiciele Koła Parlamentarnego PPS z sen. Wojciechem Koniecznym – przewodniczącym Rady Naczelnej PPS na czele złożyli kwiaty przed tablicą pamiątkową przy Bramie Straceń Cytadeli.

Więcej …
 

W dniu 4 lipca 2022 roku w Warszawie odbyło się spotkanie promocyjne z okazji wydania nowego numeru „Przeglądu Socjalistycznego”.  Spotkali się autorzy i czytelnicy pisma.

Więcej …
 

W Warszawie w dniu 25 czerwca 2022 roku obradowała Rada Naczelna Polskiej Partii Socjalistycznej.
Podczas posiedzenia wysłuchano informacji na temat projektu „Porozumienie partii demokratycznej lewicy”.

Więcej …
 

W dniu 18 czerwca 2022 roku odbyła się konwencja programowa partii Razem. Do jej głównych haseł należały: rynek pracy bez śmieciówek, państwowy program budowy mieszkań, inwestycje publiczne w nowe technologie i atom, oraz prawo do przerywania ciąży.

Więcej …
 

W Warszawie w dniu 17 czerwca 2022 roku odbyło się Walne Zgromadzenie Członków Stowarzyszenia o charakterze sprawozdawczo-wyborczym. Uczestniczyło 18 osób. Sprawozdanie Zarządu Stowarzyszenia objęło okres działalności w latach 2017-2022.

Więcej …